(Thanh tra) - Áp dụng phân luồng rủi ro và liên thông dữ liệu quốc gia, chiến dịch làm sạch mã số thuế tạo bước đột phá vừa gỡ khó cho doanh nghiệp, vừa ngăn chặn hành vi vi phạm.
Xử lý dứt điểm khối lượng hồ sơ tồn đọng khổng lồ gồm hơn 617.000 doanh nghiệp là một thách thức vô cùng lớn đối với toàn ngành Thuế.
Nếu tiếp tục áp dụng cách thức thanh tra, kiểm tra dàn trải, máy móc theo lối mòn truyền thống, cơ quan quản lý không những không thể hoàn thành mục tiêu mà còn tạo thêm áp lực thủ tục nặng nề cho xã hội.
Nhận thức rõ vấn đề này, Cục Thuế đã ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT và Công điện số 18, đặt nền móng cho chiến dịch cao điểm toàn quốc với phương thức tiếp cận hoàn toàn mới: Dựa trên nền tảng chuyển đổi số, phân luồng quản lý rủi ro và tăng cường liên thông dữ liệu liên ngành.
Toàn bộ chiến dịch được tổ chức thực hiện nhất quán theo nguyên tắc chỉ đạo của Chính phủ: "Rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, rõ kết quả đầu ra".
Kết quả thực thi tại từng địa bàn được gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan thuế, bảo đảm tính kỷ cương và hiệu quả thực chất.
Giải bài toán "cởi trói" cho doanh nghiệp
Điểm đột phá mang tính bản lề của chiến dịch lần này là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "tiền kiểm sang hậu kiểm" và áp dụng phương thức phân luồng hồ sơ, phân tầng rủi ro.
Ngành Thuế kiên quyết từ bỏ cách tiếp cận cào bằng, áp chung một khuôn khổ giải quyết cứng nhắc cho tất cả các nhóm đối tượng.
Thay vào đó, toàn bộ hồ sơ tồn đọng được đưa vào hệ thống phân tích dữ liệu tự động để chia thành 2 luồng xử lý hoàn toàn tách biệt.
Nhóm hồ sơ hỗ trợ, gỡ vướng thủ tục áp dụng đối với những doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực tế đã ngừng sản xuất, kinh doanh, không có nợ thuế, không phát sinh hóa đơn trong thời gian dài hoặc người nộp thuế có tinh thần hợp tác, mong muốn hoàn thành dứt điểm nghĩa vụ để đóng mã số thuế.
Đối với nhóm này, quy trình đối soát được tối giản hóa tối đa, cơ quan thuế chủ động liên hệ hướng dẫn người nộp thuế hoàn thiện các thủ tục còn thiếu.
Ngành Thuế đặt mục tiêu rút ngắn thời gian giải quyết bình quân hồ sơ giải thể, chấm dứt hiệu lực mã số thuế xuống còn không quá 4 tháng đối với hồ sơ thuộc thẩm quyền và đủ điều kiện theo quy định.
Nhóm hồ sơ rủi ro cao, có dấu hiệu vi phạm, hệ thống rà soát 100% doanh nghiệp có phát hành hóa đơn điện tử nhưng không nộp tờ khai thuế. Các doanh nghiệp thuộc trạng thái 06 không hợp tác sẽ bị áp dụng biện pháp công khai thông tin trên các phương tiện truyền thông và cổng thông tin điện tử ngành Thuế.
Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm rõ ràng như buôn bán hóa đơn khống, trốn thuế có tổ chức, ngành Thuế kiên quyết củng cố hồ sơ chuyển thẳng sang cơ quan Công an để kiến nghị điều tra, khởi tố hình sự.
Sự chuyển hướng kịp thời và nhân văn này đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp. Chia sẻ về trải nghiệm thực tế, ông N.H.Quân (Giám đốc một doanh nghiệp công nghệ tại Hà Nội) cho biết:
"Trước đây, mỗi khi nghe đến việc giải thể công ty hay đóng mã số thuế, giới doanh nhân chúng tôi ai cũng ngán ngẩm vì quy trình quyết toán thuế kéo dài dằng dặc, đối soát từng tờ hóa đơn cũ từ nhiều năm trước. Doanh nghiệp tôi ngừng hoạt động từ đầu năm 2024 do thay đổi định hướng, nhưng hồ sơ xin đóng mã số thuế còn nhiều thủ tục vướng mắc và việc đi lại nhiều lần khiến tôi chưa giải quyết dứt điểm được.
