Các lô đất được đấu giá thành công tại Khu đô thị Thủ Thiêm, lô 3-9 và lô 3-12 vừa được các nhà đầu tư xin không thực hiện dự án. Ảnh: ĐM

Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM vừa kiến nghị UBND TP các nhóm vấn đề chính cần nghiên cứu nhằm hoàn thiện các quy định liên quan đến hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất, cũng như lựa chọn các nhà đầu tư dự án có sử dụng đất nói chung và tại Khu đô thị Thủ Thiêm nói riêng.

Viện trưởng Trần Hoàng Ngân cho biết, các kiến nghị trên được tổng hợp sau khi lấy ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý trong các lĩnh vực liên quan về việc đấu giá đất tại Khu đô thị Thủ Thiêm.

Do tính chất đặc thù của đất đai, kiến nghị các cơ quan chức năng cấp Trung ương có văn bản quy định riêng đối với việc đấu giá quyền sử dụng đất để phát triển dự án. Về bản chất, có thể coi đây là việc đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án đầu tư có sử dụng đất (hình thức đấu giá dự án đầu tư).

Để chủ động và hạn chế thấp nhất các trường hợp bỏ cọc khi đấu giá đất thành công trong khi chờ Quốc hội sửa đổi các luật có liên quan, UBND TP kiến nghị Chính phủ cho phép địa phương chủ động xác định giá khởi điểm đấu giá; được ấn định tỷ lệ đặt cọc, ký quỹ cho lô đất cần đấu giá. Trong trường hợp trúng đấu giá cao hơn giá khởi điểm, doanh nghiệp phải đảm bảo số tiền ký quỹ theo đúng tỷ lệ theo quy định.

Nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung các quy định về giá khởi điểm và tiền đặt cọc một cách phù hợp, các quy định về chế tài đối với nhà đầu tư trúng đấu giá đất nhằm hạn chế tình trạng bỏ cọc như trường hợp đấu giá đất ở Thủ Thiêm vừa qua; các quy định liên quan đến năng lực nhà đầu tư tham gia đấu giá quyền sử dụng đất, nhất là năng lực tài chính và kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự. Hoàn thiện pháp luật gồm Luật Đất đai, Luật Đấu giá tài sản, Luật Nhà ở và Luật Đầu tư.

Bổ sung các quy định để chứng minh năng lực tài chính của doanh nghiệp tham gia đấu giá như: Kê khai các dự án đang triển khai, kinh nghiệm trong lĩnh vực tham gia đấu giá, năng lực lãnh đạo điều hành, báo cáo tài chính của doanh nghiệp tham gia đấu giá; bổ sung các biện pháp chế tài như thông báo công khai thông tin về hành vi bỏ cọc của doanh nghiệp, không được phép tham gia đầu tư dự án trong 2 năm nếu doanh nghiệp có hành vi bỏ cọc…

Đặc biệt, ngoài các khoản phạt các nhà đầu tư hiện nay, cần có chế tài đủ sức răn đe để xử lý trường hợp chấm dứt hợp đồng mua bán đấu giá tài sản.

Theo các nhà nghiên cứu, cần phân biệt 3 loại giá đất trong các quy định pháp luật có liên quan, gồm giá đất theo tham chiếu do Nhà nước quy định, giá đất của thị trường và giá kỳ vọng của các nhà đầu tư.