Tổ trưởng Tổ Công tác của Thủ tướng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng. Ảnh: TN

Có sẵn tiền mà không tiêu được

Theo báo cáo của Tổ Công tác của Thủ tướng, tổng số kế hoạch chi đầu tư phát triển nguồn ngân sách Nhà nước năm 2017 là 357.150 tỷ đồng (trong đó, vốn ngân sách Nhà nước 307.150 tỷ đồng, vốn trái phiếu Chính phủ: 50.000 tỷ đồng).

Số vốn trái phiếu Chính phủ năm 2016 chưa phân bổ được Quốc hội cho phép chuyển sang năm 2017 là hơn 16.458 tỷ đồng.

Tính đến ngày 15/6/2017, tổng số vốn thanh toán là 85.188 tỷ đồng, đạt 23,9% tổng kế hoạch vốn năm 2017 và 27,6% kế hoạch vốn được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng giao (308.747 tỷ đồng). Kế hoạch vốn trái phiếu Chính phủ năm 2016 chưa phân bổ được Quốc hội cho phép chuyển nguồn sang năm 2017 mới giải ngân được 217 tỷ đồng, đạt 1,3% trên tổng nguồn và đạt 3,5% kế hoạch giao.

Đi vào cụ thể, Bộ Kế hoạch Đầu tư báo cáo, Bộ mới giải ngân vốn đầu tư công được gần 54,37 tỷ đồng, đạt 13,3% kế hoạch được giao (406,83 tỷ đồng).

Nguyên nhân chậm giải ngân là do 2 dự án “đầu tư xây dựng Học viện Chính sách và Phát triển” (được bố trí 202 tỷ đồng, chiếm 50% vốn được bố trí của Bộ nhưng mới giải ngân được 1,3 tỷ) và Dự án PPP “Ứng dụng thương mại điện tư trong mua sắm Chính phủ theo hình thức đối tác công tư” (vốn được bố trí 26 tỷ đồng nhưng mới giải ngân được phần chi phí Ban Quản lý Dự án, còn lại phần vốn tham gia của Nhà nước chưa giải ngân được).

Giải thích rõ hơn, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Đào Quang Thu cho hay, Dự án Trụ sở Học viện Chính sách và Phát triển, cuối năm 2016 đã gửi sang Bộ Xây dựng thẩm tra thiết kế công trình và phương án thi công. Sau thẩm tra đến thủ tục thẩm định nhưng do thay đổi chính sách pháp luật, dự án này thuộc trách nhiệm Sở Xây dựng Hà Nội thẩm định. Cũng theo quy định, cơ quan thẩm tra cũng là cơ quan sẽ tiến hành thẩm định nhưng Bộ Xây dựng “lỡ” thẩm tra rồi nên Sở Xây dựng cũng không thể thẩm định.

“Như vậy từ tháng 10 năm ngoái đến tháng 7 năm nay, mất 9 tháng chỉ cho việc làm thủ tục triển khai dự án”, ông Thu nói.

Nghe vậy, Tổ trưởng Tổ Công tác của Thủ tướng, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng lắc đầu, chỉ thủ tục giữa Bộ với Bộ mà còn thế này thì địa phương với Bộ còn mất bao lâu.

Đại diện các bộ, ngành, báo cáo giải trình tại buổi làm việc. Ảnh: Nhật Bắc

Còn với báo cáo than khó của Bộ Ngoại giao nêu nguyên nhân chậm giải ngân vốn do “vướng” thủ tục,  Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho rằng, đó là thủ tục do tự “vẽ ra” chứ không có quy định nào “tréo ngoe” như vậy.

“Tình hình là rất tình hình, tình hình là do chúng mình gây nên. Với những cán bộ gây vướng mắc, cứ đưa xuống địa phương làm thì mới hiểu thế nào là khổ, chứ cứ ngồi phòng lạnh mà vẽ thủ tục, chỉ làm chậm đà tiến chung”, Bộ trưởng Dũng thẳng thắn nói.

Thủ tướng sẽ đi kiểm tra trực tiếp các dự án chậm tiến độ

Kết luận buổi làm việc, một lần nữa nhắc lại ý kiến của Thủ tướng, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nêu rõ, đây là nhiệm vụ trọng tâm. Các bộ, ngành, địa phương cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng các ngành, lĩnh vực nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2017.

Theo đó, cần rà soát lại toàn bộ dự án, từ thủ tục đầu tư, chọn lựa nhà thầu thi công, các giải pháp liên quan đến thanh toán vốn, điều chỉnh vốn, cho các nhà thầu tạm ứng khi có khối lượng. Tinh thần Nghị quyết của Chính phủ là đến tháng 10/2017, các bộ, ngành, địa phương không thực hiện được sẽ điều chuyển vốn và việc điều chuyển này sẽ ảnh hưởng đến việc giao vốn năm 2018.

“Chậm giải ngân đương nhiên là địa phương thiệt, công trình chậm chưa đưa vào sử dụng là chúng ta thiệt, Nhà nước rất thiệt. Nói “chống thất thoát 1 nhưng lãng phí 3” tôi thấy cũng đúng. Vì dự án chậm đưa vào sử dụng là lãng phí. Tiền để đó chúng ta phải trả lãi, mua trái phiếu Chính phủ huy động dân phải trả lãi. Nhà thầu đi vay tiền ngân hàng phải huy động các nguồn khác để thanh toán. Đây là vấn đề bất cập”, Bộ trưởng nói.

Ông cũng cho hay, trong tháng 8/2017, Thủ tướng sẽ trực tiếp kiểm tra một số công trình không giải ngân được vốn, giải ngân vốn được nhưng tiến độ chậm để tránh việc tăng tỷ lệ giải ngân để ứng vốn, có tiền gửi ngân hàng - điều không thể cho phép.

Qua báo cáo của các bộ, ngành, đơn vị, địa phương, Văn phòng Chính phủ và Tổ Công tác sẽ tổng hợp, báo cáo Chính phủ tại phiên họp thường kỳ tháng 8/2017, đề nghị Chính phủ giao các Bộ, ngành, địa phương chủ động điều hòa vốn trong kế hoạch được giao, để số vốn tiêu được hết, dồn lại các công trình hoàn thành, sớm đưa vào sử dụng.

Đồng thời, đề xuất bỏ cơ chế phê duyệt chủ trương đầu tư trước 31/10 năm trước để giải quyết các vướng mắc hiện nay.  

Theo ông Mai Tiến Dũng, các bộ, ngành, địa phương cũng cần thực hiện quyết liệt công tác giải phóng mặt bằng, rà soát kỹ các nhà thầu thi công, nhà thầu phải có biểu đồ tiến độ thi công..

“Quyết tâm giải ngân cơ bản trong tháng 8, 9/2017, để đến cuối năm đạt tỷ lệ 100% giải ngân hết vốn”, Bộ Trưởng nói, giải ngân sớm để thúc đẩy tăng trưởng, có tiền tiêu thụ nguyên liệu, giảm bớt thua thiệt trong doanh nghiệp.

Thảo Nguyên