Một góc xã Lệ Ninh nhìn từ trên cao. Ảnh: LHC

Thiết lập trật tự quản lý công vụ và nỗ lực chuyển đổi số sau sáp nhập

Xã Lệ Ninh được thành lập trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Nông trường Lệ Ninh cùng hai xã Sơn Thủy và Hoa Thủy. Sau khi sáp nhập, địa phương có diện tích 56,32 km² và dân số 23.449 người phân bổ tại 27 thôn.

Thực hiện Quyết định số 69/QĐ-TTr của Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Trị, đoàn thanh tra đã tiến hành thanh tra trách nhiệm chấp hành pháp luật về công tác tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng gắn với công tác đầu tư xây dựng cơ bản và quản lý tài chính các trường học trực thuộc UBND xã Lệ Ninh. Qua thanh tra ghi nhận cấp ủy, chính quyền địa phương đã ban hành quy chế, nội quy tiếp công dân, bố trí phòng tiếp dân và trang bị cơ sở vật chất. Người đứng đầu UBND xã duy trì lịch tiếp dân định kỳ.

Năm 2025, UBND xã tiếp nhận 41 đơn kiến nghị, phản ánh, trong đó đã giải quyết 34 đơn, 7 đơn đang giải quyết và không có đơn kéo dài. Năm 2026, xã tiếp nhận 3 đơn kiến nghị, phản ánh và đã xử lý cả 3 đơn. Trong thời kỳ thanh tra không phát sinh đơn khiếu nại, tố cáo.

Bên cạnh đó, công tác phòng ngừa tham nhũng và cải cách thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Địa phương đã tích cực ứng dụng công nghệ thông tin với tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 90,5% trên tổng số 2.432 hồ sơ tiếp nhận mới. Có 2.400 hồ sơ đã giải quyết và trả kết quả, đạt 98,68%; gồm 2.350 hồ sơ sớm hạn, 1 hồ sơ đúng hạn và 49 hồ sơ quá hạn. Công tác kê khai, công khai tài sản, thu nhập của 76 người thuộc diện kê khai được thực hiện đầy đủ, đạt 100%.

Cán bộ xã Lệ Ninh với chiến dịch "làm sạch dữ liệu đất đai". Ảnh: LHC

Tuy vậy, hoạt động thực thi công vụ vẫn còn điểm nghẽn khi có 49 hồ sơ giải quyết quá hạn tại bộ phận một cửa, gồm 11 hồ sơ đất đai, 29 hồ sơ chứng thực và 9 hồ sơ hộ tịch. Mặc dù có nguyên nhân do phần mềm chưa ổn định, hệ thống chưa đồng bộ, thường xuyên xảy ra lỗi liên thông dữ liệu và chữ ký số, Thanh tra tỉnh vẫn xác định trách nhiệm thuộc về Chủ tịch UBND xã Lệ Ninh, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công cùng các công chức xử lý hồ sơ.

Nhiều sai phạm tại 7 dự án xây dựng cơ bản

Điểm đáng chú ý trong kết luận thanh tra là công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản do UBND xã Lệ Ninh thực hiện, bao gồm UBND các xã cũ trước sắp xếp vào xã Lệ Ninh và Ninh Châu. Cơ quan thanh tra đã kiểm tra 24 công trình với tổng mức đầu tư 56,677 tỷ đồng, trong đó 22 công trình đã hoàn thành, nghiệm thu đưa vào sử dụng và 2 công trình đang thi công. Kết quả kiểm tra chỉ rõ 7 công trình có sai phạm kinh tế, làm tăng giá trị xây lắp 177.581.000 đồng, phải thu hồi nộp ngân sách nhà nước.

Công trình chiếu sáng đường giao thông tại xã Hoa Thủy (trước sáp nhập). Ảnh: LHC

Toàn bộ 7 công trình này đều được đầu tư trước khi sáp nhập, do UBND các xã Sơn Thủy, Hoa Thủy và thị trấn Nông trường Lệ Ninh làm chủ đầu tư. Sai phạm chủ yếu gồm tính sai đơn giá nhân công, tính trùng định mức nhân công, tính thừa chi phí vận chuyển đất, áp dụng chưa đúng đơn giá đất đắp và nghiệm thu một hạng mục thực tế không thi công.

