Trụ sở UBND xã Ninh Châu. Ảnh: LHC

Những khó khăn, bất cập trong điều hành sau sắp xếp bộ máy

Xã Ninh Châu được thành lập theo Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở sáp nhập toàn bộ 4 xã Tân Ninh, Duy Ninh, Gia Ninh và Hải Ninh, với quy mô dân số gần 30.000 người. Sau sáp nhập, bộ máy hành chính mới đã nhanh chóng ban hành quy chế làm việc, công khai dự toán ngân sách và giải quyết dứt điểm 58/58 đơn khiếu nại, tố cáo, phản ánh tiếp nhận trong kỳ, không có vụ việc phức tạp kéo dài.

Tuy nhiên, quá trình vận hành sau sắp xếp vẫn bộc lộ không ít sơ hở trong công tác quản lý. UBND xã Ninh Châu chưa mở sổ theo dõi đơn riêng theo Thông tư số 05/2021/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ mà dùng chung sổ theo dõi công văn đến. Việc ghi chép sổ tiếp công dân còn thiếu nội dung giải quyết, hồ sơ lưu trữ chưa đầy đủ. Trong một số trường hợp, xã vẫn tiếp nhận và xử lý đơn không đủ điều kiện do người đại diện không hợp pháp hoặc thiếu ủy quyền hợp lệ.

Bên cạnh đó, việc chấp hành nguyên tắc quản lý tài chính công tại cơ quan hành chính xã chưa thực sự chuẩn xác. Phòng Kinh tế xã Ninh Châu đã sử dụng nguồn ngân sách cấp năm 2026 để thanh toán số tiền 48,642 triệu đồng tiền làm thêm giờ phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam phát sinh từ năm 2025, chưa bảo đảm nguyên tắc niên độ ngân sách theo Luật Ngân sách nhà nước.

Phát hiện sai phạm hơn 655 triệu đồng trong xây dựng cơ bản

Kiểm tra chi tiết 18 công trình xây dựng cơ bản trên địa bàn, Thanh tra phát hiện khâu lập, thẩm định dự toán và nghiệm thu khối lượng hoàn thành để xảy ra nhiều sai sót với tổng giá trị vi phạm lên tới 655,6 triệu đồng. Các vi phạm phổ biến là áp dụng sai định mức kỹ thuật, tính sai đơn giá vật liệu, tính trùng khối lượng và áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT) không đúng quy định.

Một tuyến đường bê tông của thôn Hiển Lộc. Ảnh: LHC

Tại công trình sửa chữa, mua sắm cơ sở vật chất hội trường UBND xã Gia Ninh, việc áp dụng sai mã định mức lát gạch, đơn giá gạch ceramic và thừa khối lượng cửa nhôm kính đã làm tăng dự toán hơn 31,5 triệu đồng. Dự án nâng cấp đường từ phía Nam nhà văn hóa thôn Dinh 10 đi đường tránh lũ cũng bị tính chênh lệch tăng hơn 31,2 triệu đồng do tính sai công tác đào gốc cây, định mức mặt đường đá dăm và khối lượng rãnh cốt thép. Tại công trình hạ tầng kỹ thuật đường số 1 khu đô thị Dinh 10, dự toán xây lắp tính thừa khối lượng vận chuyển cát đổ thải, gây đội vốn hơn 69,6 triệu đồng.

Dự án hạ tầng kỹ thuật bãi tắm Tân Định, ngoài sai phạm về định mức đắp cát và ván khuôn tấm lát gần 77 triệu đồng, chủ đầu tư cùng đơn vị giám sát vẫn ký biên bản nghiệm thu bàn giao hạng mục cây xanh trị giá hơn 304,8 triệu đồng, dù toàn bộ số cây dừa và bàng Đài Loan đã chết, nhà thầu chưa trồng lại thay thế. Tại 2 công trình cứng hóa giao thông nông thôn năm 2025 thôn Hiển Lộc, mặc dù nguồn vốn Nhân dân đóng góp 50% thuộc diện không chịu thuế VAT theo Luật Thuế giá trị gia tăng, song các bên vẫn lập dự toán và thanh toán chi phí thuế, làm tăng giá trị công trình lần lượt 41,5 triệu đồng và 58,3 triệu đồng.

Ngoài ra, có 9/16 công trình hoàn thành đưa vào sử dụng bị chậm lập hồ sơ quyết toán vốn đầu tư theo Nghị định số 99/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

Chấn chỉnh sai sót tài chính trường học và xử lý trách nhiệm

Kiểm tra tại Trường Tiểu học Duy Ninh, Trường THCS Hải Ninh và Trường THCS Gia Ninh, Thanh tra tỉnh đánh giá các trường chưa làm thất thoát ngân sách, nhưng còn nhiều khuyết điểm trong quản lý thu chi và thực hiện chế độ cho người lao động.

Cả 3 trường đều ký hợp đồng khoán việc đối với nhân viên bảo vệ chưa đúng bản chất quan hệ lao động thường xuyên, không thực hiện đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc theo Bộ luật Lao động và tính thiếu phụ cấp dạy thêm giờ cho giáo viên. Khi lập kế hoạch vận động tài trợ, các đơn vị chưa lập dự toán chi tiết các hạng mục theo Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT.

Tại Trường Tiểu học Duy Ninh, dự toán khoản thu tiền tiếng Anh lớp 1-2 và tiền bảo vệ chưa sát thực tế, khiến quỹ kết dư qua nhiều năm mà không điều chỉnh giảm mức thu, vi phạm nguyên tắc thu đủ bù chi. Trường THCS Hải Ninh lập chứng từ thanh toán sửa chữa trước ngày có quyết định phê duyệt dự toán, thu tiền vệ sinh ngoài kế hoạch thẩm định và để ban đại diện cha mẹ học sinh quản lý quỹ thiếu chứng từ kế toán gốc, chi sai quy định 12 triệu đồng.

Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị UBND xã Ninh Châu thu hồi nộp vào tài khoản tạm giữ số tiền 152,331 triệu đồng; giảm trừ giá trị nghiệm thu và thanh quyết toán các công trình xây lắp 458,238 triệu đồng; đồng thời tiến hành thủ tục hoàn trả phần thuế VAT tính sai tại các tuyến đường giao thông nông thôn.

Về mặt hành chính, Thanh tra tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND xã Ninh Châu, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất Quảng Ninh, Ban Giám hiệu 3 trường học cùng các nhà thầu tư vấn, thi công tổ chức kiểm điểm nghiêm túc trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan; khẩn trương khắc phục triệt để các tồn tại và báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra tỉnh trong vòng 30 ngày công bố kết luận.