ĐBQH Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) cho rằng, để bảo đảm tính độc lập không nên để VAMC là tổ chức đấu giá trực tiếp nợ xấu. Ảnh: Thảo Nguyên

2 phương án cho đấu giá nợ xấu

Trình bày báo cáo tiếp thu, chỉnh lý, giải trình Dự án Luật Đấu giá tài sản, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, về việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm các khoản nợ xấu còn các loại ý kiến khác nhau. Do vậy, Ủy ban Thường vụ (UBTV) QH đề xuất 2 phương án.

Phương án 1: Quy định một số nguyên tắc về việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được thực hiện theo trình tự, thủ tục phù hợp với tình hình thực tiễn xử lý nợ xấu nhưng vẫn phải đồng thời tuân thủ các nguyên tắc, quy định của Luật Đấu giá tài sản một cách công khai, minh bạch, chịu sự quản lý của cơ quan có thẩm quyền. Tại khoản 9 Điều 4 của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đã sử dụng cụm từ “tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng Việt Nam” để sử dụng cho VAMC. Bảo đảm tính phổ quát, sử dụng cụm từ này để tiếp thu bổ sung Mục 3 (gồm 2 Điều) về đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ. Đồng thời, bổ sung tại một số điều, khoản quy định chung trong luật như về đối tượng áp dụng, về tài sản đấu giá... “Dự thảo Luật Đấu giá tài sản hiện đang trình Quốc hội theo phương án 1”, ông Vũ Hồng Thanh cho biết.

Phương án 2: Không quy định về việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu cũng như các quyền, nghĩa vụ liên quan đến đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu tại Dự án Luật để đảm bảo cơ chế thị trường và nguyên tắc đấu giá theo quy định của luật này. Sau đó, sẽ đề nghị Chính phủ sửa đổi Nghị định số 53/2013/NĐ-CP theo tinh thần của luật này nhằm tránh các hệ lụy pháp lý về mặt tài chính sau khi xử lý nợ và đảm bảo tính phổ quát của luật.

Lo giao quyền cho VAMC sẽ tạo sự không bình đẳng

Cho ý kiến về vấn đề này, các ĐB Trần Văn Minh (Quảng Ninh), ĐB Vương Ngọc Hà (Hà Giang) cho rằng, quy định như Dự thảo sẽ tạo hành lang pháp lý đủ mạnh góp phần xử lý nợ xấu, bảo đảm khoản nợ xấu được nhanh chóng, hiệu quả và sớm lành mạnh hóa hoạt động hệ thống tín dụng và nền kinh tế.

Tuy nhiên, theo ĐB Trần Văn Minh, cần quy định rõ về hình thức hành nghề của đấu giá viên tại tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu tín dụng Việt Nam được tự đấu giá nợ xấu và tài sản đảm bảo của khoản nợ xấu.

Trong khi đó, ĐB Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) nêu quan điểm: Dự thảo Luật chỉ nên quy định về nguyên tắc đấu giá nợ xấu, tài sản đảm bảo nợ xấu, giao Chính phủ quy định chi tiết về đấu giá nợ xấu.

Để bảm đảm tính độc lập, ĐB Thành nhấn mạnh, không nên để VAMC là tổ chức đấu giá trực tiếp nợ xấu. “Không nên để VAMC là tổ chức đấu giá nợ xấu, tài sản đảm bảo nợ xấu, mà nên để một tổ chức độc lập thực hiện, như thế sẽ đảm bảo tính khách quan, độc lập”, ĐB tỉnh Lạng Sơn nói.

ĐB Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cũng không đồng tình nếu giao VAMC là tổ chức thực hiện đấu giá nợ xấu. Ông Cường phân tích, khi bán tài sản dù là nợ xấu thì cũng là tài sản của Nhà nước, nên khi bán phải thực hiện qua các tổ chức đấu giá. “Nếu giao cho VAMC vừa quản lý tài sản nợ xấu, vừa bán nợ xấu thì không khác gì tạo ra sự không bình đẳng, các cơ quan khác không được bán VAMC lại được bán”, ĐB Hoàng Văn Cường nói và lo ngại khi Điều 53 của Dự thảo Luật quy định, quy trình bán đấu giá tài sản nợ xấu được thực hiện tự do.

Phải xử lý được tính chất đặc thù của nền kinh tế

Chia sẻ với báo chí bên hành lang QH, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nêu quan điểm, hoạt động kinh tế thời gian qua tồn đọng nợ xấu rất lớn và đây là hiện tượng có tính chất tạm thời. Để xử lý các khoản nợ này, Ngân hàng Nhà nước đã thành lập VAMC, Chính phủ cũng ban hành Nghị định 53 điều chỉnh các vấn đề liên quan nợ xấu và hoạt động VAMC. “Xử lý vấn đề này trong phương án Chính phủ trình, lúc đầu định đưa vào điều khoản thi hành quy định rất nguyên tắc về xử lý nợ xấu và những việc mà VAMC có thể được làm trong xử lý nợ xấu, sau này giao cho Chính phủ quy định ở một nghị định để bảo đảm hoạt động mang tính chất đặc thù của VAMC”, Bộ trưởng Lê Thành Long nói.

Người đứng đầu ngành Tư pháp giải thích thêm, trong quá trình UBTVQH, các cơ quan, chuyên gia, những người có liên quan góp ý cuối cùng đưa ra 2 phương án. Về nguyên tắc, cả 2 phương án này đều nằm trong định hướng Chính phủ trình, vấn đề là QH quyết định phương án nào.

“Về cơ bản nhất làm sao có được nguyên tắc để VAMC bán những khoản nợ xấu phù hợp với quy trình công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lợi của các bên có liên quan nhưng cũng xử lý được hiện tượng mang tính chất tức thời, đặc thù của nền kinh tế trong giai đoạn hiện nay”, Bộ trưởng Long nhấn mạnh.

Chế tài chặt, chặn tình trạng “quân xanh, quân đỏ”

Một vấn đề khác, nhiều ý kiến đề nghị quy định chế tài chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, tránh gây thất thoát cho ngân sách Nhà nước, đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến tính hợp pháp của tài sản đưa ra đấu giá, xử lý trách nhiệm những trường hợp tham gia đấu giá có hành vi vi phạm, người trúng đấu giá không nhận được tài sản.

Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Dự thảo đã chỉnh lý theo hướng quy định chặt chẽ hơn trình tự, thủ tục đấu giá tài sản, tách bạch những vấn đề liên quan đến trước và sau khi tổ chức cuộc đấu giá...; bổ sung quy định hủy kết quả đấu giá tài sản thuộc sở hữu Nhà nước khi có căn cứ về hành vi vi phạm trong quá trình tổ chức đấu giá tài sản. Đồng thời, bổ sung các quy định về các hành vi bị nghiêm cấm đối với đấu giá viên, tổ chức đấu giá tài sản, Hội đồng đấu giá tài sản, người tham gia đấu giá…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cũng cho biết, chúng tôi đã cố gắng đến mức tối đa quy định rõ trách nhiệm của người có tài sản bán đấu giá, của tổ chức bán đấu giá tài sản đặc biệt là quy trình ký kết hợp đồng xác định giá khởi điểm, các quy định về niêm yết một cách rất chặt chẽ, công khai … “Hy vọng với những quy định chặt chẽ trong Dự án Luật sẽ góp phần xử lý được tình trạng quân xanh, quân đỏ trong bán đấu giá”, người đứng ngành Tư pháp nói.

Thảo Nguyên