Điển hình, tại công trình hệ thống cấp điện trạm bơm chống úng ruộng lúa các hợp tác xã Hoàng Trung Lộc, Hoàng Đàm, Lại Xá do UBND xã Sơn Thủy làm chủ đầu tư, đơn vị tư vấn tính sai đơn giá nhân công theo quy định của Sở Xây dựng, làm tăng 38 triệu đồng. Tại công trình nâng cấp đường từ TDP 3 đi nghĩa trang Dân Chủ do UBND thị trấn Nông trường Lệ Ninh làm chủ đầu tư, đơn vị thi công không thực hiện hạng mục trồng cỏ mái ta luy nhưng vẫn được nghiệm thu thanh toán 34,1 triệu đồng. Ở công trình hệ thống thoát nước từ ngân hàng Mỹ Đức đi ngã tư đường 27m, đơn vị tư vấn tính thừa vận chuyển đất bằng ô tô 7 tấn, cự ly dưới 1km và đơn giá đất đắp K95, làm tăng giá trị 40,128 triệu đồng. Các công trình chiếu sáng tại xã Hoa Thủy và thị trấn Nông trường Lệ Ninh cũng bị tính trùng nhân công lắp cần đèn vào cột bê tông, làm tăng giá trị xây lắp hàng chục triệu đồng.

Trách nhiệm trước hết thuộc về chủ đầu tư là Chủ tịch UBND các xã Hoa Thủy, Sơn Thủy và thị trấn Nông trường Lệ Ninh. Trách nhiệm trực tiếp thuộc về giám đốc các đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế, lập dự toán và giám đốc các nhà thầu thi công.

Thiếu minh bạch tài chính học đường

Cùng với lĩnh vực đầu tư công, Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã làm rõ công tác quản lý tài chính tại 3 trường học trực thuộc gồm Trường THCS Sơn Thủy, Trường THCS Hoa Thủy và Trường THCS Lệ Ninh trong giai đoạn 2024 - 2025. Kết luận ghi nhận việc quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước cơ bản đúng chế độ, định mức; các khoản thu ngoài ngân sách được triển khai đúng mức, trên cơ sở thỏa thuận và không tùy tiện lập quỹ để ép buộc đóng góp dưới danh nghĩa tự nguyện. Tuy nhiên, việc công khai, báo cáo và quản lý nguồn tài trợ vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục.

Cụ thể, Trường THCS Lệ Ninh và Trường THCS Hoa Thủy chưa ban hành văn bản thông báo công khai gửi đến cha mẹ học sinh, có ghi chú phân biệt rõ khoản thu theo quy định với các khoản dịch vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục hoặc hỗ trợ tự nguyện; chưa ban hành văn bản cam kết thực hiện nghiêm túc các khoản thu, chi trước ngày 10/10 hằng năm theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo.

Tại Trường THCS Lệ Ninh, thời điểm và hình thức công khai tài chính chưa bảo đảm quy định; mức tài trợ, tự nguyện thể hiện mức “cào bằng 250.000 đồng”. Trường cũng chưa có văn bản báo cáo cơ quan quản lý cấp trên về tình hình vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài trợ. Trường THCS Hoa Thủy và Trường THCS Sơn Thủy cũng chưa có văn bản báo cáo về khoản thu, chi quỹ tài trợ, tự nguyện. Trách nhiệm trước hết thuộc về hiệu trưởng, kế toán và các viên chức có liên quan.

Cùng với lĩnh vực đầu tư công, Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã làm rõ công tác quản lý tài chính tại 3 trường học trực thuộc gồm Trường THCS Sơn Thủy, Trường THCS Hoa Thủy và Trường THCS Lệ Ninh trong giai đoạn 2024 - 2025. Mặc dù các trường đã quản lý, sử dụng nguồn ngân sách nhà nước cấp đúng định mức và được Kho bạc Nhà nước kiểm soát chi chặt chẽ, nhưng việc triển khai các khoản thu ngoài ngân sách và xã hội hóa giáo dục tồn tại nhiều vi phạm.

Thu hồi tiền sai phạm, tổ chức rút kinh nghiệm

Để khắc phục hậu quả kinh tế, trong quá trình thanh tra, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã ban hành Quyết định số 334/QĐ-TTr ngày 7/7/2026 thu hồi 177.581.000 đồng phát hiện sai phạm qua thanh tra. UBND xã Lệ Ninh đã nộp toàn bộ số tiền trên vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra tỉnh tại Kho bạc Nhà nước Khu vực XII ngày 14/7/2026.

Về xử lý hành chính, Chánh Thanh tra tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND xã Lệ Ninh theo thẩm quyền quản lý tổ chức rút kinh nghiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan đến những tồn tại trong giải quyết thủ tục hành chính, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản và quản lý tài chính trường học. Cơ quan thanh tra cũng yêu cầu UBND xã Lệ Ninh cùng 3 trường THCS tổ chức niêm yết công khai kết luận thanh tra tại trụ sở làm việc; Thanh tra tỉnh đăng tải toàn văn kết luận trên Cổng thông tin điện tử theo quy định tại Điều 37 Luật Thanh tra năm 2025. Các đơn vị có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc và báo cáo kết quả về Thanh tra tỉnh theo mốc 30 ngày kể từ ngày ban hành kết luận.