(Thanh tra) - Hơn 100 chuyên gia, doanh nghiệp trong và ngoài nước đã cùng hội tụ tại “Tham vấn chuyên gia về chất lượng và chuyển đổi thị trường Robusta” tại Đắk Lắk, mở ra đối thoại đa chiều nhằm xây dựng hệ tiêu chuẩn chất lượng mới nhằm nâng tầm giá trị và vị thế cà phê Robusta trên thị trường toàn cầu.
Khởi động hành trình định nghĩa lại Robusta
Ngày 30/3, Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột (BMTCA) phối hợp với Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Đắk Lắk) tổ chức tọa đàm “Tham vấn chuyên gia về chất lượng và chuyển đổi thị trường Robusta”, quy tụ hơn 100 chuyên gia, doanh nghiệp và tổ chức hàng đầu trong ngành cà phê.
Sự kiện nằm trong khuôn khổ sáng kiến Robusta XXI- một nỗ lực quy tụ các hiệp hội, doanh nghiệp rang xay hàng đầu cùng đội ngũ chuyên gia kiểm định chất lượng, nhằm thiết lập không gian đối thoại đa chiều giữa khoa học, thị trường và doanh nghiệp. Đây được xem là bước đi tiên phong trong việc định hình tương lai cho ngành Robusta.
Trong nhiều thập kỷ, Robusta giữ vai trò trụ cột của chuỗi cung ứng cà phê toàn cầu, chiếm hơn 40% sản lượng thế giới. Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất Robusta lớn nhất, với kim ngạch xuất khẩu khoảng 8,9 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, nghịch lý tồn tại là dù có sản lượng lớn, Robusta vẫn chưa có “tiếng nói” tương xứng về chất lượng.
Trong khi Arabica đã phát triển hệ tiêu chuẩn và ngôn ngữ cảm quan được quốc tế công nhận, Robusta vẫn thiếu một hệ quy chiếu chung, khiến việc đánh giá chất lượng còn rời rạc, giá trị chưa được phản ánh đúng tiềm năng.
Bối cảnh thị trường đang thay đổi nhanh chóng khi các yêu cầu quốc tế như EUDR buộc chuỗi cung ứng phải minh bạch từ vùng trồng đến xuất khẩu. Hiện vẫn có tới 70% sản lượng cà phê vận hành theo phương thức truyền thống, thiếu dữ liệu truy xuất, trong khi chỉ khoảng 30% đạt chuẩn quản lý hiện đại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng gắn với dữ liệu và truy xuất nguồn gốc.
Phát biểu khai mạc buổi tọa đàm, ông Lê Đức Huy – Chủ tịch HĐTV Simexco Đắk Lắk cho biết, mục tiêu của chương trình không chỉ dừng ở một sự kiện chuyên môn mà còn là bước khởi đầu cho việc định hình lại vị thế Robusta Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Sáng kiến Robusta XXI được xây dựng trên nền tảng khoa học và dữ liệu, hướng tới hình thành “ngôn ngữ chất lượng” chung cho toàn ngành.
Ông Huy nhấn mạnh, tọa đàm được tổ chức với tinh thần tham vấn mở, khuyến khích trao đổi, phản biện để tìm ra hướng đi dài hạn, bền vững trong tương lại cho Robusta Việt Nam.
Xây dựng tiêu chuẩn – chìa khóa nâng tầm giá trị
Tại tọa đàm, các chuyên gia và doanh nghiệp đã tập trung thảo luận về việc xây dựng khung tiêu chuẩn chất lượng tự nguyện cho Robusta Việt Nam, hướng tới một hệ thống đánh giá khoa học, minh bạch và có thể được công nhận toàn cầu.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Thái Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Simexco Đắk Lắk cho rằng, Robusta XXI là bước khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới, nơi ngành cà phê không còn chạy theo sản lượng mà phải tập trung vào giá trị. Ba trụ cột then chốt cho tương lai ngành cà phê Việt Nam gồm: tiêu chuẩn – minh bạch – niềm tin.
Trong đó, tiêu chuẩn là nền tảng để định nghĩa chất lượng; minh bạch giúp truy xuất và tạo uy tín; còn niềm tin là yếu tố quyết định để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ông Tuấn khẳng định, Simexco tham gia sáng kiến với tinh thần vì lợi ích chung của toàn ngành, không độc quyền hay thương mại hóa cục bộ. Nếu triển khai hiệu quả, Robusta XXI có thể trở thành bước ngoặt giúp cà phê Việt Nam chuyển từ “nguồn cung lớn” sang “nguồn cung có giá trị cao”.
Đại diện doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu, bà Nguyễn Hoài Thu – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Cà phê Ea Pốk đề xuất xây dựng “liên minh người bán” thông qua tiêu chuẩn Robusta, nhằm tăng sức mạnh điều tiết thị trường và tạo vị thế bình đẳng hơn với người mua quốc tế.
Là một doanh nghiệp gắn với vùng nguyên liệu và thực tiễn sản xuất, thương mại cùng với những chiến lược đổi mới dài hạn, Ea Pốk khẳng định cam kết đồng hành, đóng góp nguồn lực cho dự án Robusta XXI, kỳ vọng xây dựng nền tảng chất lượng mới cho cà phê Robusta Việt Nam, qua đó nâng cao giá trị vùng nguyên liệu, doanh nghiệp và vị thế cà phê Việt trên thị trường quốc tế.
Trong khi đó, chuyên gia cà phê quốc tế Dr. Manuel Diaz nhấn mạnh, Robusta cần một “ngôn ngữ chất lượng mới”, trong đó hệ thống đánh giá phải được xây dựng trên nền tảng khoa học, kết hợp giữa tiêu chuẩn kỹ thuật, văn hóa và sự đồng thuận của toàn ngành. Việc phát triển các cụm sản xuất thí điểm, xây dựng tiêu chuẩn quốc gia và truyền tải dữ liệu minh bạch được xem là những bước đi then chốt.
Chủ tịch BMTCA Trịnh Đức Minh khẳng định, Robusta XXI là hành trình xây dựng “ngôn ngữ chất lượng mới” cho cà phê Việt Nam – một hệ thống đánh giá minh bạch, có thể hiểu và được công nhận trên toàn cầu. Đây sẽ là nền tảng để hình thành bộ từ điển cảm quan và hệ thống tham chiếu hương vị chuẩn hóa cho Robusta Việt Nam trong tương lai.
Có thể nói, tọa đàm không chỉ mở ra một diễn đàn trao đổi chuyên môn mà còn đặt nền móng cho bước chuyển chiến lược của ngành cà phê Việt Nam – từ “cung ứng” sang “định nghĩa” giá trị, từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong phân khúc Robusta chất lượng cao trên toàn cầu.
