Báo cáo cho thấy, con số tăng trưởng ngoài dự kiến trong năm 2017 đạt được là nhờ kết quả tăng trưởng của Trung Quốc, vẫn đạt mức 6,7% như năm ngoái. Tại các nước khác trong khu vực, kể cả các nền kinh tế lớn, dự kiến tăng trưởng sẽ mạnh hơn đôi chút, từ mức 4,9% năm 2016 lên 5,1% năm 2017 và 5,2% năm 2018.

Nhưng viễn cảnh tích cực này có thể bị ảnh hưởng bởi một số rủi ro nội tại và bên ngoài. Chính sách kinh tế tại một số nước phát triển vẫn chứa đựng bất ổn, căng thẳng địa chính trị trong khu vực tiếp tục leo thang. Chính sách tiền tệ tại Hoa Kỳ và khu vực đồng Euro có thể bị thắt chặt nhanh hơn dự kiến. Tại nhiều nước trong khu vực, nợ trong khu vực tư nhân hiện ở mức cao, trong khi đó thì thâm hụt tài khóa vẫn ở mức cao hoặc đang tăng.

Kinh tế Việt Nam dự báo vẫn tiếp đà tăng trưởng ở mức khoảng 6,3% năm nay nhờ các ngành chế biến, chế tạo hướng đến xuất khẩu và cầu trong nước tăng mạnh. Về cơ bản, kinh tế vĩ mô duy trì ổn định nhưng chậm trễ trong củng cố tài khóa và tín dụng tăng trưởng nhanh có thể gia tăng rủi ro trong dài hạn. Thúc đẩy quá trình tái cơ cấu kinh tế sẽ giúp cải thiện tiềm lực tăng trưởng. Xét về các yếu tố bên ngoài, mức độ gắn kết cao của kinh tế Việt Nam vào ngoại thương cũng làm cho Việt Nam dễ bị tác động khi xu thế tăng cầu hiện nay trên thế giới bị suy giảm.

Báo cáo cũng chỉ ra những rủi ro và thách thức. Nếu muốn duy trì đà tăng trưởng cần phải củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, tái tạo khoảng đệm chính sách và coi đây là ưu tiên hàng đầu. Giảm thâm hụt tài khóa sẽ giúp kiềm chế rủi ro về bền vững tài khóa và tạo khoảng đệm tài khóa nhằm đối phó với các cú sốc có thể xảy ra trong tương lai. Cần tiếp tục tăng cường các nghiệp vụ giám sát và quản lý thận trọng nhằm giảm thiểu rủi ro cho khu vực ngân hàng trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh.

Thách thức về lâu dài đối với Việt Nam là làm sao duy trì được tăng trưởng với tốc độ cao đi đôi với giảm nghèo bền vững. Tiếp tục đẩy nhanh tái cơ cấu kinh tế (đặc biệt là cải cách doanh nghiệp Nhà nước), cải thiện môi trường kinh doanh, vận hành tốt thị trường yếu tố sản xuất (đất đai, vốn) sẽ giúp xóa bỏ các rào cản chủ yếu trong  quá trình cải thiện hiệu quả và tăng năng suất lao động. Cần giải quyết khoảng cách về giới trong trả công lao động, nhất là trong khu vực FDI, nơi mà lương lao động nam vẫn tăng ngay cả khi lương lao động nữ có xu hướng giảm nhẹ.

Trần Quý