Xây dựng chè Thái Nguyên trở thành thương hiệu mạnh. Ảnh minh họaXây dựng chè Thái Nguyên trở thành thương hiệu mạnh. Ảnh minh họa

Là một trong những vùng sản xuất chè lớn của cả nước, chất lượng, thương hiệu đã được khẳng định, tỉnh Thái Nguyên xác định chè là cây trồng chủ lực để nông dân phát triển kinh tế, làm giàu. Vì vậy, tỉnh đã tập trung ưu tiên các nguồn lực đầu tư phát triển chè theo hướng vừa mở rộng quy mô diện tích, vừa nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới.

Hiện nay, địa phương đã xây dựng được vùng sản xuất nguyên liệu trên 22.000ha chè búp tươi; sản lượng chè búp tươi trên 230.000 tấn/năm, đứng đầu cả nước về sản xuất chè. Đồng thời, mỗi năm trồng mới và trồng thay thế hơn 1.000ha chè bằng những giống có năng suất, chất lượng cao phục vụ sản xuất chè xanh, chè xanh đặc sản. Đến nay, tỷ lệ giống mới đạt 74,2% tổng diện tích.

Đặc biệt, với thổ nhưỡng phù hợp, khí hậu đặc thù, người dân giàu kinh nghiệm trồng và chế biến đã tạo nên thương hiệu chè Thái Nguyên, đặc biệt là vùng chè đặc sản Tân Cương (TP Thái Nguyên) hay còn gọi là chè Thái, khi pha nước xanh, hương vị đặc trưng, đậm, ngọt hậu, được người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến. Từ khi tỉnh Thái Nguyên tổ chức Festival trà lần thứ nhất và vùng đặc sản chè Tân Cương được trao chứng nhận chỉ dẫn địa lý năm 2011 thì chè Thái Nguyên càng được sử dụng rộng rãi, góp phần thúc đẩy quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất phát triển nhằm nâng cao năng suất, chất lượng chè.

Cùng với nhiệm vụ chuyển đổi cơ cấu giống, địa phương chú trọng đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong sản xuất, chế biến chè an toàn, chất lượng. Hầu hết diện tích chè của tỉnh được sản xuất theo hướng áp dụng quy trình sản xuất chè an toàn, sản xuất theo hướng hữu cơ, thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP), đáp ứng tiêu chuẩn về an toàn trong nước và quốc tế. Đến nay, tỉnh đã có hàng nghìn ha chè được chứng nhận VietGAP và chứng nhận an toàn khác.

Những năm qua, cùng với việc hỗ trợ hình thành các mô hình liên kết sản xuất khép kín, có nhiều chương trình, đề án, dự án đầu tư, hỗ trợ thay thế nương chè cũ, trồng giống chè chất lượng cao, hệ thống tưới xoay chiều, công cụ chế biến, đóng gói, quảng bá cho nên năng suất, chất lượng chè đặc sản Tân Cương không ngừng được nâng lên, sản phẩm được tiêu thụ ngày càng rộng rãi

Ngoài ra, hình thức tổ chức sản xuất, chế biến, tiêu thụ chè ở Thái Nguyên rất phong phú, đa dạng. Toàn tỉnh hiện có 38 doanh nghiệp, 209 hợp tác xã, tổ hợp tác, 230 làng nghề, làng nghề truyền thống với trên 91.000 hộ sản xuất, chế biến, kinh doanh chè.

Với sự nỗ lực trong sản xuất của địa phương đã mang lại hiệu quả thiết thực. Giá trị sản phẩm thu được trên 1ha chè bình quân đạt 300-500 triệu đồng. Riêng vùng chè đặc sản có nơi đạt trên 500-800 triệu đồng/ha. Giá bán chè thành phẩm bình quân 200– 300 nghìn đồng/kg; chè đặc sản từ 2-5 triệu đồng/kg.

Điều kiện thuận lợi cùng với hiệu quả về sản xuất, địa phương đặc biệt chú trọng xây dựng chè Thái Nguyên trở thành thương hiệu mạnh, đồng thời quảng bá, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ chè ra thế giới. Trong đó, tỉnh đã tổ chức thành công nhiều Festival, lễ hội văn hóa trà. Đặc biệt, các doanh nghiệp chè Thái Nguyên đã tham gia nhiều cuộc thi chất lượng chè quốc tế, đạt được những giải rất cao, như: Giải Đặc biệt và giải Bạc năm 2016, 2017 cuộc thi chất lượng chè Bắc Mỹ.

Thời gian vừa qua, tỉnh Thái Nguyên chủ trương gắn Chương trình xây dựng nông thôn mới, Chương trình phát triển du lịch của tỉnh với du lịch vùng chè nhằm thúc đẩy du lịch sinh thái, trải nghiệm vùng chè. Thu hút đầu tư của doanh nghiệp vào vùng chè để nâng cao năng suất, chất lượng, chế biến nhiều sản phẩm chè để xuất khẩu, đẩy mạnh tiêu thụ trong nước nhằm nâng giá trị của chè.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất trong thu hút đầu tư vào vùng chè là tích tụ đất đai. Tỉnh cần có giải pháp phù hợp để tháo gỡ khó khăn về tích tụ đất đai nhằm thu hút đầu tư vào vùng chè. Như vậy mới có điều kiện đẩy nhanh tiến trình sản xuất chè theo theo tiêu chuẩn GlobalGAP, hữu cơ, cải tiến hơn nữa mẫu mã, tạo ra nhiều sản phẩm từ chè để đẩy mạnh xuất khẩu.

Đồng thời thay đổi nhận thức của cộng đồng, khuyến khích các gia đình có điều kiện liên kết, cải tạo, xây dựng những đồi chè đẹp mắt, tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm hái, chế biến chè, đầu tư nơi ăn, chỗ nghỉ, đào tạo ngoại ngữ, tăng cường tuyên truyền để phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm vùng chè.

Đặc biệt, để khai thác, phát huy hiệu quả, tiềm năng lợi thế của cây chè, thời gian tới, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục định hướng phát triển chè theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững với những sản phẩm chè xanh truyền thống chất lượng cao và sản phẩm chế biến công nghệ cao từ chè.

Trong đó, tập trung vào một số nhiệm vụ chủ yếu như: Tiếp tục xây dựng vùng sản xuất nguyên liệu chè búp tươi an toàn, chất lượng; đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong canh tác chè an toàn, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm trong nước và quốc tế. Coi trọng phát triển chế biến công nghệ cao, công nghệ bảo quản sản phẩm nhằm nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất chè.

Song song với đó, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phát huy hiệu quả thị trường tiềm năng trong nước; quan tâm mở rộng thị trường ngoài nước. Tăng cường thu hút các đối tác nhằm hợp tác, liên kết nghiên cứu ứng dụng, sản xuất chế biến và tiêu thụ chè Thái Nguyên.

Bảo Anh