VKSND các cấp chủ động kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp. Ảnh: VKSND Hưng Yên

6 tháng đầu năm 2026, VKSND các cấp đã tiến hành trực tiếp kiểm sát tại các cơ quan tư pháp cùng cấp và cấp dưới 14 lượt, đồng thời ban hành 63 văn bản yêu cầu các cơ quan tư pháp cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo để phục vụ công tác kiểm sát. Bên cạnh đó, 43 văn bản đã được ban hành nhằm yêu cầu các cơ quan tư pháp ra quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định, cùng với 39 văn bản yêu cầu kiểm tra, thông báo kết quả giải quyết. Qua đó, thể hiện sự chủ động, quyết liệt trong thực hiện chức năng kiểm sát.

Thông qua các hoạt động này, VKSND các cấp đã ban hành 49 văn bản kiến nghị, trong đó đã nhận được 42 văn bản trả lời từ các cơ quan tư pháp và cơ bản đều chấp nhận, tiếp thu các nội dung kiến nghị của Viện kiểm sát. Kết quả này cho thấy hiệu quả rõ nét của công tác kiểm sát, không chỉ dừng lại ở việc phát hiện vi phạm mà còn góp phần thúc đẩy các cơ quan có thẩm quyền kịp thời khắc phục, sửa chữa thiếu sót, nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp.

Tuy nhiên, qua công tác kiểm sát, vẫn còn bộc lộ nhiều vi phạm, thiếu sót phổ biến trong hoạt động của các cơ quan tư pháp. Đối với cơ quan điều tra, một số đơn vị còn chưa thực hiện đúng quy định trong việc sử dụng mẫu sổ, việc ghi chép chưa đầy đủ, cập nhật chưa kịp thời. Đồng thời, vẫn còn xảy ra vi phạm trong việc tiếp nhận, phân loại đơn khiếu nại; có trường hợp không thông báo kết quả xử lý, giải quyết cho người khiếu nại theo quy định.

Bên cạnh đó, một số vi phạm về trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại cũng được phát hiện, như việc sử dụng biên bản xác minh chưa đúng quy định, vi phạm thời hạn giải quyết, ban hành biểu mẫu không đúng theo quy định của Thông tư liên tịch số 02/2018. Ngoài ra, còn tồn tại tình trạng không có đề xuất thụ lý đơn, chậm gửi quyết định giải quyết khiếu nại cho Viện kiểm sát, chậm gửi thông báo thụ lý và kết quả giải quyết để phục vụ công tác kiểm sát, cũng như hồ sơ giải quyết khiếu nại chưa đầy đủ tài liệu theo quy định.

Đối với Tòa án, một số đơn vị còn chậm ban hành quyết định giải quyết khiếu nại, việc áp dụng căn cứ pháp luật chưa chính xác, quy trình giải quyết chưa bảo đảm đúng trình tự, thủ tục. Việc gửi quyết định giải quyết khiếu nại cho Viện kiểm sát trong nhiều trường hợp còn chưa đầy đủ, chưa đúng quy định, thậm chí chưa gửi thông báo thụ lý đơn khiếu nại, tố cáo và kết luận giải quyết tố cáo cho Viện kiểm sát cùng cấp.

Một số vi phạm liên quan đến thời hạn giải quyết khiếu nại theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự vẫn còn xảy ra. Đồng thời, có trường hợp không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại theo đúng quy định mà thay bằng công văn trả lời đơn khiếu nại.

Ngoài ra, vẫn còn những vụ việc giải quyết khiếu nại chưa bảo đảm đầy đủ các yêu cầu về trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Những tồn tại, hạn chế nêu trên cho thấy việc chấp hành pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp tại một số địa phương vẫn chưa nghiêm, đặt ra yêu cầu tiếp tục tăng cường các biện pháp kiểm sát của Viện kiểm sát.

Việc triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm sát, từ trực tiếp kiểm sát đến ban hành yêu cầu, kiến nghị, công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp đã đạt được những kết quả tích cực. Tuy nhiên, trước những vi phạm còn tồn tại, đòi hỏi trong thời gian tới, VKSND các cấp cần tiếp tục tăng cường hơn nữa hoạt động kiểm sát, nâng cao chất lượng các kiến nghị, yêu cầu. Bên cạnh đó, phải theo dõi chặt chẽ việc tiếp thu, khắc phục của các cơ quan tư pháp, nhằm bảo đảm pháp luật được thực hiện nghiêm minh, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật trong hoạt động tư pháp.