Dự án chỉnh trang nút giao Quốc lộ 49A - đường Hồ Chí Minh đã dừng thi công từ cuối năm 2022 do vướng giải phóng mặt bằng, đến nay vẫn chưa thể hoàn thành. Ảnh: Minh Tân

Nhiều vi phạm trong quá trình triển khai

Thanh tra TP Huế đã ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 1420/KL-TTr ngày 10/6/2026 về Dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài: Chỉnh trang nút giao Quốc lộ 49A - đường Hồ Chí Minh.

Dự án Chỉnh trang nút giao Quốc lộ 49A - đường Hồ Chí Minh được UBND huyện A Lưới (trước sáp nhập) phê duyệt chủ trương đầu tư vào năm 2021 với tổng mức đầu tư gần 4,99 tỷ đồng từ nguồn ngân sách huyện.

Tháng 8/2022, UBND huyện A Lưới thống nhất điều chỉnh chủ trương đầu tư. Đến ngày 20/9/2022, dự án được phê duyệt điều chỉnh, bổ sung quy mô và chi phí giải phóng mặt bằng, nâng tổng mức đầu tư lên 8,5 tỷ đồng.

Theo báo cáo của chủ đầu tư, công trình được khởi công ngày 22/9/2021, đã giải ngân toàn bộ 4,5 tỷ đồng vốn được bố trí. Công trình đạt khoảng 84% khối lượng xây lắp và dừng thi công từ ngày 29/12/2022 do chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.

KLTT xác định, ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, việc lập và phê duyệt chủ trương đầu tư đã bộc lộ nhiều vi phạm, thiếu sót.

Cụ thể, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư vẫn áp dụng một số văn bản quy phạm pháp luật đã hết hiệu lực. Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện A Lưới trình UBND huyện phê duyệt chủ trương đầu tư không đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2019.

Đáng chú ý, UBND huyện A Lưới đã phê duyệt chủ trương đầu tư khi chưa được HĐND huyện giao thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư; đồng thời ban hành Công văn số 952/UBND-KHTC ngày 9/8/2022 thống nhất điều chỉnh chủ trương đầu tư nhưng không bảo đảm hình thức văn bản và chưa đầy đủ nội dung theo quy định của Nghị định số 40/2020 của Chính phủ.

Theo KLTT, công tác lập, thẩm định và phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật còn nhiều thiếu sót. Mặc dù hồ sơ đã xác định dự án gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng, phương án cụ thể chưa được xây dựng, trong khi chi phí bồi thường mới được dự toán 90 triệu đồng. KLTT cho rằng khoản chi này chưa có cơ sở sát thực tế và chưa đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng.

Sau đó, chi phí giải phóng mặt bằng được điều chỉnh lên hơn 3,014 tỷ đồng, tăng khoảng 2,924 tỷ đồng so với dự toán ban đầu. Việc chưa đánh giá đầy đủ công tác giải phóng mặt bằng đã ảnh hưởng đến tiến độ và làm tăng tổng mức đầu tư dự án.

Đối với dự toán xây dựng, Thanh tra TP Huế xác định chủ đầu tư phê duyệt chi phí quản lý dự án vượt 2,46 triệu đồng so với tỷ lệ quy định; đồng thời phê duyệt dự toán chi phí bồi thường 90 triệu đồng khi chưa có cơ sở sát thực tế.

Dự án Chỉnh trang nút giao Quốc lộ 49A - đường Hồ Chí Minh đạt khoảng 84% khối lượng xây lắp và dừng thi công từ cuối năm 2022. Ảnh: Minh Tân

Theo KLTT, trong 6 hộ chưa bàn giao mặt bằng, 5 hộ kinh doanh đã nhận tiền bồi thường từ ngày 31/12/2003 và có cam kết bàn giao mặt bằng sau 5 năm, nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa thực hiện. Đối với hộ ông T.V.H, hồ sơ thể hiện đã có quyết định thu hồi đất từ năm 2015 nhưng hộ dân chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng. KLTT đồng thời yêu cầu rà soát lại toàn bộ hồ sơ, xác định chính xác diện tích đã thu hồi và phần diện tích còn phải tiếp tục thực hiện thủ tục thu hồi.

