Ngày Quốc tế bảo vệ tầng ozone năm 2026 được Ban Thư ký ozone lựa chọn chủ đề “Hành động toàn cầu vì một hành tinh mát lành hơn”, đồng thời kỷ niệm 10 năm kể từ khi Bản sửa đổi, bổ sung Kigali thuộc Nghị định thư Montreal được thông qua, ghi dấu một thập kỷ nỗ lực toàn cầu nhằm giảm dần HFC (là quá trình cắt giảm có lộ trình lượng sản xuất và tiêu thụ các chất hydrofluorocarbon trên toàn cầu) và thúc đẩy các giải pháp làm mát bền vững.

Thực hiện các cam kết quốc tế về bảo vệ tầng ozone, Việt Nam đã góp phần giảm khoảng 260 triệu tấn CO₂. Ảnh minh họa: tạp chí Nông nghiệp & Môi trường

Từ bảo vệ tầng ozone đến chuyển đổi xanh

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam tham gia Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal từ năm 1994. Trong hơn 3 thập kỷ qua, Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp kiểm soát, quản lý và loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone, thực hiện lộ trình theo các cam kết quốc tế.

Sự hỗ trợ của Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal, Ngân hàng Thế giới và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc đã góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam chuyển đổi sang công nghệ thân thiện với khí hậu, thúc đẩy các giải pháp làm mát bền vững.

Khái niệm “làm mát bền vững” đã được thể chế hóa tại Nghị định số 119/2025/NĐ-CP. Kế hoạch quốc gia về quản lý, loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát do Thủ tướng Chính phủ ban hành cũng xác định các nhiệm vụ giảm dần sử dụng HFC gắn với chuyển đổi công nghệ, sử dụng môi chất lạnh có GWP thấp, nâng cao hiệu quả năng lượng và thúc đẩy các giải pháp làm mát bền vững.

Đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu giảm trực tiếp hơn 11,2 triệu tấn CO₂ tương đương từ việc quản lý, loại trừ các chất được kiểm soát, góp phần thực hiện mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu thông tin, theo thống kê của Ban thư ký ozone, quá trình thực hiện Nghị định thư Montreal tại Việt Nam đã góp phần ngăn ngừa phát thải khoảng 260 triệu tấn CO₂ tương đương.

Quan trọng hơn, qua từng giai đoạn, Việt Nam không chỉ đáp ứng các mốc kiểm soát mà còn từng bước nâng cao năng lực quản lý, hỗ trợ nhiều ngành sản xuất chuyển đổi công nghệ và tạo nền tảng để chủ động hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Kết quả này thể hiện đóng góp của Việt Nam vào nỗ lực chung nhằm bảo vệ tầng ozone và giảm phát thải khí nhà kính trên toàn cầu.

Hơn 3 thập kỷ chủ động và trách nhiệm

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng với hợp tác quốc tế và chuyển đổi công nghệ, Việt Nam từng bước hoàn thiện cơ sở pháp lý về bảo vệ tầng ozone, gắn với mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Nội dung bảo vệ tầng ozone đã được thể chế hóa trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Cùng với đó, Việt Nam cũng ban hành, áp dụng nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến an toàn trong sản xuất, sử dụng các chất được kiểm soát.

Ngày Quốc tế bảo vệ tầng ozone năm 2026 là dịp nhìn lại 10 năm kể từ khi Bản sửa đổi, bổ sung Kigali được thông qua. Đồng thời, cho thấy hành trình của Nghị định thư Montreal đang tiếp tục - từ bảo vệ tầng ozone, mang lại lợi ích cho khí hậu đến thúc đẩy các giải pháp làm mát bền vững.

Trong hành trình đó, cùng với cộng đồng quốc tế, Việt Nam tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali; thúc đẩy chuyển đổi công nghệ, nâng cao hiệu quả năng lượng, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường quản lý môi chất lạnh trong suốt vòng đời, cùng hành động vì một hành tinh mát lành hơn.