Câu chuyện bán vốn Nhà nước khiến nhiều người băn khoăn về việc mất dần thương hiệu nội cũng như sự lấn át của các doanh nghiệp nước ngoài. Ảnh: TM

Bán vốn “khủng” tại các tập đoàn đầu ngành

Đầu tiên phải kể đến là việc bán cổ phần tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - Mã chứng khoán: PLX). Cổ phiếu PLX đã niêm yết sàn giao dịch chứng khoán TP HCM (HOSE) từ hồi tháng 4/2017, với mức giá khởi điểm 43.200 đồng/cổ phiếu. Từ đó đến nay, giá PLX đã tăng lên tới 75.000 đồng/cổ phiếu, tức tăng 75%. Petrolimex cũng trở thành 1 trong 10 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất thị trường.

Theo lộ trình, Nhà nước sẽ bán 24,86% vốn tại Petrolimex trong năm 2018. Phần vốn này, tính theo giá thị trường vào khoảng 20.000 tỷ đồng.

Một "ông lớn" khác của ngành Hàng không trong diện bán vốn là Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV). Cổ phiếu ACV hiện đang giao dịch tại thị trường UPCoM với mức giá cao ngất ngưởng 108.500 đồng/cổ phiếu (chốt giá ngày 29/12/2017), gấp 4 lần mức giá hồi mới chào sàn. Với giá này, phần vốn Nhà nước tại ACV vào khoảng 47.000 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, Nhà nước sẽ bán 20% cổ phần tại đây. Số cổ phần này ban đầu dự tính bán cho Tập đoàn Pháp Aéroports de Paris theo dạng đối tác chiến lược nhưng không đi đến kết quả. Nguồn tin từ Công ty cổ phần Chứng khoán TP Hồ Chí Minh cho biết việc bán vốn sẽ được thực hiện trong quý III năm nay.

Sẽ thật thiếu sót nếu không đề cập tới kế hoạch thoái toàn bộ 53,48% vốn Nhà nước tại Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex). Trái ngược với các Tập đoàn đã kể trên, cổ phiếu Vinatex có thanh khoản thấp, mức giá giao dịch thường xuyên biến động và hiện giao dịch ở khoảng 10.300 đồng/cổ phiếu, giảm 24% sau một năm chào sàn. Tuy nhiên, lãnh đạo Vinatex từng thừa nhận rằng việc bán vốn sẽ không dễ thực hiện do sức hấp dẫn ngành Dệt may không còn như trước cũng như sự cạnh tranh gay gắt ngày một cao. Việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương làm cơ hội thị trường trở nên kém đi thì sự quan tâm dành cho ngành này cũng không còn nhiều. Tuy nhiên, với quyết tâm cao nhất, lãnh đạo Vinatex vẫn khẳng định sẽ thực hiện bán vốn hiệu quả nhất, tránh làm thất thoát tài sản Nhà nước.

Điều kiện thuận lợi trong quá trình bán vốn

Trong giai đoạn 2018 - 2020, Việt Nam sẽ tiếp tục cổ phần hóa 89 doanh nghiệp Nhà nước. Sau 30 năm, có hơn 4.600 doanh nghiệp đã thực hiện cổ phần hóa, cơ bản hoàn thành kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại các doanh nghiệp hậu cổ phần hóa còn cao do hoạt động bán vốn trong các năm qua diễn ra rất chậm. Năm 2018 là năm được kỳ vọng sẽ có bước chuyển mình trong việc cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước, với việc thoái vốn khỏi 181 doanh nghiệp, chiếm 70% số doanh nghiệp thoái vốn cả giai đoạn trên.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thoái vốn, Chính phủ cũng đã thiết lập lại quy trình thoái vốn còn 2 bước, gồm đấu giá công khai và bán thỏa thuận. Trong đó quy định đấu giá công khai bao gồm đấu giá thông thường và đấu giá theo lô, đề cập chuyển nhượng vốn dưới mệnh giá.

Cũng ngay trong đầu năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và Dự toán ngân sách Nhà nước năm 2018. Trong đó, Nghị quyết đề cập việc thành lập Ủy ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, tổ chức phân công, phân cấp thực hiện các quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ của chủ sở hữu Nhà nước đối với doanh nghiệp và vốn Nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp. Đẩy mạnh cổ phần hóa gắn với niêm yết trên thị trường chứng khoán, thoái vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ theo nguyên tắc thị trường, công khai, minh bạch, đúng pháp luật và đảm bảo lợi ích cao nhất của Nhà nước.

Tuy nhiên, câu chuyện bán vốn nhà khiến nhiều người băn khoăn về việc mất dần thương hiệu nội cũng như sự lấn át của các doanh nghiệp nước ngoài.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn (SSI) khi trả lời báo chí cho biết, việc thoái vốn khỏi các doanh nghiệp đầu ngành tuỳ thuộc vào mục tiêu của Chính phủ. Nếu Chính phủ đang cần tiền vào việc cấp thiết thì bán, và bán sao được giá nhất. Hay nói cách khác là phải cân nhắc bán để dùng tiền làm gì? Nếu bán vì nghĩ đang bán được giá thì không nên bán, vì hôm nay cổ phiếu này có thể đắt nhưng 5 năm sau sẽ lại là rất rẻ. Quyết định bán vốn, theo ông Hưng phải công khai minh bạch và có thời gian để các tổ chức tư vấn chuyên nghiệp tìm kiếm nhà đầu tư cũng như nhiều nhà đầu tư có thể tiếp cận được thông tin.

Trà My