Tờ trình với nội dung “đất công ích do UBND xã Giang Sơn quản lý, hiện chưa giao cho tổ chức, cá nhân nào sử dụng” do Chủ tịch UBND xã Giang Sơn Lê Thế Sang ký tên, đóng dấu. Ảnh: Hà Quang

>>Kỳ cuối: 20 năm, 4 cấp chính quyền và 1 lối bò đi
>>Kỳ II: Cán bộ cơ sở “thay trời hành đạo”?   
>>Kỳ I: Một khúc sông, mấy lần sóng dội!   
  
Ngày 20/8/2013, UBND huyện Gia Bình có Văn bản số 350/UBND-TTr gửi Báo Thanh tra. Nội dung văn bản có đoạn: “…Để làm rõ nội dung Báo đăng, UBND huyện Gia Bình đã giao cho Phòng Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) huyện chủ trì, phối hợp với các ngành chức năng huyện và UBND xã Giang Sơn kiểm tra, xác minh, làm rõ nội dung vụ việc theo quy định của pháp luật”.

Thứ nhất, phạm vi nội dung Báo nêu rất rộng, ngoài các biểu hiện tiêu cực trong quản lý, sử dụng đất đai, còn đề cập tới tình hình an ninh trật tự xã hội và các hành vi lạm quyền, tham ô, lãng phí, hà lạm công quỹ, vi phạm quy chế dân chủ ở cơ sở… của các cán bộ lãnh đạo cấp thôn, xã. Các nội dung này không thuộc lĩnh vực quản lý và Phòng TN-MT huyện cũng không đủ thẩm quyền kiểm tra, xem xét, kết luận, tham mưu giải quyết.

Thứ hai, với chức năng “thẩm định hồ sơ về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… cho các đối tượng thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện”, Phòng TN-MT huyện Gia Bình đã thiếu trách nhiệm, tiếp tay cho các sai phạm của lãnh đạo cấp xã, gây hậu quả nghiêm trọng. Hàng trăm hộ dân thôn Cổ Thiết ký tên đòi tiền bồi thường đất bãi bồi. Ảnh: Hà Quang

Đáng nói là, dù biết toàn bộ 60.261m2 đất bãi bồi giữa sông Đuống thuộc địa phận thôn Cổ Thiết là đất canh tác nông nghiệp, đã được giao và chính Phòng TN-MT là cơ quan thẩm định, tham mưu cho UBND huyện Gia Bình cấp “sổ đỏ” cho các hộ xã viên thôn Cổ Thiết từ khi huyện mới tái lập; vậy mà, Phòng TN-MT lại đồng tình với đề xuất trái với thực tế của UBND xã Giang Sơn, “biến” số đất trên thành “đất bãi bồi chưa sử dụng và đất công ích do UBND xã Giang Sơn quản lý…”, để rồi “cho không” Xí nghiệp Ngọc Toan (doanh nghiệp thuê đất) 23.522m2 không phải hỗ trợ bồi thường, gây thất thoát 785.634.800 đồng. 

Cùng đó, Phòng TN-MT đã tiếp tay cho UBND xã Giang Sơn chiếm quyền sử dụng 1.227.082.600 đồng do Xí nghiệp Ngọc Toan bồi thường để thuê 36.739m2  đất còn lại, mà theo quy định của pháp luật, phải trả cho các hộ xã viên thôn Cổ Thiết. 

Thứ ba, trước việc “tự dưng” bị UBND xã Giang Sơn để mất không 23.522m2 đất và chiếm quyền sử dụng 1.227.082.600 đồng do Xí nghiệp Ngọc Toan bồi thường, đại diện hàng trăm hộ xã viên thôn Cổ Thiết liên tục có đơn tố cáo lãnh đạo thôn, xã tới các cơ quan chức năng cấp trên.

Vào các ngày 12/7/2012, 30/10/2012 và 6/5/2013, UBND huyện Gia Bình đã có các Văn bản số 39/PCĐ-UBND, 84/PCĐ-UBND và 22/PCĐ-UBND, chuyển đơn tố cáo và giao Phòng TN-MT huyện xem xét, giải quyết. Nhưng, cả 3 lần, Phòng TN-MT chỉ triệu tập nguyên đơn đến làm việc, lập biên bản rồi… bỏ đấy. Vậy lần thứ 4 này, liệu Phòng TN-MT có đủ sức hoàn thành nhiệm vụ do UBND huyện giao?

Thứ tư, tại “Giấy phép khai thác cát đen” số 1971/GPKT-UBND, ngày 31/12/2010 và Quyết định số 1626/QĐ-UBND, ngày 19/12/2011 về việc thu hồi, giao đất cho Xí nghiệp Ngọc Toan của UBND tỉnh Bắc Ninh đều ghi rõ: “Thời hạn thuê đất là từ ngày 1/1/2011 đến ngày 30/12/2012. Hết hạn thuê đất, Xí nghiệp Ngọc Toan có trách nhiệm trả lại đất cho UBND xã Giang Sơn quản lý, sử dụng theo quy định”. 

Tuy nhiên, sau hạn định kể trên, Xí nghiệp Ngọc Toan không trả đất và vẫn quản lý, khai thác đến tận ngày 14/5/2013 (từ ngày 15/5 trở đi phải ngừng vì vào mùa mưa bão). Vậy mà, cả UBND xã Giang Sơn và Phòng TN-MT huyện Gia Bình đều “quên” chức năng quản lý, giám sát của mình, không đề xuất, báo cáo và làm thủ tục đề nghị cấp có thẩm quyền thu hồi lại đất, gây tổn hại tài nguyên. 

Không ai biết trong gần 5 tháng trời tự quản lý, khai thác ngoài thời gian được phép ấy, Xí nghiệp Ngọc Toan đã lấy đi bao nhiêu m3 cát. Trong vụ việc này, cùng với Chủ tịch UBND xã Giang Sơn, Trưởng phòng TN-MT huyện Gia Bình phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại do hành vi thiếu trách nhiệm của mình gây ra.

Với những nội dung đã phân tích kể trên, chúng tôi cho rằng, Phòng TN-MT không đủ sức, đủ tầm để chủ trì việc kiểm tra, xác minh, làm rõ hết các biểu hiện tiêu cực tại xã Giang Sơn. Hơn nữa, không thể chỉ dừng ở việc “kiểm tra, làm rõ”, mà Huyện ủy, UBND huyện Gia Bình cần có các hình thức xử lý nghiêm cả về mặt Đảng và chính quyền đối với các tập thể, cá nhân có sai phạm, thu hồi phần kinh tế, tài sản đã bị thất thoát, trả lại các hộ xã viên thôn Cổ Thiết số tiền đã bị UBND xã Giang Sơn chiếm quyền sử dụng trái các quy định pháp luật. 

Ngoài ra, hành vi cố tình báo cáo sai sự thật nguồn gốc 60.261m2 đất bãi bồi giữa sông Đuống, dẫn tới việc để thất thoát 785.634.800 đồng và chiếm quyền sử dụng 1.227.082.600 đồng do Xí nghiệp Ngọc Toan bồi thường của một số cán bộ là lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, Hợp tác xã nông nghiệp thôn Cổ Thiết và Chủ tịch UBND xã Giang Sơn (như đã phân tích ở các phần trên) có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. UBND huyện Gia Bình cũng cần giao cho ngành chức năng xem xét. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì cần truy tố, xét xử trước tòa, góp phần giữ nghiêm kỷ cương, phép nước.

Ngân Hà - Đặng Quang