(Thanh tra) - Sau hơn 6 năm kể từ ngày ký kết hợp đồng dự án, Khu nhà ở Tân Hà tại phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình còn khoảng 4.500m² chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng (GPMB), với 34 hộ chưa được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ. Thanh tra tỉnh kiến nghị hoàn tất việc xử lý phần diện tích còn lại trước ngày 31/12/2026.
Hơn 6 năm, 34 hộ chưa được phê duyệt phương án bồi thường
Sau điều chỉnh Dự án Đầu tư xây dựng Khu nhà ở Tân Hà (giai đoạn 1) được triển khai tại xã Tiên Tân và xã Tiên Hiệp, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, nay là phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình, có diện tích sử dụng đất 108.406,5m², tổng vốn đầu tư 576.037 triệu đồng, do Liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 6 - Công ty TNHH Xây dựng Hưng Mỹ - Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị Nam Hà Nội thực hiện.
Hợp đồng dự án được ký ngày 10/1/2020, tiến độ thực hiện đến năm 2028. Đến thời điểm thanh tra, dự án đã hoàn thành các thủ tục về quy hoạch, chấp thuận chủ trương đầu tư, đánh giá tác động môi trường, thiết kế xây dựng và phòng cháy, chữa cháy; được giao đất đợt 1 với diện tích 85.111,55m² và khởi công dự án thành phần thứ nhất, phần hạ tầng kỹ thuật, từ ngày 15/1/2026.
Tuy nhiên, công tác bồi thường, hỗ trợ, GPMB vẫn chưa hoàn thành.
Theo số liệu cập nhật đến ngày 24/8/2026, dự án ảnh hưởng đến 427 hộ gia đình, cá nhân, còn khoảng 4.500m² chưa GPMB. Trong đó, 34 hộ chưa được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, gồm 4 hộ đất ở, 29 hộ đất nông nghiệp và 1 hộ có mồ mả.
Nhà đầu tư đã ứng trước 16,929 tỷ đồng để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB.
Thanh tra tỉnh xác định, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ GPMB của dự án cơ bản được thực hiện theo quy định; qua thanh tra chưa phát hiện vi phạm về trình tự, thủ tục.
Tuy nhiên, sau hơn 6 năm kể từ ngày ký hợp đồng dự án, khoảng 4.500m² vẫn chưa được GPMB và 34 hộ chưa được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ.
Việc chưa bàn giao toàn bộ mặt bằng cho nhà đầu tư theo tiến độ hợp đồng được Thanh tra tỉnh xác định chưa bảo đảm trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo hợp đồng đã ký kết.
Theo Kết luận thanh tra, việc này dẫn đến dự án chưa được giao đất toàn bộ diện tích, chưa thể tổ chức thi công đồng bộ và tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành theo tiến độ được chấp thuận đến năm 2028.
Trách nhiệm được xác định đối với UBND thành phố Phủ Lý trước đây trong giai đoạn từ năm 2022 đến ngày 30/6/2025; Ban Quản lý Đầu tư, phát triển đô thị và quỹ đất khu vực 2 từ ngày 1/7/2025 đến ngày 31/12/2025; Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cùng các cơ quan, đơn vị trực tiếp tổ chức thực hiện qua từng thời kỳ. Nhà đầu tư có trách nhiệm phối hợp GPMB theo hợp đồng dự án và các tổ chức, cá nhân liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Một số thiếu sót từ khâu chuẩn bị đầu tư, quản lý hợp đồng
Bên cạnh công tác GPMB, Thanh tra tỉnh Ninh Bình chỉ ra một số hạn chế, thiếu sót trong quá trình chuẩn bị đầu tư.
Năm 2011, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 6 tổ chức lập, trình thẩm định Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu nhà ở Tân Hà và được xác định là chủ đầu tư đồ án quy hoạch khi chưa được lựa chọn làm nhà đầu tư thực hiện dự án. Thanh tra tỉnh xác định nội dung này chưa phù hợp với khoản 7 Điều 19 Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12.
Tồn tại được khắc phục tại Quyết định số 1941/QĐ-UBND ngày 31/12/2024, khi đồ án được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh.
