Trong giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tổ chức giám sát thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường đối với 5 cơ sở có công suất lớn, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao được nêu ở trên tại ba tỉnh Hà Tĩnh, Lâm Đồng và Quảng Ngãi.

Hình ảnh nhà máy thép Formosa Hà Tĩnh. Nguồn ảnh minh họa: Thu Trang - Đình Nhất (Báo Hà Tĩnh)

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành kế hoạch tăng cường phòng ngừa, giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường giai đoạn 2026 -2030.

Theo kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là tăng cường giám sát các cơ sở có nguồn thải lớn, các khu vực tập trung nhiều nguồn thải, các điểm nóng về ô nhiễm môi trường và các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao.

Đồng thời nâng cao ý thức, trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Kế hoạch được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đáng chú ý, theo kế hoạch, 5 “ông lớn” công nghiệp tiếp tục bị đặt dưới tầm ngắm giám sát đặc biệt kéo dài đến năm 2030.

Đó là: Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh; Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng - TKV; Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV; Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân; Công ty Cổ phần Bột - Giấy VNT19.

Cục Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh cùng lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường để giám sát việc tuân thủ các quy định trong báo cáo đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường của các cơ sở này.

Trên cơ sở kết quả giám sát hằng năm, Cục Môi trường sẽ rà soát, đánh giá để đề xuất tiếp tục hoặc điều chỉnh đối tượng giám sát theo quy định.

Trong 5 “ông lớn trên”, điểm đáng chú ý đối với Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, đó là Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Môi trường đánh giá toàn diện tổng lượng thải, và xác định phạm vi ảnh hưởng từ hoạt động của trung tâm đến khu dân cư xung quanh.

Cùng với 5 “ông lớn”, hàng loạt nguồn thải quy mô lớn tại 34 tỉnh, thành sẽ chịu sự “đeo bám” 24/7 của công nghệ AI, drone, viễn thám và hệ thống dữ liệu số hóa quốc gia.

Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sẽ tăng cường ứng dụng các phương tiện, công cụ, công nghệ hiện đại (camera AI, drone, viễn thám, quan trắc tự động, liên tục, IoT,…) trên cơ sở thông tin, dữ liệu nguồn thải để theo dõi, giám sát thường xuyên việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, tuân thủ quy chuẩn xả thải của các cơ sở.

Kế hoạch cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát các nguồn thải lớn, các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, khu vực có nhiều phản ánh về ô nhiễm môi trường; tổng hợp, đánh giá nguồn thải và công tác quản lý chất thải trên phạm vi cả nước; xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải gắn với chuyển đổi số.

Trong giai đoạn trước mắt triển khai áp dụng thí điểm có kiểm soát đối với một số nguồn thải tại các khu vực nhạy cảm về môi trường, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường lớn, vùng tác động lớn, đặc biệt tại các khu vực trọng yếu, tập trung dân cư lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh...

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mục tiêu của kế hoạch là chủ động phòng ngừa, tăng cường giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguồn thải lớn, khu vực tập trung nhiều nguồn thải, các điểm nóng về ô nhiễm môi trường và cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao…; kịp thời phát hiện và ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung xử lý các điểm nóng về ô nhiễm môi trường; tăng cường phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường; rà soát, lập danh mục, phân loại và quản lý các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành với lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường và các địa phương trong công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm.

Theo kế hoạch, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tăng cường giám sát công tác bảo vệ môi trường đối với các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm trên địa bàn; phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình triển khai các đoàn giám sát, khảo sát, kiểm tra và xử lý các điểm nóng về môi trường; chỉ đạo các cơ quan chuyên môn định kỳ tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện, khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp để kịp thời xử lý.