Trung tướng Phạm Văn Hưng, Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng, Trưởng Đoàn Thanh tra (đứng) tại buổi công bố Kết luận thanh tra đối với Quân chủng Hải quân

Đây là tổ chức thanh tra cấp Bộ đầu tiên trong Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, để thực hiện nhiệm vụ: “Kiểm tra việc chấp hành các mệnh lệnh quân sự, chính trị, chấp hành kỷ luật quân đội, đề nghị thưởng phạt, thuyên chuyển cán bộ...”, nhiệm vụ đó đã khẳng định rõ tính khẩn trương, quan trọng của công tác thanh tra trong sự nghiệp cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân. Việc thành lập Cục Tổng Thanh tra Quân đội Quốc gia Việt Nam khẳng định rõ vai trò và sự cần thiết của công tác thanh tra trong quân đội; ngày 25/1/1948 đã đánh dấu sự ra đời và trở thành ngày Truyền thống của ngành Thanh tra Quốc phòng.

Nhìn lại lịch sử trong suốt 70 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, đội ngũ cán bộ ngành Thanh tra Quốc phòng luôn giữ vững phẩm chất, bản lĩnh chính trị, trong sáng và trí tuệ đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ từng bước hiện đại, xứng đáng với lời dạy của Bác Hồ kính yêu: “Cán bộ thanh tra là tai mắt của trên, là bạn của dưới” và kế thừa xứng đáng với truyền thống: “Trung với Đảng, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khắn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng; điều đó đã được thực tiễn chứng minh:

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, theo mệnh lệnh của Bộ Tổng chỉ huy, các Đoàn Thanh tra không quản khó khăn, gian khổ, vừa thực hiện nhiệm vụ thanh tra các đơn vị: Liên khu 3, Liên khu 4, Liên khu 5, Nam Bộ, vừa tích cực chủ động sát cánh cùng đồng bào, chiến sĩ trên các địa bàn chiến đấu, đã phát hiện kịp thời một số sai phạm. Điển hình là vụ án chống tham nhũng đầu tiên năm 1950, vụ án Trần Dụ Châu, Cục trưởng cục Quân nhu phạm tội. Đồng chí Thiếu tướng Trần Tử Bình, Phó Cục trưởng Cục thanh tra Quân đội là người đã phát hiện và đại diện Chính phủ ngồi ghế công cáo viên. Đây là bài học chống tham nhũng trong quân đội hiện nay.

Trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1954-1975), miền Bắc thi đua lao động sản xuất là tiền tuyến lớn, đồng thời cũng là hậu phương lớn, công tác thanh tra đã bám sát 2 nhiệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Qua thanh tra đã góp phần nâng cao được sức mạnh chiến đấu và xây dựng chính quy, đồng thời chỉ đạo kịp thời ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm, tội phạm hiệu quả, củng cố được ý chí chiến đấu duy trì được kỷ luật quân đội ở chiến trường và ổn định hậu phương quân đội.

Sau ngày đất nước thống nhất, quân và dân ta lại bước vào cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, giúp bạn giải phóng Campuchia, cứu nhân dân Campuchia thoát khỏi cảnh diệt chủng, quân và dân ta đã giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam. Trong thời kỳ này các đoàn thanh tra không quản hiểm nguy đã bám sát mặt trận phía Bắc, phía Tây Nam, vừa làm nhiệm vụ thanh tra, vừa sát cánh cùng đơn vị chiến đấu, bảo vệ biên giới của Tổ quốc. Đặc biệt cuối năm 1983 đồng chí Trung tướng Nguyễn Hữu An, Phó Tổng Thanh tra quân đội làm trưởng đoàn thực hiện cuộc thanh tra về chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện và xây dựng lực lượng ở biên giới phía Bắc. Qua thanh tra đã phát hiện về đời sống nhân dân còn khó khăn, bộ đội kỷ luật chưa nghiêm, đã báo cáo Bộ Quốc phòng và Ban Bí thư ra chỉ thị và đã sớm ổn định tình hình.

