Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 2756/TB-TTCP thông báo kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Bắc Ninh.

Theo kết luận thanh tra, sau khi hợp nhất hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, toàn tỉnh Bắc Ninh có 6.729 cơ sở nhà, đất. Trong số này, 570 cơ sở nhà, đất dôi dư đã được UBND tỉnh giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và các chi nhánh trực thuộc quản lý, khai thác, xử lý.

Thanh tra Chính phủ ghi nhận trong thời gian qua UBND tỉnh Bắc Ninh, UBND tỉnh Bắc Giang trước khi sáp nhập và UBND tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch và quyết định nhằm rà soát, kiểm kê, lập phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất; đồng thời giao đầu mối quản lý, theo dõi và phân cấp thẩm quyền xử lý tài sản công theo quy định.

Việc ban hành các văn bản chỉ đạo, tổ chức rà soát, kiểm kê và xây dựng phương án xử lý đã tạo cơ sở cho công tác quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trên địa bàn tỉnh.

Tiến độ xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư còn chậm

Bên cạnh những kết quả đạt được, kết luận thanh tra cho thấy công tác xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Đến thời điểm 30/4/2026, toàn tỉnh còn 430 cơ sở chưa có phương án xử lý, trong khi 140 cơ sở đã có phương án xử lý nhưng chưa hoàn thành.

Trong tổng số 570 cơ sở nhà, đất dôi dư, có 535 cơ sở đang bỏ trống, không sử dụng, trong đó 322 cơ sở đã bỏ trống trên 12 tháng. Theo kết luận thanh tra, đây chủ yếu là các điểm trường, trụ sở, cơ sở sự nghiệp và nhà văn hóa.

Thanh tra Chính phủ đánh giá việc nhiều cơ sở bỏ trống trong thời gian dài chưa bảo đảm nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xuống cấp tài sản, phát sinh lấn chiếm, tranh chấp và gây lãng phí nguồn lực Nhà nước.

Ngoài ra, vẫn còn 31 cơ sở dôi dư đang được một số UBND cấp xã, cơ quan, đơn vị sử dụng làm trụ sở hoặc cơ sở hoạt động trước thời điểm UBND tỉnh có quyết định chuyển giao nhưng chưa có văn bản cho phép tiếp tục sử dụng theo quy định.

Kết luận thanh tra cho biết nguyên nhân chủ yếu của tình trạng chậm xử lý là vướng mắc về hồ sơ pháp lý, điều chỉnh quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất và sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa chặt chẽ.

Thanh tra Chính phủ nhận định việc rà soát, xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án xử lý chưa đáp ứng tiến độ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về giải quyết dứt điểm cơ sở nhà, đất dôi dư.

Một nội dung đáng chú ý khác được nêu trong kết luận thanh tra là công tác quản lý hồ sơ và dữ liệu tài sản công còn nhiều hạn chế.

Theo đó, 363 cơ sở thiếu hồ sơ pháp lý về nhà, đất; 193 cơ sở chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 228 cơ sở chưa được cập nhật vào phần mềm quản lý tài sản công; 228 cơ sở chưa mở sổ theo dõi, hạch toán, kế toán; và 365 cơ sở chưa xác định hoặc điều chỉnh giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của đơn vị.

Thanh tra Chính phủ cho rằng việc nhiều cơ sở thiếu hồ sơ pháp lý, chưa cập nhật dữ liệu và chưa hạch toán tài sản đã ảnh hưởng đến công tác quản lý, khai thác và xử lý tài sản công.

Đối với các cơ sở đã được rà soát, cơ quan chức năng đã xác định nhiều hình thức xử lý theo quy định hiện hành, trong đó có 186 cơ sở cho thuê theo Nghị định số 108/2025/NĐ-CP, 24 cơ sở đấu giá, 18 cơ sở bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, 15 cơ sở chuyển đổi công năng, 14 cơ sở điều chuyển cho cơ quan, đơn vị có nhu cầu sử dụng, 4 cơ sở thu hồi do nằm trong khu vực có quy hoạch dự án, 220 cơ sở chuyển giao về địa phương quản lý theo Luật Đất đai, 65 cơ sở khai thác tạm thời, và 2 cơ sở chưa thể xử lý ngay do còn vướng mắc pháp lý.

Kết luận thanh tra cũng cho biết 570 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa đưa vào khai thác, sử dụng có tổng diện tích đất khoảng 86,8ha và tổng diện tích sàn xây dựng 345.617m².

Làm rõ trách nhiệm, đẩy nhanh xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh Bắc Ninh rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan, đồng thời đẩy nhanh việc lập, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án xử lý đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở nhà, đất dôi dư bỏ trống quá 12 tháng, xác định rõ trách nhiệm trong việc để xảy ra tình trạng bỏ trống kéo dài và xây dựng phương án đưa tài sản vào khai thác, sử dụng theo đúng quy định.

Cùng với đó, UBND tỉnh được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ pháp lý, cập nhật dữ liệu quản lý tài sản công, giải quyết các trường hợp tranh chấp, lấn chiếm và thực hiện việc phân công trách nhiệm theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” trong quá trình tổ chức thực hiện kết luận thanh tra.

Theo Thông báo số 2756/TB-TTCP, việc công khai kết luận thanh tra nhằm bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động thanh tra, đồng thời tạo cơ sở để các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức thực hiện đầy đủ các kiến nghị, yêu cầu của Thanh tra Chính phủ trong quản lý, sử dụng và xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính tại tỉnh Bắc Ninh.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức thực hiện các nội dung của kết luận thanh tra theo đúng quy định của pháp luật; trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định.

Việc triển khai các kiến nghị của Thanh tra Chính phủ được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, đồng thời đẩy nhanh việc xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng quy định và tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực Nhà nước.