Thanh tra tỉnh Thanh Hóa công bố quyết định thanh tra đối với các đơn vị trên địa bàn. Ảnh: Văn Thanh

Từ 38 đầu mối về một đầu mối là Thanh tra tỉnh Thanh Hóa

Trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, việc sắp xếp lại hệ thống cơ quan thanh tra được xem là một trong những nội dung có tác động sâu rộng nhất. Bởi khác với nhiều lĩnh vực khác, thanh tra là cơ quan trực tiếp thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Tại Thanh Hóa, trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống thanh tra được tổ chức theo nhiều cấp, nhiều đầu mối. Toàn tỉnh có 38 cơ quan thanh tra, gồm Thanh tra tỉnh, 11 thanh tra sở và 26 thanh tra huyện, thị xã, thành phố với tổng số 242 biên chế. Mô hình này đã phát huy vai trò trong từng giai đoạn phát triển của địa phương. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy những bất cập nhất định như đầu mối nhiều, việc phối hợp đôi khi chưa thực sự đồng bộ, nguy cơ chồng chéo trong hoạt động thanh tra vẫn còn tồn tại.

Trụ sở, cở sở 2 Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đóng trên Đại lộ Lê Lợi, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Văn Thanh

Thực hiện chủ trương của Trung ương và Đề án số 109 của UBND tỉnh Thanh Hóa về sắp xếp cơ quan Thanh tra tỉnh theo hướng “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”, toàn bộ hệ thống thanh tra cấp sở và cấp huyện được tổ chức lại theo mô hình tập trung. Kết quả sau sắp xếp cho thấy quy mô thay đổi là rất lớn. Từ 38 đầu mối trước đây, toàn tỉnh Thanh Hóa chỉ còn duy nhất một cơ quan thanh tra cấp tỉnh. Như vậy, số lượng đầu mối giảm 37 đơn vị, tương đương 97,3%.

Cùng với đó, 96 công chức từ thanh tra các sở, ngành và địa phương được điều động về công tác tại Thanh tra tỉnh; biên chế toàn ngành giảm 88 người, tương đương khoảng 37% so với trước khi thực hiện mô hình mới. Đây được xem là cuộc tái cấu trúc sâu rộng nhất của ngành Thanh tra Thanh Hóa kể từ nhiều năm trở lại đây.

Cán bộ, thanh viên viên công bố quyết định thanh tra tại trụ sở làm việc của Thanh tra tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Văn Thanh

Điều đáng chú ý là việc sắp xếp không đơn thuần mang tính cơ học. Song song với việc tổ chức lại bộ máy, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa tiến hành rà soát toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị; xây dựng lại quy chế làm việc; phân định rõ trách nhiệm giữa các phòng nghiệp vụ; hoàn thiện quy trình tiếp công dân, xử lý đơn thư, theo dõi thực hiện kết luận thanh tra và cơ chế phối hợp trong nội bộ cơ quan.

Từ mô hình quản lý phân tán theo ngành, theo cấp, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa chuyển sang mô hình điều hành tập trung, thống nhất. Các phòng nghiệp vụ được tổ chức theo hướng vừa phụ trách địa bàn, vừa đảm nhận lĩnh vực chuyên ngành, bảo đảm bao quát toàn diện các nhiệm vụ thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Một năm nhìn lại, điều đáng ghi nhận không chỉ là những con số giảm đầu mối hay tinh giản biên chế, mà là việc bộ máy mới vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu. Không phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước. Không xảy ra tình trạng ách tắc công việc. Không có những xáo trộn lớn về tư tưởng cán bộ, công chức. Đó là tiền đề quan trọng để ngành Thanh tra Thanh Hóa bước vào giai đoạn vận hành mới với yêu cầu ngày càng cao.

Chuyển đổi số tạo nền tảng cho mô hình mới

Tinh gọn bộ máy mới chỉ là bước khởi đầu. Để mô hình thanh tra tập trung thực sự phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải thay đổi phương thức quản lý và điều hành. Ngay sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyển đổi số nhằm bảo đảm sự kết nối thông suốt giữa cơ quan thanh tra với các sở, ngành và 166 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Các nhóm kết nối trực tuyến được thiết lập để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ những khó khăn phát sinh từ cơ sở. Việc triển khai Nghị định số 141/2025 của Chính phủ về phân định thẩm quyền trong lĩnh vực thanh tra tiếp tục tạo cơ sở pháp lý quan trọng giúp xác định rõ trách nhiệm của từng cấp chính quyền trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

Cán bộ, thanh tra viên Thanh tra tỉnh Thanh Hóa trong giờ làm việc. Ảnh: Văn Thanh

Nhờ đó, tính liên tục trong quản lý nhà nước được bảo đảm, đồng thời hạn chế đáng kể nguy cơ chồng chéo trong thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó, ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh trong hầu hết các hoạt động chuyên môn.

Đến nay, toàn bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của ngành Thanh tra đều được công khai trên môi trường điện tử. 100% văn bản được trao đổi dưới dạng điện tử; 100% văn bản phát hành được ký số. Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO tiếp tục được duy trì và vận hành hiệu quả, góp phần chuẩn hóa quy trình xử lý công việc, nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ.

Cán bộ, thanh tra viên Thanh tra tỉnh tham mưu giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở, góp phần hạn chế phát sinh các điểm nóng, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Văn Thanh

Đặc biệt, dù bộ máy có sự thay đổi rất lớn nhưng công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn được duy trì thông suốt. Nhiều vụ việc được tham mưu giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở, góp phần hạn chế phát sinh các điểm nóng, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.

Có thể nói, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất: tổ chức lại bộ máy mà không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước.

Từ cuộc “đại phẫu thuật” bộ máy, một mô hình thanh tra tập trung đang từng bước hình thành, tạo nền tảng cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của ngành trong giai đoạn phát triển mới.

Kỳ 2: Khi áp lực không giảm cùng số lượng đầu mối