Một nội dung khác liên quan nghĩa vụ nhà ở xã hội. Tại thời điểm chấp thuận năm 2021, dự án có quy mô 12,04ha, thuộc đô thị loại II, với diện tích đất ở 48.996,85m². Theo quy định được Thanh tra viện dẫn, dự án phải dành tối thiểu 9.799,37m² đất ở để xây dựng nhà ở xã hội.
Tại Quyết định số 181/QĐ-UBND ngày 22/1/2021 chưa xác định quỹ đất này. Tồn tại được khắc phục tại Quyết định số 682/QĐ-UBND ngày 14/4/2025, bổ sung 8.776,3m² đất nhà ở xã hội, chiếm khoảng 22,40% tổng diện tích đất ở sau điều chỉnh.
Tuy nhiên, kết luận nêu rõ việc khắc phục sau không làm thay đổi trách nhiệm đối với thiếu sót tại thời điểm phát sinh.
Cùng với đó, trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, từ ngày 1/1/2026 đến ngày 28/6/2026, sau khi Ban Quản lý Đầu tư, phát triển đô thị và quỹ đất khu vực 2 chấm dứt hoạt động, chưa có tổ chức được cấp có thẩm quyền giao chính thức kế thừa quyền, nghĩa vụ đại diện phía Nhà nước trong quản lý hợp đồng dự án.
Thanh tra tỉnh xác định đây là khoảng trống phát sinh khách quan trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại bộ máy và đơn vị hành chính. Nội dung này đã được khắc phục khi ngày 1/7/2026, UBND phường Hà Nam và nhà đầu tư ký phụ lục hợp đồng số 04/2026/PLHĐ/HN-TH1, xác định UBND phường Hà Nam là đại diện cơ quan Nhà nước có thẩm quyền; hồ sơ dự án cũng được bàn giao cho địa phương.
Về tiến độ, Thanh tra tỉnh yêu cầu phân định rõ nguyên nhân thuộc trách nhiệm của cơ quan Nhà nước và nguyên nhân thuộc trách nhiệm của nhà đầu tư; không đồng nhất việc dự án chậm tiến độ với hành vi vi phạm tiến độ của nhà đầu tư. Trách nhiệm của nhà đầu tư chỉ được xác định đối với phần thời gian chậm do lỗi của nhà đầu tư khi có đủ căn cứ, tài liệu chứng minh.
Từ kết quả kiểm tra, xác minh cơ quan thanh tra xác định các tồn tại chủ yếu liên quan đến trình tự, thủ tục hành chính trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và tiến độ GPMB, phát sinh trong bối cảnh thay đổi pháp luật về đất đai, nhà ở, xây dựng và sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính.
Qua thanh tra chưa phát hiện thất thoát tiền, tài sản của Nhà nước và chưa phát hiện hành vi vụ lợi. Các tồn tại thuộc diện có thể khắc phục, không thuộc trường hợp phải dừng thực hiện hoặc thu hồi dự án.
Đồng thời lưu ý, dự án thuộc diện phải được tổng hợp, cập nhật danh mục và báo cáo kết quả xử lý định kỳ hằng tháng trên Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban chỉ đạo 751 theo mục 7 Điều 1 Nghị quyết số 17/NQ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ.
Để xử lý phần việc còn lại, Thanh tra tỉnh kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc, hướng dẫn hoàn thiện, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với 34 hộ chưa được phê duyệt phương án, gồm 4 hộ đất ở, 29 hộ đất nông nghiệp và 1 hộ có mồ mả; đồng thời chi trả dứt điểm tiền bồi thường, hỗ trợ đối với các hộ đã được phê duyệt phương án, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
UBND phường Hà Nam tiếp tục thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB đối với phần diện tích còn lại; phối hợp với nhà đầu tư tuyên truyền, vận động các hộ nhận tiền và bàn giao mặt bằng. Trường hợp các hộ tiếp tục không đồng ý, báo cáo UBND tỉnh xem xét phương án cưỡng chế theo quy định.
Nhà đầu tư được kiến nghị phối hợp với UBND phường Hà Nam và các cơ quan liên quan xử lý dứt điểm công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB phần diện tích còn lại; bố trí đủ kinh phí, tổ chức thi công bảo đảm tiến độ dự án đã được chấp thuận.
