(Thanh tra) - Kết luận thanh tra số 02/KL-TTTP của Thanh tra TP Hải Phòng chỉ ra hàng loạt sai phạm, tồn tại kéo dài tại Dự án Khu dân cư Trái Bầu (phường Lê Thanh Nghị), từ quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư đến thi công xây dựng và quản lý chất lượng, qua đó kiến nghị xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan.
Sai phạm từ quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư đến ký kết hợp đồng
Theo kết luận của Thanh tra TP Hải Phòng, công tác quy hoạch của dự án bộc lộ nhiều vi phạm ngay từ nền tảng hồ sơ. Do đến hết thời gian thanh tra, chủ đầu tư, UBND TP Hải Dương, UBND phường Lê Thanh Nghị, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan chưa cung cấp được đầy đủ hồ sơ lập quy hoạch như hồ sơ khảo sát, lấy ý kiến cộng đồng, thẩm định, công khai quy hoạch…
Do đó, đoàn thanh tra không đủ cơ sở xem xét toàn diện quá trình lập quy hoạch, chỉ đánh giá các nội dung liên quan đến điều chỉnh quy hoạch các năm 2017, 2019, 2021.
Kết quả cho thấy, đồ án điều chỉnh quy hoạch năm 2017 sử dụng căn cứ pháp lý đã hết hiệu lực, viện dẫn tiêu chuẩn không tồn tại; đồng thời một số chỉ tiêu quy hoạch không phù hợp quy chuẩn kỹ thuật, như bố trí các dãy nhà liền kề vượt chiều dài cho phép, bố trí hạ tầng kỹ thuật không đúng chức năng sử dụng đất, vi phạm QCXDVN 01:2008/BXD.
Đáng chú ý, UBND TP Hải Dương không thực hiện việc lấy ý kiến Sở Xây dựng trước khi phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, vi phạm khoản 4 Điều 31 Nghị định 37/2010/NĐ-CP.
Ở khâu lựa chọn nhà đầu tư, hồ sơ không được lưu trữ đầy đủ theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 30/2015/NĐ-CP. Hợp đồng số 185/2018/HĐ-ĐTDA có nội dung không phù hợp với quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư, khi cho phép thực hiện nội dung vượt phạm vi được giao.
Đến thời điểm thanh tra, Công ty cổ phần Thái Sơn Bắc Hà chưa được UBND TP Hải Phòng lựa chọn làm nhà đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội, chưa thi công xây dựng khu nhà ở xã hội.
Thi công sai phép, sai thiết kế; sai sót tài chính và chất lượng công trình
Quá trình triển khai xây dựng phát sinh nhiều vi phạm đáng chú ý. Chủ đầu tư tổ chức thi công một số hạng mục khi chưa được cấp phép xây dựng, thuộc trường hợp phải cấp phép theo quy định của Luật Xây dựng (được sửa đổi, bổ sung năm 2020).
Đồng thời, việc điều chỉnh thiết kế và thi công được thực hiện trước khi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, vi phạm điểm a khoản 2 Điều 58 Luật Xây dựng 2014.
Cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ tình trạng thi công thiếu khối lượng so với thiết kế được duyệt, thi công ngoài phạm vi cấp phép, thi công không đúng nội dung giấy phép xây dựng.
Đáng lưu ý, việc thi công thiếu khối lượng đã được cơ quan chuyên môn kiểm tra, chỉ ra nhưng đến thời điểm thanh tra, các cơ quan liên quan chưa xác định trách nhiệm của chủ đầu tư đối với Nhà nước.
Bên cạnh đó, một số hạng mục được thi công không đúng thiết kế được phê duyệt, như kết cấu bãi đỗ xe thay đổi so với hồ sơ cấp phép, cho thấy việc quản lý thi công và tuân thủ thiết kế chưa nghiêm.
Về tài chính, dự toán hạ tầng kỹ thuật tính thừa một số chi phí với tổng số tiền hơn 238 triệu đồng cần phải giảm trừ. Đồng thời, vật tư thu hồi từ việc di chuyển đường dây 22kV chưa được thanh lý, chưa hạch toán giảm giá trị công trình, làm sai lệch tổng mức đầu tư.
Công tác quản lý chất lượng công trình cũng bộc lộ hạn chế khi một số hạng mục chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật; hồ sơ quản lý vật liệu, thiết bị còn thiếu sót theo quy định tại Nghị định 06/2021/NĐ-CP.
Đáng chú ý, chủ đầu tư không mua bảo hiểm công trình; một số nhà thầu không mua hoặc mua không đầy đủ bảo hiểm cho người lao động, vi phạm quy định của Luật Xây dựng 2014 và Nghị định 119/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung).
Trách nhiệm cơ quan quản lý và yêu cầu xử lý toàn diện
Kết luận thanh tra không chỉ dừng ở phía doanh nghiệp mà còn chỉ rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước.
Trong đó, Sở Xây dựng TP Hải Phòng chưa thực hiện đầy đủ chức năng kiểm tra, giám sát; không kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm trong thi công xây dựng; đồng thời chưa xử lý vi phạm hành chính theo quy định dù đã phát hiện sai phạm, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 16/2022/NĐ-CP.
Sở Công Thương TP Hải Phòng trong quá trình kiểm tra nghiệm thu đã phát hiện tồn tại nhưng chưa kiến nghị xử lý vi phạm; việc ban hành văn bản kiểm tra chưa thể hiện rõ quan điểm chấp thuận hay không chấp thuận nghiệm thu theo thẩm quyền.
UBND TP Hải Dương và các đơn vị liên quan cũng được xác định có trách nhiệm trong việc chậm giải phóng mặt bằng, lưu trữ hồ sơ không đầy đủ, chưa thực hiện đầy đủ chức năng quản lý Nhà nước theo lĩnh vực được giao.
Từ các sai phạm nêu trên, Thanh tra TP Hải Phòng kiến nghị chủ đầu tư khẩn trương khắc phục toàn bộ tồn tại; hoàn thiện thủ tục đầu tư xây dựng; rà soát, xác định lại khối lượng thi công và nghĩa vụ tài chính; lập quyết toán công trình theo đúng quy định.
Đồng thời, kiến nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các sở, ngành kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính; rà soát quy trình quản lý, nghiệm thu; tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan.