May mắn thay, khi chiến dịch làm sạch mã số thuế được triển khai, hồ sơ của công ty tôi được xếp vào luồng rủi ro thấp do có lịch sử tuân thủ tốt, không nợ thuế. Cán bộ thuế đã chủ động liên hệ, hướng dẫn hoàn tất các thủ tục đối chiếu và giải quyết dứt điểm việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong thời gian ngắn.
Cam kết rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục giải thể xuống không quá 4 tháng của ngành Thuế thực sự là một cuộc 'cởi trói' ngoạn mục, giúp doanh nghiệp chúng tôi giải tỏa gánh nặng chi phí hành chính và có thể tự tin tái khởi nghiệp một cách đường hoàng".
Minh bạch dữ liệu, hoàn thuế nhanh chóng
Không chỉ mang lại giá trị to lớn cho cộng đồng doanh nghiệp, chiến dịch làm sạch mã số thuế gắn liền với việc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu định danh cá nhân còn trực tiếp đem lại những chuyển biến tích cực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của từng người dân trong xã hội.
Trong các kỳ quyết toán thuế thu nhập cá nhân trước đây, tình trạng cá nhân bị trùng mã số thuế, người phụ thuộc bị sai lệch thông tin cá nhân hoặc thời gian chờ xét duyệt hoàn thuế kéo dài hàng tháng trời là câu chuyện thường xuyên diễn ra. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực rà soát và làm sạch dữ liệu lần này, quy trình thực hiện đã có những bước tiến vượt bậc.
Chị V.P.Linh (nhân viên ngân hàng tại phường Láng Hạ, TP Hà Nội) hào hứng chia sẻ về trải nghiệm quyết toán thuế vừa qua của mình: "Trước đây, mỗi mùa quyết toán thuế, tôi và nhiều đồng nghiệp thường rất ngại việc phải tự đi kê khai chứng từ, đối soát từng dòng thu nhập thủ công, rồi lo lắng thông tin bị lỗi phải đi lại chi cục thuế nhiều lần. Năm nay, khi cơ sở dữ liệu thuế được làm sạch và tích hợp đồng bộ với mã số định danh công dân trên căn cước điện tử, việc kê khai trên ứng dụng eTax Mobile diễn ra vô cùng thuận tiện. Dữ liệu thu nhập từ các cơ quan chi trả được hệ thống tự động tổng hợp đầy đủ và chính xác. Tôi chỉ cần vài thao tác xác nhận trực tuyến trên điện thoại thông minh, hồ sơ hoàn thuế đã được phê duyệt tự động và tiền hoàn thuế về thẳng tài khoản ngân hàng chỉ sau vài ngày làm việc.
Đặc biệt, việc làm sạch mã số thuế giúp người dân kiểm soát rất tốt tình trạng pháp lý của bản thân. Ngay trên ứng dụng, tôi có thể tự tra cứu xem thông tin cá nhân của mình có bị đối tượng xấu lợi dụng để đứng tên người đại diện pháp luật cho công ty nào khác hay không. Nếu phát sinh bất thường, hệ thống cho phép phản hồi ngay để cơ quan thuế vào cuộc xác minh, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách minh bạch và an tâm tuyệt đối".
Mục tiêu lớn mà ngành Thuế đặt ra đến hết ngày 31/12/2026 là: Xử lý dứt điểm tối thiểu 35% số hồ sơ trạng thái 03 tồn đọng; nâng tỷ lệ doanh nghiệp hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế lên tối thiểu 40% trong tổng số doanh nghiệp rời bỏ thị trường; rà soát chuẩn hóa thông tin của tối thiểu 80% người nộp thuế; và kéo giảm ít nhất 20% số lượng doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh phát sinh mới so với năm 2025.
Bằng việc kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại, tư duy quản lý rủi ro và tinh thần đồng hành cùng người nộp thuế, Chiến dịch làm sạch mã số thuế không chỉ là một đợt chỉnh lý sổ sách hành chính, mà là nền tảng vững chắc để xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và công bằng cho mọi chủ thể kinh tế trong kỷ nguyên số.
Kỳ 3: Làm sạch mã số thuế, khơi thông nguồn lực kinh doanh