Giai đoạn hoà bình xây dựng đất nước, nhiệm vụ quân đội có bước phát triển mới, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các địa phương được giao nhiệm vụ thực hiện công tác quốc phòng. Trong thời kỳ này Thanh tra Quốc phòng đã tập trung thanh tra về chất lượng huấn luyện của các đơn vị trong toàn quân; thanh tra công tác quốc phòng ở các bộ, ngành và các địa phương. Ngành Thanh tra được giao thêm nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, buôn lậu, gian lận thương mại; qua thanh tra đã phát hiện được nhiều nội dung và đã tham mưu cho Quân uỷ Trung ương, Thủ trưởng Bộ Quốc phòng tập trung về nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, cũng như xây dựng khu vực phòng thủ, nhất là ra nghị quyết về quản lý đất quốc phòng; Thanh tra Quốc phòng đã góp phần quan trọng vào nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội, đưa hai Quân chủng tiến lên hiện đại là Quân chủng Phòng không – Không quân và Quân chủng Hải quân.

Những chiến công thầm lặng trong cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc cũng như xây dựng đất nước đã được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ ngành Thanh tra Quốc phòng giữ gìn và vun đắp, đã để lại những tấm gương sáng về đạo đức cách mạng, tinh thần dũng cảm, xứng đáng với lời dạy của Bác Hồ: “Cán bộ thanh tra là tai mắt của Đảng và Chính phủ, tai mắt có sáng suốt thì người mới sáng suốt”.

Ngày nay, trong công cuộc đổi mới đất nước, công tác thanh tra nói chung và công tác thanh tra quốc phòng nói riêng, luôn được Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng quan tâm; Thanh tra Quốc phòng các cấp luôn chủ động nghiên cứu học tập, tự đổi mới toàn diện. Vì vậy, đã tham mưu hiệu quả, chính xác cho Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân, phòng, chống tham nhũng, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đã khẳng định được vị thế của Thanh tra Quốc phòng trong thời kỳ đất nước mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế.

Thực hiện Luật Thanh tra năm 2010, toàn ngành Thanh tra Quốc phòng đã thực hiện hàng nghìn cuộc thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành về lĩnh vực quân sự, quốc phòng đối với các cơ quan, đơn vị trong toàn quân; với các bộ, ngành và các địa phương; qua thanh tra đã tham mưu cho Thường vụ Quân uỷ Trung ương, Thủ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành nhiều văn bản chấn chỉnh về công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng lực lượng, công tác quốc phòng, xây dựng khu vực phòng thủ của các bộ ngành, địa phương.

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống, toàn ngành Thanh tra Quốc phòng đã tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm; thi tìm hiểu 70 năm lịch sử truyền thống ngành Thanh tra Quốc phòng, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật phòng, chống tham nhũng... năm 2017 Thanh tra Bộ đã xuất bản cuốn Lịch sử ngành Thanh tra Quốc phòng (1948-2018) để giáo dục, tuyên truyền trong toàn quân; xây dựng phòng Truyền thống; Bia di tích lịch sử của Ngành tại thôn Bãi Hội, xã Bảo Cường, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên và được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích lịch sử Quốc gia;

Trung tướng Phạm Văn Hưng, Chánh Thanh Bộ Quốc phòng cho biết: Kết quả ngành Thanh tra Quốc phòng đạt được trong sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng toàn dân là hết sức to lớn, góp phần quan trọng vào xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam ngày càng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; đã khẳng định vị thế của Ngành Thanh tra Quốc phòng vào sự nghiệp xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, chặng đường xây dựng, phát triển và trưởng thành rất đáng tự hào. Để đạt được những thành tích đó, chính là nhờ sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, Nhà nước; sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Quân ủy Trung ương, Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu - Cơ quan Bộ Quốc phòng, Thanh tra Chính phủ và sự phối hợp giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Quân đội.

Ghi nhận những thành tích trong suốt 70 năm qua ngành Thanh tra Quốc phòng đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý; đặc biệt ngày 21/9/2017 Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định số 1958/QĐ-CTN tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất cho Thanh tra Bộ Quốc phòng.

Tự hào với những thành tích đã đạt được, để khẳng định niềm tin, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, những năm tới, cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành Thanh tra Quốc phòng tiếp tục không ngừng phấn đấu, giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang của Ngành; chủ động khắc phục khó khăn, vượt qua thử thách, trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng và công cuộc đổi mới của đất nước; đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, xứng đáng với lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại:

“...Cán bộ thanh tra như cái gương cho người ta soi mặt,

                                                                              gương mờ thì không soi được...”./.

P.V