Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Thanh Tuấn chỉ đạo tại buổi làm việc với Cục XIV. Ảnh: Trọng Tài

Khối lượng công việc khổng lồ trên vai lực lượng “mỏng”

Cục XIV được thành lập theo Nghị định số 109/2025/NĐ-CP ngày 20/5/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ.

Báo cáo tại buổi làm việc, Phó Cục trưởng Nguyễn Anh Tuấn cho biết, toàn đơn vị hiện chỉ có 32 công chức, nhưng đang phải thực hiện theo dõi tới 362 kết luận thanh tra.

Đáng chú ý, nhiều kết luận thanh tra đã ban hành từ lâu, liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương với nội dung xử lý hết sức phức tạp.

Khó khăn nhân lên khi phần lớn cán bộ vừa được chuyển về từ các cơ quan khác nên cần thời gian làm quen, nghiên cứu hồ sơ cũ. Trong khi đó, hành lang pháp lý về xử lý sau thanh tra lại đang thiếu chi tiết, chưa có cơ chế xử lý rõ ràng đối với các kết luận thiếu chính xác.

Thêm vào đó, Cục XIV vẫn đang phải quản lý hồ sơ phân tán, hoàn toàn thủ công trên bản giấy, chưa có phần mềm chuyên dụng theo dõi tiến độ.

Tuy nhiên, vượt qua khó khăn, trong 8 tháng năm 2026, Cục XIV đã tham mưu ban hành 145 văn bản đôn đốc, 39 báo cáo trình Thủ tướng và các cấp có thẩm quyền.

Đơn vị đã hoàn thành kiểm tra 7 cuộc kiểm tra đối với 8 kết luận thanh tra theo kế hoạch năm 2025; đồng thời, triển khai 2 đoàn kiểm tra tại Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và tỉnh Sơn La theo kế hoạch năm 2026.

Phó Cục trưởng Nguyễn Anh Tuấn trình bày báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Trọng Tài

Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, Cục XIV đã hoàn thành bóc tách và báo cáo kết quả rà soát đối với 335 kết luận thanh tra ban hành từ năm 2008 đến nay.

Dưới sự giám sát của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Cục đã tham mưu đưa 5 kết luận ra khỏi diện theo dõi do đã cơ bản hoàn thành các nội dung kiến nghị.

Đặc biệt, đơn vị đã tham mưu thực hiện 53 nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao với tỷ lệ hoàn thành 100%, không có nhiệm vụ quá hạn, đáp ứng tốt yêu cầu chỉ đạo, điều hành.

Nhằm giải quyết hiệu quả các kiến nghị tồn đọng, Cục XIV đã mạnh dạn áp dụng tư duy tiếp cận mới.

Cục trưởng Cục XIV Lê Thanh Liêm chia sẻ, thay vì rà soát từng kết luận đơn lẻ, đơn vị đã tiến hành phân loại xử lý theo 4 nhóm đối tượng. Sự thay đổi mang tính hệ thống này đã giúp đẩy nhanh tiến độ công việc rõ rệt.

Bước vào những tháng cuối năm, Cục tiếp tục bám sát kế hoạch, tăng cường hình thức đôn đốc trực tiếp để tháo gỡ vướng mắc thể chế ở các dự án đất đai, tài chính, ngân hàng.

Mặc dù hiệu suất đã được cải thiện, người đứng đầu Cục XIV cũng trăn trở về sự chưa hợp lý trong chức năng, nhiệm vụ.

Thực tế hiện nay, mọi vướng mắc, sai sót liên quan đến nội dung kết luận đều bị dồn về Cục do gắn với tên gọi “sau thanh tra”, trong khi trách nhiệm tháo gỡ thực chất thuộc về các cục tiến hành thanh tra ban đầu.

Cục trưởng Cục XIV Lê Thanh Liêm phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Trọng Tài

Người đứng đầu Cục XIV cũng cho biết, để tháo gỡ khó khăn về nhân sự, Cục chủ trương linh hoạt luân chuyển cán bộ nội bộ từ các phòng ít việc sang các phòng thụ lý nhiều kết luận.

Song song đó, đơn vị đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích số liệu và phối hợp chặt chẽ với Ban Chuyển đổi số nhằm từng bước số hóa toàn bộ quy trình đôn đốc.

“Chỉ có chúng ta mới giải quyết được, không ai có thể làm thay”

Chia sẻ với những áp lực mà Cục XIV đang đảm nhận, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Thanh Tuấn ghi nhận sự nỗ lực của tập thể đơn vị, đặc biệt trong việc hoàn thành nhiều nhiệm vụ đột xuất do Tổng Thanh tra Chính phủ giao.

Đặt trong bối cảnh đất nước đang tận dụng “kỷ nguyên dân số vàng” để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ yêu cầu Cục XIV phải thay đổi phương pháp, tư duy giải quyết công việc với một tinh thần lao động hoàn toàn mới, sẵn sàng đương đầu với việc khó và gánh vác khối lượng công việc ngày càng lớn.

Đặc biệt lưu ý đến vai trò tham mưu xây dựng thể chế, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, Cục XIV không chỉ là đơn vị thực thi pháp luật mà phải chủ động phát hiện những bất cập trong cơ chế, chính sách.

Ông nhấn mạnh, khi nhận thấy một quy trình chưa hợp lý hay quy định đã lỗi thời, chính cán bộ thanh tra phải trực tiếp nghiên cứu, tham mưu đề xuất sửa đổi bởi “chỉ có chúng ta mới giải quyết được, không ai có thể làm thay”.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Thanh Tuấn làm việc với Cục XIV. Ảnh: Trọng Tài

Truyền đạt quan điểm chỉ đạo rất thực tiễn và thấu tình đạt lý về công tác xử lý sau thanh tra, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Thanh Tuấn yêu cầu trong quá trình theo dõi, nếu phát hiện các kết luận thanh tra từ giai đoạn trước có nội dung chung chung, thiếu tính khả thi, hoặc có sai sót gây ách tắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội, Cục XIV phải mạnh dạn kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh.

Từ thực tiễn, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ cũng lưu ý việc phải làm tốt hơn công tác hướng dẫn thực hiện kết luận, không chỉ đối thoại trong nội bộ ngành mà còn trực tiếp tháo gỡ lúng túng cho đối tượng thanh tra, đảm bảo các kết luận, kiến nghị được thực thi triệt để.

Đối diện với bài toán khó khăn về cơ sở vật chất, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ giao nhiệm vụ cho Cục XIV phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57, chủ động phối hợp với các đơn vị chuyên môn để khẩn trương trang bị đầy đủ điều kiện làm việc.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Thanh Tuấn khẳng định, sẽ luôn đồng hành, cùng tháo gỡ các khó khắn, vướng mắc, hướng tới mục tiêu là các kết luận, kiến nghị đều phải được thực thi, không để lãng phí nguồn lực của Nhà nước và xã hội.