Hoạt động khai thác khoáng sản tại một khu vực trên địa bàn TP Huế. Ảnh: TĐ

Nhiều vi phạm về đất đai, môi trường, thuế

Thanh tra TP Huế đã ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 1564/KL-TTr ngày 24/6/2026 về chuyên đề công tác quản lý, cấp phép, khai thác khoáng sản trên địa bàn thành phố.

Theo KLTT, công tác quản lý, thăm dò, khai thác khoáng sản trên địa bàn được quan tâm, góp phần đáp ứng nhu cầu nguyên vật liệu cho công trình, dự án và sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vi phạm, thiếu sót tại cơ quan quản lý và các đơn vị khai thác.

Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), Thanh tra TP Huế xác định việc tham mưu UBND thành phố phê duyệt khu vực cấm, tạm thời cấm hoạt động khoáng sản còn chậm theo quy định. Sở cũng tham mưu UBND tỉnh phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với 4 mỏ quá thời hạn; tham mưu UBND thành phố cấp 8 giấy phép khai thác khoáng sản chưa đúng mẫu. Việc tham mưu báo cáo Bộ NN&MT về tình hình quản lý Nhà nước về khoáng sản năm 2023 và 2025 cũng còn chậm.

Đối với các đơn vị khai thác khoáng sản, KLTT chỉ ra nhiều tồn tại về báo cáo, đất đai, ký quỹ và nghĩa vụ thuế, phí. Cụ thể, 1 mỏ báo cáo định kỳ chậm, 2 mỏ thiếu mẫu thống kê sản lượng, 1 mỏ báo cáo không đúng mẫu và 1 đơn vị không lập bản đồ hiện trạng, bản vẽ mặt cắt.

Về đất đai, 5 mỏ chưa hoàn tất thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 1 mỏ có Giấy chứng nhận chưa đảm bảo quy định; 1 mỏ ký hợp đồng thuê đất chậm. Về ký quỹ, 7 mỏ chưa nộp đầy đủ, đúng thời gian; 1 mỏ chưa có thông báo về số tiền ký quỹ phải nộp. Đáng chú ý, 11 mỏ chưa thông báo cho cơ quan thuế phương pháp xác định giá tính thuế đối với từng loại tài nguyên khai thác.

KLTT xác định 1 mỏ chưa nộp 855,52 triệu đồng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản năm 2025 và 867,56 triệu đồng tiền thuê đất năm 2024, 2025; 1 mỏ nộp chậm tiền cấp quyền; 1 mỏ chưa nộp 102,89 triệu đồng tiền thuê đất năm 2025. Bên cạnh đó, 5 mỏ kê khai, nộp thiếu 640,36 triệu đồng phí bảo vệ môi trường và 5 mỏ thiếu 1,5 tỷ đồng thuế tài nguyên. Hai mỏ còn vướng mắc trong xác định sản lượng tính thuế, phí; 4 đơn vị kê khai thiếu sản lượng khai thác hằng năm.

Trong hoạt động khai thác, 1 mỏ thiếu nhân sự điều hành phụ trách kỹ thuật, an toàn và môi trường; 1 đơn vị khai thác trước khi thiết kế mỏ được phê duyệt; 2 đơn vị khai thác, sử dụng khoáng sản khi chưa được cấp phép.

Đáng chú ý, năm 2021, Công ty TNHH Thương mại dịch vụ tổng hợp Phước Tài khai thác vượt công suất so với giấy phép 13,3%. Công ty TNHH Gió Vàng chưa lắp đặt thiết bị cân hoặc thiết bị đo đạc để kiểm soát sản lượng khoáng sản khai thác phục vụ công tác thống kê trữ lượng khoáng sản đã khai thác theo quy định.

Yêu cầu kiểm điểm, khắc phục và thu hồi hơn 2,1 tỷ đồng

Từ những vi phạm được chỉ ra, Thanh tra TP Huế kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo Sở NN&MT nghiêm túc thực hiện KLTT, kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; tăng cường phối hợp trong cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản, quản lý đất đai và kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khoáng sản, môi trường, đất đai.

