Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Vĩnh Phúc, chất lượng quy hoạch, kế hoạch SDĐ tại các địa phương còn nhiều hạn chế; mặc dù đã được điều chỉnh, song tính ổn định và đồng bộ thống nhất giữa quy hoạch SDĐ của cấp tỉnh, huyện, xã với quy hoạch xây dựng chưa cao.

Giai đoạn 2001 - 2010, có 1 huyện và 5 xã, phường, thị trấn không lập quy hoạch, kế hoạch SDĐ; 5 xã lập kế hoạch SDĐ thời kỳ 2001 - 2005 nhưng không được phê duyệt… Bên cạnh đó, công tác quản lý, theo dõi việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch SDĐ ở một số nơi còn bị buông lỏng; nhiều nơi thực hiện vượt quy hoạch nhưng không điều chỉnh; thu hồi, giao đất không nằm trong quy hoạch, kế hoạch SDĐ, như: TP Vĩnh Yên, thị xã Phúc Yên và các huyện: Bình Xuyên, Tam Dương, Sông Lô, Tam Đảo.

10 xã, phường không thực hiện công bố tài liệu công khai toàn bộ tài liệu quy hoạch, kế hoạch SDĐ chi tiết và các dự án, công trình đầu tư đã được xét duyệt tại trụ sở UBND xã, phường trong suốt thời kỳ quy hoạch, kế hoạch SDĐ; nhiều nơi có tổ chức công bố công khai song chỉ mang tính hình thức dẫn đến phát sinh việc khiếu kiện trong nhân dân, như: Dự án cụm kinh tế - xã hội Tân Tiến - Vĩnh Phúc, làng nghề mộc Thanh Lãng - Bình Xuyên…

Hầu hết đồ án quy hoạch các khu, cụm kinh tế - xã hội, cụm làng nghề, các khu đô thị mới… được phê duyệt nhưng tiến độ triển khai thực hiện chậm; nhiều dự án đã đầu tư san lấp mặt bằng, xây dựng hạ tầng rồi bỏ hoang. Nhiều đồ án quy hoạch xây dựng phê duyệt không thực hiện hoặc được triển khai nhưng hiệu quả thấp, gây lãng phí đất. Đặc biệt, dự án khu nhà ở TMS Land do Cty Cổ phần Bất động sản TMS Land làm chủ đầu tư tại phường Hùng Vương - Phú Yên với tổng diện 185.495,2m² không nằm trong quy hoạch, kế hoạch SDĐ. Phê duyệt 98 địa điểm, giao thuê đất cho doanh nghiệp không nằm trong quy hoạch SDĐ của xã, phường, diện tích 1.639.911,3m².

Qua thanh tra việc giao đất làm nhà ở khu dân cứ giai đoạn năm 2001 - 2010, phát hiện 2 xã tổ chức giao đất làm nhà ở cho hộ gia đình, cá nhân không đúng thẩm quyền, tổng diện tích 10.280m²; xét quyết định giao đất ở cho 96 hộ gia đình, cá nhân, diện tích 8.696m² không đúng trình tự thủ tục quy định; 4 xã giao đất làm nhà cho hộ gia đình vượt hạn mức đất ở, diện tích 1.299m²; 2 xã thu hồi, giao đất ở vượt quy hoạch 1,74 ha; 1 thị trấn thu hồi, giao đất ở không có quy hoạch 2,71 ha.

Trong quản lý và sử dụng quỹ đất công ích, phát hiện sai phạm về đất 595.294,41ha, trong đó: 30 xã, phường, thị trấn ký hợp đồng giao thuê sử dụng không đúng thẩm quyền về thời hạn; 7 xã sử dụng sai mục đích; 7 xã, thị trấn đã hết hạn hợp đồng giao thuê, chưa làm thủ tục thanh lý; 30 xã, phường, thị trấn không trực tiếp quản lý mà giao cho tổ nông nghiệp, tổ dân phố quản lý giao thuê, thu tiền không nộp ngân sách. Sai phạm về tiền là hơn 4,3 tỷ đồng; trong đó thu không nộp ngân sách hơn 3 tỷ đồng; nợ đọng hơn 1,2 tỷ đồng.

Đoàn đã tiến hành thanh tra 199 doanh nghiệp trong việc thu hồi, giao thuê đất ngoài khu, cụm công nghiệp, cụm làng nghề. Phát hiện 98 doanh nghiệp được giao thuê đất không nằm trong quy hoạch SDĐ; 19 doanh nghiệp xây dựng công trình không có chứng chỉ quy hoạch; 55 doanh nghiệp xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng; 28 doanh nghiệp xây dựng công trình không đúng giấy phép xây dựng; 3 doanh nghiệp chưa thực hiện xong việc bồi thường giải phóng mặt bằng; 31 doanh nghiệp được giao đất chậm triển khai thực hiện dự án, trong đó có 2 doanh nghiệp không thực hiện…

Qua thanh tra, kiến nghị xử lý thu hồi nộp ngân sách hơn 8,1 tỷ đồng; đề nghị hợp thức 10.280m² đất ở giao trái thẩm quyền; thu hồi 41.367m² đất lấn chiếm cùng 417,995ha đất của 2 doanh nghiệp không thực hiện dự án.

Phương Nhung