Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hoà tiếp công dân phiên tháng 5/2026. Ảnh: CBO

Từ yêu cầu quản trị đến cơ chế điều phối thống nhất

Thực tiễn cho thấy nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài không xuất phát từ khoảng trống pháp luật mà chủ yếu do quá trình phối hợp giữa các cơ quan còn thiếu đồng bộ, trách nhiệm chưa được phân định rõ hoặc việc tổ chức thực hiện chưa thống nhất.

Điểm đáng chú ý của Kế hoạch là không chỉ giao thêm nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị mà còn thiết lập cơ chế điều phối thống nhất. Theo đó, Thanh tra tỉnh được xác định là đầu mối tham mưu, theo dõi, kiểm tra và kết nối các lực lượng trong suốt quá trình tổ chức thực hiện.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Cao Bằng Hứa Tân Hợi cho biết, điểm mới của Kế hoạch là thiết lập cơ chế điều phối thống nhất trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, thay vì chỉ phân công nhiệm vụ cho từng cơ quan như trước đây. Nếu trước đây mỗi cơ quan chủ yếu tập trung giải quyết phần việc thuộc phạm vi quản lý thì nay yêu cầu đặt ra là phải có cơ chế phối hợp đồng bộ ngay từ đầu. Vai trò của Thanh tra tỉnh là tham mưu, điều phối để toàn bộ quá trình xử lý được vận hành thống nhất, tránh tình trạng mỗi nơi làm một cách khiến vụ việc kéo dài.

Theo ông Hợi, Thanh tra tỉnh không chỉ thực hiện chức năng thanh tra theo quy định mà còn tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn các sở, ngành và UBND cấp xã thống nhất quy trình tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời theo dõi việc thực hiện các quyết định đã có hiệu lực, thanh tra trách nhiệm và tổng hợp tình hình để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo.

Ông Hợi nhấn mạnh: "Điều phối không có nghĩa là làm thay các cơ quan khác. Điều phối là kết nối trách nhiệm, bảo đảm mỗi cơ quan thực hiện đúng chức năng nhưng cùng hướng tới mục tiêu giải quyết vụ việc đúng pháp luật, khách quan, kịp thời và hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp."

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường đối thoại, hòa giải ngay từ cơ sở và đưa kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo trở thành một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị.

Thanh tra tỉnh Cao Bằng tổ chức đối thoại với công dân. Ảnh: Trung Hà

Điều phối để xử lý hiệu quả các vụ việc phức tạp

Hiệu quả của cơ chế điều phối được thể hiện rõ nhất trong việc xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài. Đây cũng là nhóm vụ việc đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều ngành, nhiều cấp.

Đối với các vụ việc liên quan nhiều ngành, nhiều cấp, chỉ cần một khâu phối hợp thiếu đồng bộ cũng có thể kéo dài quá trình giải quyết, làm phát sinh khiếu kiện tiếp hoặc ảnh hưởng đến ổn định xã hội.

Theo Kế hoạch, Thanh tra tỉnh chủ trì rà soát các vụ việc phức tạp, kéo dài; phối hợp kiểm tra, xác minh, tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh phương án giải quyết thống nhất. Đồng thời, cơ quan này theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại và kết luận nội dung tố cáo đã có hiệu lực.

Lý giải rõ hơn về vai trò điều phối trong xử lý các vụ việc phức tạp, ông Hợi cho rằng điều quan trọng không chỉ là ban hành kết luận mà còn là tạo được sự thống nhất giữa các cơ quan trong suốt quá trình giải quyết.

"Mỗi vụ việc đều có đặc thù riêng. Điều phối phải dựa trên thông tin đầy đủ, phối hợp liên ngành chặt chẽ và đặt đối thoại với công dân ở vị trí trung tâm. Khi các cơ quan thống nhất cách xử lý và giải thích rõ căn cứ pháp luật thì khả năng phát sinh khiếu kiện tiếp sẽ giảm đáng kể."

Thanh tra tỉnh Cao Bằng tổ chức tập huấn chuyển đổi số cho cán bộ, công chức trong cơ quan. Ảnh: Trung Hà

Chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả quản lý

Một điểm mới của Kế hoạch là chuyển trọng tâm từ xử lý từng vụ việc sang xây dựng cơ chế quản trị có khả năng dự báo, phòng ngừa nguy cơ phát sinh khiếu nại, tố cáo ngay từ sớm.

Theo đó, Thanh tra tỉnh được giao chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thống kê, phân tích, theo dõi tiến độ giải quyết; từng bước số hóa hồ sơ và kết nối dữ liệu giữa các cơ quan.

Đề cập đến chuyển đổi số trong công tác tiếp công dân, ông Hợi cho rằng mục tiêu không chỉ là số hóa hồ sơ mà quan trọng hơn là hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, dự báo và tham mưu xử lý vụ việc.

"Khi thông tin về đơn thư và kết quả giải quyết được cập nhật đầy đủ, cơ quan quản lý có thể phân tích xu hướng, nhận diện địa bàn tiềm ẩn rủi ro để chủ động tham mưu giải pháp, thay vì chờ vụ việc trở nên phức tạp."

Ông Hứa Tân Hợi - Phó Chánh Thanh tra tỉnh Cao Bằng. Ảnh: Trung Hà

Thanh tra trách nhiệm gắn với vai trò người đứng đầu

Song song với chuyển đổi số, kế hoạch xác định thanh tra trách nhiệm người đứng đầu là giải pháp then chốt nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đi vào thực chất.

Hằng năm, Thanh tra tỉnh xây dựng kế hoạch thanh tra trách nhiệm đối với người đứng đầu các cơ quan, đơn vị; tập trung vào những nơi có nhiều vụ việc hoặc có nguy cơ phát sinh khiếu kiện đông người, phức tạp, đồng thời nghiên cứu đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

Theo ông Hợi, thanh tra trách nhiệm người đứng đầu là điều kiện quan trọng để cơ chế điều phối phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

"Muốn nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo thì trước hết phải nâng cao trách nhiệm quản lý. Khi người đứng đầu trực tiếp đối thoại, trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện thì nhiều vụ việc sẽ được tháo gỡ ngay từ cơ sở."

Theo Kế hoạch, việc xây dựng cơ chế điều phối thống nhất gắn với thanh tra trách nhiệm và chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh. Trong đó, Thanh tra tỉnh giữ vai trò đầu mối tham mưu, điều phối và theo dõi việc tổ chức thực hiện, góp phần xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh, hạn chế khiếu kiện kéo dài, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.