KLTT xác định việc chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng là nguyên nhân trực tiếp khiến dự án dừng thi công. Trong quá trình này, UBND huyện A Lưới chưa chỉ đạo quyết liệt; Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện chưa tham mưu đầy đủ, chưa rà soát toàn diện hồ sơ, nguồn gốc và hiện trạng sử dụng đất để đề xuất phương án xử lý.

Kiến nghị kiểm điểm nhiều tập thể, cá nhân

Thanh tra TP Huế cũng chỉ ra nhiều thiếu sót trong công tác lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng và nghiệm thu, thanh toán. Trong quá trình hợp đồng kéo dài, chủ đầu tư không yêu cầu nhà thầu gia hạn bảo đảm thực hiện hợp đồng; không gia hạn bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng và không mua bảo hiểm bổ sung đối với phần khối lượng phát sinh sau điều chỉnh dự án.

Đối với công tác nghiệm thu, thanh toán, do chưa có đủ mặt bằng và để bảo đảm an toàn giao thông, chủ đầu tư thống nhất với nhà thầu điều chỉnh vị trí thi công một số hạng mục. Việc này dẫn đến hệ thống điện chiếu sáng và một phần mặt đường vòng xuyến không được thi công đúng vị trí theo thiết kế đã được phê duyệt.

Chủ đầu tư nghiệm thu, thanh toán giá trị xây lắp hoàn thành đợt 1 cao hơn khối lượng thực tế 211,037 triệu đồng. KLTT kiến nghị giảm trừ khoản chênh lệch này khi quyết toán công trình.

KLTT phân định trách nhiệm theo từng nhóm vi phạm, thiếu sót và từng thời kỳ quản lý. Các chủ thể được xác định có liên quan gồm lãnh đạo UBND huyện A Lưới trước đây; lãnh đạo, cán bộ các phòng Tài chính - Kế hoạch, Kinh tế và Hạ tầng, Tài nguyên và Môi trường; Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực huyện A Lưới; Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện và các cá nhân liên quan trong giai đoạn từ năm 2021 đến ngày 30/6/2025. Trách nhiệm cụ thể được xác định tương ứng với từng nội dung vi phạm, thiếu sót.

Chánh Thanh tra TP Huế kiến nghị Thường trực HĐND thành phố chỉ đạo HĐND xã A Lưới 1 tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân thuộc thẩm quyền. Đồng thời, kiến nghị Chủ tịch UBND TP Huế chỉ đạo các sở, đơn vị và địa phương liên quan tổ chức kiểm điểm, khắc phục các vi phạm, thiếu sót đã được chỉ ra.

Theo kiến nghị tại KLTT, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 2 có trách nhiệm tổ chức kiểm điểm, khắc phục các vi phạm, thiếu sót; phối hợp giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục để tiếp tục triển khai dự án.

Đối với năm hộ kinh doanh, KLTT kiến nghị tiếp tục vận động tự nguyện bàn giao mặt bằng. Trường hợp không chấp hành, cơ quan có thẩm quyền rà soát đầy đủ hồ sơ, bảo đảm các điều kiện và thực hiện thủ tục cưỡng chế theo quy định pháp luật.

Đối với hộ ông T.V.H, KLTT kiến nghị rà soát toàn bộ hồ sơ thu hồi đất, xác định chính xác diện tích đã thu hồi và phần diện tích phải tiếp tục thực hiện thủ tục thu hồi, làm cơ sở lập phương án bồi thường, hỗ trợ theo quy định.

KLTT cũng kiến nghị giao Ban Quản lý dự án tham mưu UBND TP Huế xem xét việc kéo dài thời gian thực hiện dự án sang giai đoạn đầu tư công trung hạn 2026–2030, nhằm có cơ sở tiếp tục xử lý các vướng mắc và hoàn thành công trình.