Trong năm 2017, kế hoạch vốn ODA đã giao trên địa bàn TP là 952,5 tỷ đồng; trong đó, TP giao là 258,5 tỷ đồng; Trung ương giao là 694 tỷ đồng. Lũy kế giải ngân quý 1 năm 2017 là hơn 149,6 tỷ đồng, trong đó vốn vay ODA là hơn 85,8 tỷ đồng, đạt 9% so với kế hoạch vốn được giao; vốn đối ứng là hơn 63,7 tỷ đồng, đạt 12,5% so với kế hoạch vốn được giao. 

Lý giải về nguyên nhân của tiến độ giải ngân nêu trên, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết: Trong năm 2017, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chưa bố trí vốn cho D.A cải thiện môi trường nước TP Hồ Chí Minh lưu vực kênh Tàu Hủ - Bến Nghé - kênh Đôi - Tẻ (giai đoạn 2). Đối với D.A xây dựng đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh (tuyến Bến Thành - Suối Tiên) chỉ mới bố trí 150 tỷ đồng. TP đã tạm ứng 900 tỷ đồng để thanh toán khối lượng đã thực hiện cho các gói thầu của 2 D.A nêu trên. 

Đối với D.A vệ sinh môi trường TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2, UBND TP cho biết, trong quý 1 đã khởi công gói thầu xây lắp XL-01 “thi công tuyến cống bao”, do nhà thầu chưa cung cấp đầy đủ hồ sơ bảo lãnh nên chủ đầu tư chưa giải ngân khoản tạm ứng (dự kiến khoảng 280 tỷ đồng), do đó tiến độ giải ngân chưa cao. 

Theo UBND TP Hồ Chí Minh, các D.A do Ngân hàng Thế giới tài trợ có tỷ lệ giải ngân thấp do hiện đang thực hiện công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu và phải xử lý một số tình huống trong đấu thầu, cũng như trong quá trình triển khai thực hiện hợp đồng làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện như D.A vệ sinh môi trường giai đoạn 2; D.A phát triển giao thông xanh TP Hồ Chí Minh đang được xem xét đánh giá lại hiệu quả và tính khả thi nên chưa triển khai các bước tiếp theo. 

Tương tự, các D.A có quy mô đầu tư lớn do Ngân hàng Phát triển châu Á tài trợ như D.A xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 2 TP Hồ Chí Minh, Bến Thành - Tham Lương; D.A giao thông đô thị bền vững cho tuyến tàu điện ngầm số 2 đang thực hiện chậm so với tiến độ ban đầu do đang thực hiện các thủ tục điều chỉnh D.A theo quy định, và do một số khó khăn trong công tác triển khai bồi thường giải phóng mặt bằng và di dời các công trình tiện ích. 

Liên quan đến tiến độ giải ngân của tuyến metro số 1, trong cuộc họp tại UBND TP Hồ Chí Minh sáng 27/4, ông Lê Nguyễn Minh Quang, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh cho biết, hiện nay tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đang nợ nhà thầu thi công 1.339 tỷ đồng. 

Theo ông Quang, vấn đề lớn nhất của tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên hiện nay là phân bổ vốn từ Trung ương. Từ tháng 9/2016, Bộ Tài chính đã yêu cầu Kho bạc Nhà nước không thanh toán tiếp bởi vì đã thanh toán vượt vốn ODA của năm 2016. Trước Tết, TP Hồ Chí Minh đã ứng khoảng 900 tỷ đồng để chủ đầu tư trả tiền cho nhà thầu thanh toán tiền cho công nhân về quê ăn Tết. 

Theo UBND TP Hồ Chí Minh, hiện một số nhà thầu đã có văn bản chính thức đề nghị giãn tiến độ thi công trong tháng 4/2017 và có thể dừng thi công nếu tiếp tục chậm giải ngân như hiện nay. TP Hồ Chí Minh đề nghị bộ, ngành xem xét hỗ trợ bố trí vốn ODA đầy đủ và kịp thời cho các D.A. 

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các D.A ODA của TP, ông Lê Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, cho biết, TP đã thực hiện một số biện pháp như đảm bảo thực hiện cân đối vốn đầy đủ, kịp thời nguồn vốn đối ứng theo tiến độ thực hiện của các D.A ODA. Xây dựng kế hoạch tiến độ thực hiện D.A làm cơ sở cho việc giám sát và đánh giá, đảm bảo tiến độ theo cam kết với nhà tài trợ.

Anh Tuấn