Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Phạm Linh

Luật Thủ đô với 3 nhóm đột phá lớn

Luật Thủ đô đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp lần thứ 1 và có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026.

Luật Thủ đô gồm 9 chương 36 điều, trong đó vấn đề lớn nhất là tập trung phân cấp, phân quyền và trao quyền cho Hà Nội.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, Luật Thủ đô 2026 là không gian pháp lý đột phá, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng nhấn mạnh 3 nhóm đột phá lớn của Luật Thủ đô: Đột phá về thể chế; đột phá về tư duy phát triển; đột phá về không gian phát triển.

Trong đó, theo thứ trưởng, về thể chế, Luật Thủ đô trao quyền cho Hà Nội xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô. TP được quyết định tổ chức bộ máy, con người để tổ chức thi hành.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú: Luật Thủ đô 2026 là không gian pháp lý đột phá. Ảnh: Phạm Linh

Về tư duy phát triển, Luật Thủ đô năm 2026 tập trung xây dựng mô hình phát triển mới cho Thủ đô, gắn với các mô hình kinh tế mới.

Về không gian phát triển, Luật Thủ đô mở rộng cơ chế liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong và ngoài vùng, đồng thời tạo cơ chế phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp và định hướng cho không gian tầm cao trong tương lai.

"Luật Thủ đô cũng trao thêm quyền cho Hà Nội trong tổ chức bộ máy, chế độ công vụ; quy hoạch và quản lý không gian Thủ đô; phát triển đô thị theo mô hình TOD; chỉnh trang đô thị; bảo vệ môi trường; quản lý tài nguyên; bảo đảm trật tự, an toàn đô thị; quản lý di tích, du lịch, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox)...", theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú.

Về huy động nguồn lực, Hà Nội được hưởng 100% khoản thưởng vượt thu ngân sách; được phát hành trái phiếu Thủ đô, trái phiếu xanh và quyết định chủ trương đầu tư nhiều dự án lớn.

Ngoài ra, Luật Thủ đô cho phép TP mở rộng phương thức khai thác hạ tầng, huy động nguồn lực ngoài ngân sách nhằm tăng hiệu quả sử dụng tài sản công.

Đối với phát triển nguồn nhân lực, luật quy định cơ chế thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao thông qua chính sách tiền lương, nhà ở, đãi ngộ và đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở đào tạo.

Hà Nội cũng được áp dụng chính sách nhà ở đối với cán bộ, công chức, viên chức của TP và cán bộ, công chức Trung ương làm việc tại Hà Nội...

Đưa Luật Thủ đô vào cuộc sống

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, ngay sau khi Luật Thủ đô được thông qua, Hà Nội đã khẩn trương ban hành các văn bản chỉ đạo quan trọng để đưa luật nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” để Luật Thủ đô đi vào cuộc sống. Ảnh: Phạm Linh

Đáng chú ý, Chủ tịch Hà Nội cho biết, việc triển khai thi hành Luật Thủ đô được đặt trong tổng thể gắn kết chặt chẽ với 3 văn kiện lớn. Đó là: Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới và Luật Thủ đô năm 2026.

Để bảo đảm Luật Thủ đô thực sự đi vào cuộc sống, Chủ tịch Hà Nội nhấn mạnh nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Theo Chủ tịch TP, Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra những cơ hội phát triển rất lớn cho Hà Nội. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành hiện thực, đòi hỏi toàn hệ thống chính trị TP phải hành động với quyết tâm cao nhất, tinh thần đổi mới mạnh mẽ và phương thức triển khai thực sự hiệu quả.

“Quyết tâm chính trị cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể, được đo đếm bằng tiến độ công việc, chất lượng văn bản và kết quả phát triển thực chất”, ông nói.

Ông đề nghị, mỗi cơ quan, đơn vị, phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; chủ động khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù mà Luật Thủ đô năm 2026 đã trao, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.