(Thanh tra) - Xuất phát từ những nghiên cứu khoa học bài bản và tổng kết thực tiễn sâu sắc, ngành Kiểm sát nhân dân (KSND) đang từng bước hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Từ nền tảng nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn
Mọi bước đi trong việc đổi mới phương thức hoạt động của ngành KSND đều dựa trên nền tảng lý luận sắc bén và kết quả nghiên cứu khoa học nghiêm túc. Ngay từ những ngày cuối năm 2025, ngành KSND đã tạo ra những dấu ấn đậm nét khi hoàn thành và nghiệm thu chính thức các công trình nghiên cứu mang tính chiến lược.
Điển hình là Đề án "Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp" được nghiệm thu vào ngày 29/12/2025. Đây không chỉ là một văn bản lý thuyết mà là kết quả của quá trình rà soát, đánh giá toàn diện các lỗ hổng và vướng mắc trong thực tiễn kiểm sát, từ đó đề xuất những giải pháp căn cơ để nâng cao chất lượng thực hiện quyền năng pháp lý của viện kiểm sát.
Bên cạnh đó, hoàn thành đề tài khoa học cấp cơ sở "Quan hệ phối hợp giữa VKSND và Tòa án Nhân dân trong quản lý việc tiếp nhận, xử lý, giải quyết đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm và việc giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp thuộc thẩm quyền của Tòa án Nhân dân - Thực trạng và giải pháp". Đề tài này, sau khi được nghiệm thu, đã tháo gỡ được nhiều "điểm nghẽn" trong việc phân định thẩm quyền và quy trình luân chuyển đơn thư giữa hai cơ quan tư pháp.
Tiếp nối mạch tư duy đó, trong năm 2026, Vụ Kiểm sát và giải quyết khiếu nại, tố cáo về tư pháp (Vụ 12) đã tiếp tục triển khai đề tài cấp cơ sở: "Công tác tiếp công dân của Viện KSND - Thực trạng và giải pháp". Với việc hoàn thành thuyết minh và đề cương chi tiết ngay từ đầu năm, đề tài hứa hẹn sẽ đưa ra những kiến nghị xác đáng để tối ưu hóa quy trình tiếp dân, giúp mỗi lượt tiếp xúc với người dân không chỉ là thủ tục hành chính mà thực sự là một lần thực thi công lý. Không chỉ dừng lại ở nghiên cứu tự thân, các cán bộ chuyên môn còn tích cực đóng góp trí tuệ thông qua việc tham gia 5 hội đồng thẩm định các đề án, đề tài và dự thảo quy trình nghiệp vụ trong toàn ngành, tạo nên một hệ sinh thái nghiên cứu khoa học sôi động và gắn liền với hơi thở thực tiễn.
Đến mục tiêu hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực chỉ đạo
Từ những tiền đề khoa học vững chắc, công tác ban hành văn bản, chỉ đạo điều hành của ngành KSND trong năm 2026 đã có những bước tiến dài về chất. Để cụ thể hóa các chỉ thị, quy định của Đảng, Vụ 12 đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy VKSND tối cao xây dựng dự thảo nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp. Đây là bước đi chiến lược nhằm chính trị hóa các mục tiêu chuyên môn, gắn trách nhiệm của cấp ủy Đảng vào từng khâu đột phá của ngành. Đồng thời, các kế hoạch triển khai và chương trình công tác kiểm sát và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp năm 2026 cũng được ban hành đồng bộ, tạo ra sự thống nhất trong hành động từ Trung ương đến địa phương.
Đặc biệt, trong hoạt động xây dựng pháp luật, ngành KSND đã thể hiện vai trò nòng cốt khi chủ trì sửa đổi Chương XXXIII Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Việc xây dựng kế hoạch, thành lập tổ soạn thảo và tổng hợp các nội dung sửa đổi đang được thực hiện khẩn trương, nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình áp dụng luật. Song song với đó, đơn vị đã tham mưu ban hành 4 quy chế, quy trình, quy định nghiệp vụ mới, cùng các hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự và hướng dẫn công tác cho VKSND cấp dưới năm 2026. Những văn bản này đã giúp các kiểm sát viên tự tin, quyết liệt hơn trong công việc, bảo đảm tính thống nhất và kỷ cương công vụ.
Với phương châm "Đoàn kết, trách nhiệm - Kỷ cương, liêm chính - Bản lĩnh, hiệu quả", ngành KSND không chỉ tập trung giải quyết các vụ việc tồn đọng mà còn tăng cường kiểm tra lại các quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật để tránh sai sót, oan sai. Việc theo dõi sát tình hình, kịp thời báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và lãnh đạo các cấp đã cho thấy một tư duy quản lý nhạy bén, hiện đại.
Với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghiên cứu khoa học bài bản và việc ban hành thể chế kịp thời, công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của ngành KSND đang từng bước hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo.