Sở đồng thời phải phối hợp với Thuế thành phố Huế theo dõi nghĩa vụ ngân sách, sản lượng kê khai, thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường; rà soát, xử lý các vướng mắc về sản lượng khai thác, khối lượng kê khai, quyết toán thuế, phí đối với Công ty Cổ phần Thanh Tân Thừa Thiên Huế và Công ty Cổ phần Du lịch Mỹ An, đồng thời hướng dẫn hai doanh nghiệp cắm mốc ranh giới khu vực khai thác theo quy định.

Đối với 11 đơn vị khai thác khoáng sản, Thanh tra yêu cầu thực hiện việc gửi thông báo cho cơ quan thuế về phương pháp xác định giá tính thuế đối với từng loại tài nguyên khai thác; kê khai, quyết toán thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường đúng quy định và khai thác đúng giấy phép được cấp.

Thanh tra TP Huế yêu cầu từng đơn vị khắc phục cụ thể các vi phạm. Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Việt Phương phải nộp ký quỹ đúng hạn và rút kinh nghiệm về việc thông báo số tiền ký quỹ. Công ty Cổ phần Prime - Thiên Phúc phải nộp ký quỹ, hoàn tất thủ tục đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chấm dứt kê khai thiếu sản lượng tính thuế, phí.

Công ty TNHH Gió Vàng phải thực hiện nghĩa vụ ký quỹ, hoàn tất thủ tục đất đai, lắp đặt thiết bị kiểm soát sản lượng và chấm dứt kê khai thiếu sản lượng; Công ty TNHH Thương mại dịch vụ tổng hợp Phước Tài phải thực hiện nghĩa vụ ký quỹ, thủ tục đất đai và chấm dứt khai thác vượt công suất.

Công ty TNHH Trường An phải thực hiện nghĩa vụ ký quỹ, thủ tục đất đai và chấm dứt kê khai không đúng giá tính thuế; Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh Vật liệu Xây dựng DQ phải thực hiện nghĩa vụ ký quỹ, thủ tục đất đai và khắc phục việc kê khai thiếu phí bảo vệ môi trường.

Công ty Cổ phần Vật tư Nông nghiệp Thừa Thiên Huế phải nộp tiền cấp quyền khai thác năm 2025, tiền thuê đất năm 2024, 2025 và tiền ký quỹ; chấm dứt kê khai thiếu sản lượng tính thuế, phí. Công ty TNHH MTV Quế Lâm Miền Trung phải rút kinh nghiệm về việc không lập bản đồ hiện trạng, bản vẽ mặt cắt năm 2023 và nộp tiền cấp quyền khai thác chậm. Công ty TNHH Xây dựng Tổng hợp 468 phải nộp tiền thuê đất năm 2025, chấm dứt kê khai thiếu sản lượng và kê khai không đúng giá tính thuế.

Đối với Công ty Cổ phần Thanh Tân Thừa Thiên Huế và Công ty Cổ phần Du lịch Mỹ An, Thanh tra TP Huế yêu cầu phối hợp với Sở NN&MT, Thuế TP Huế rà soát, xử lý các vướng mắc về sản lượng khai thác, khối lượng kê khai, quyết toán thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và cắm mốc ranh giới khu vực khai thác theo quy định.

Về xử lý kinh tế, Chánh Thanh tra TP Huế đã ban hành quyết định thu hồi 2.141.197.420 đồng của 6 đơn vị khai thác để nộp vào ngân sách Nhà nước do các đơn vị kê khai, quyết toán và nộp thiếu thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường.

KLTT yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện các nội dung xử lý, khắc phục đã được nêu, qua đó chấn chỉnh những vi phạm, thiếu sót trong công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản trên địa bàn thành phố.