El Nino 2026-2027 được xây dựng 2 kịch bản nhằm nhận diện những tình huống có thể xảy ra để chủ động ứng phó, không phải là dự báo chắc chắn về tác động.

Xu thế thời tiết cực đoan có thể xuất hiện các trận mưa cục bộ trong thời gian ngắn, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị. Ảnh minh họa: VGP

El Nino 2026-2027: Nắng nóng gia tăng, thiếu hụt lượng mưa theo mùa

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, trong các năm El Nino mạnh, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông thường thấp hơn trung bình nhiều năm.

Đối với Việt Nam, El Nino thường làm nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm, nắng nóng gia tăng, thiếu hụt lượng mưa theo mùa, suy giảm dòng chảy, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế còn phụ thuộc vào thời gian duy trì El Nino, mùa xuất hiện, phân bố mưa, điều kiện nguồn nước đầu mùa khô, khả năng tích nước và điều tiết, đối tượng phơi bày và năng lực ứng phó của từng vùng, từng lĩnh vực.

Theo Cục Khí tượng Thủy văn, thời gian duy trì của El Nino có ý nghĩa quyết định đối với mức độ rủi ro tại Việt Nam. Dự báo hiện nay cho thấy El Niño có xu hướng suy yếu từ đầu năm 2027, vì vậy các tác động chủ yếu nhiều khả năng tập trung trong mùa khô 2026-2027.

Tuy nhiên, nếu El Nino tiếp tục duy trì đến giữa năm 2027, nguy cơ nắng nóng kéo dài, mùa mưa đến muộn, suy giảm nguồn nước, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có thể gia tăng trong giai đoạn tháng 3-6/2027, kéo theo tác động đến Việt Nam nặng nề hơn.

Ngược lại, nếu El Nino nhanh chóng chuyển sang La Nina (pha lạnh), trọng tâm theo dõi sẽ chuyển từ nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn sang mưa lớn, bão, lũ và các thiên tai liên quan trong nửa cuối năm 2027.

2 kịch bản rủi ro khí tượng thủy văn do El Nino 2026-2027

Trong Báo cáo Dự báo El Nino 2026-2027, Cục Khí tượng Thủy văn đã đưa ra 2 kịch bản gồm rủi ro cao và rủi ro rất cao.

Kịch bản rủi ro cao phản ánh trường hợp El Nino duy trì ở cường độ trung bình đến mạnh và suy yếu trong những tháng đầu năm 2027. 

Ở kịch bản này, nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước phổ biến cao hơn khoảng 0,5-1 độ C; số ngày nắng nóng gia tăng, đặc biệt tại Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Các đợt nắng nóng có xu hướng xuất hiện sớm và kéo dài hơn, làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện, nước sinh hoạt và nước tưới. 

Lượng mưa mùa mưa năm 2026 dự báo thiếu hụt phổ biến từ 10-20%, cục bộ trên 25% tại duyên hải Nam Trung Bộ; dòng chảy trên nhiều lưu vực sông giảm khoảng 10-20%, ảnh hưởng đến khả năng tích nước của các hồ chứa trước mùa khô.

Với kịch bản rủi ro rất cao, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn khoảng 1-2 độ C. Các đợt nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn, đặc biệt trong giai đoạn tháng 3-6/2027. 

Nếu El Nino kéo dài sang thời kỳ chuyển mùa, mùa mưa năm 2027 có nguy cơ bắt đầu muộn hơn, đặc biệt tại cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, làm kéo dài thời gian thiếu nước và chậm phục hồi nguồn nước. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn được đánh giá ở mức rất cao.

Đặc biệt, kịch bản rủi ro rất cao có thể tạo ra tác động cộng hưởng giữa nắng nóng kéo dài, mùa mưa năm 2027 đến muộn, thiếu nước hồ chứa và xu thế suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong do gia tăng khai thác, điều tiết nguồn nước tại các quốc gia trên lưu vực.

Cục Khí tượng Thủy văn lưu ý, 2 kịch bản trên chỉ là cơ sở khí tượng thủy văn để các cơ quan quản lý và địa phương tham khảo trong xây dựng phương án ứng phó, không thay thế dự báo thiên tai hoặc quyết định điều hành của cơ quan có thẩm quyền.