ĐBQH bấm nút biểu quyết. Ảnh: Quochoi.vn

Tại kỳ họp này, Chính phủ đề nghị được khoanh, không hồi tố với các khoản nợ phát sinh trước ngày 1/7/2020 và xoá số nợ thuế gần 16.400 tỷ đồng tiền phạt chậm nộp, chậm nộp.

Quá trình thảo luận, nhiều ý kiến đại biểu băn khoăn việc ban hành Nghị quyết xoá nợ thuế lần này dễ phát sinh phức tạp trong quản lý thuế.

Giải trình vấn đề này, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho hay, nghị quyết này chỉ khoanh tiền nợ thuế, xóa nợ tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp, chưa xử lý tiền nợ thuế gốc. Khoản nợ gốc sẽ được cơ quan quản lý thuế tiếp tục theo dõi, xử lý theo quy định.

"Điều kiện tiên quyết để được xoá nợ là người nộp thuế đã chết, mất tích hoặc không còn khả năng nộp ngân sách", Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải báo cáo trước Quốc hội.

Nghị quyết nêu rõ, việc xử lý nợ phải bảo đảm công khai, minh bạch; phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý nghiêm việc lợi dụng chính sách để trục lợi hoặc cố tình chây ỳ, nợ thuế.

Trường hợp đã xóa nợ mà phát hiện người nộp thuế quay lại sản xuất, kinh doanh hoặc thành lập cơ sở sản xuất, kinh doanh mới thì phải hủy quyết định khoanh nợ, xóa nợ (nếu có) và phải thu vào ngân sách Nhà nước khoản nợ đã được xóa.

Nhà nước chỉ không thu hồi số tiền đã xoá nợ nếu người nộp thuế bị thiệt hại vật chất do gặp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ; người nộp thuế cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán trực tiếp bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước, bao gồm cả nhà thầu phụ được quy định trong hợp đồng ký với chủ đầu tư và được chủ đầu tư trực tiếp thanh toán nhưng chưa được thanh toán.

Về thẩm quyền, Thủ tướng được quyết định xoá khoản nợ thuế từ 15 tỷ đồng trở lên. Khoản nợ thuế 10-15 tỷ đồng do Bộ trưởng Tài chính quyết định.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan được quyền xoá nợ thuế với khoản tiền 5-10 tỷ đồng.

Còn khoản nợ thuế dưới 5 tỷ đồng do Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định xoá nợ.

Quốc hội yêu cầu Chính phủ phải báo cáo kết quả xử lý nợ hằng năm. Kiểm toán Nhà nước kiểm toán việc xử lý nợ. Các cơ quan của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc có trách nhiệm giám sát việc xoá nợ thuế này.

Theo nghị quyết, có 7 đối tượng được xử lý nợ gồm:

1. Người nộp thuế là người đã chết, người bị Tòa án tuyên bố là đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự;

2. Người nộp thuế có quyết định giải thể gửi cơ quan quản lý thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh để làm thủ tục giải thể, cơ quan đăng ký kinh doanh đã thông báo người nộp thuế đang làm thủ tục giải thể trên hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp nhưng người nộp thuế chưa hoàn thành thủ tục giải thể;

3. Người nộp thuế đã nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản hoặc bị người có quyền, nghĩa vụ liên quan nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản theo quy định của pháp luật về phá sản;

4. Người nộp thuế không còn hoạt động kinh doanh tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý thuế đã phối hợp với Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi người nộp thuế có trụ sở hoặc địa chỉ liên lạc để kiểm tra, xác minh thông tin người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh, địa chỉ liên lạc đã đăng ký với cơ quan quản lý thuế;

5. Người nộp thuế đã bị cơ quan quản lý thuế có văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi hoặc đã bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề theo đề nghị của cơ quan quản lý thuế;

6. Người nộp thuế bị thiệt hại vật chất do gặp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ;

7. Người nộp thuế cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán trực tiếp bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước, bao gồm cả nhà thầu phụ được quy định trong hợp đồng ký với chủ đầu tư và được chủ đầu tư trực tiếp thanh toán nhưng chưa được thanh toán.

Hương Giang