Quang cảnh hội nghị công bố quyết định thanh tra chuyên đề về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức doanh nghiệp Nhà nước quản lý, do Thanh tra Bộ Công an tổ chức hồi tháng 9/2025. Ảnh: Hoàng Nam

Luật Thanh tra 2025 được Quốc hội thông qua đánh dấu sự đổi mới mang tính hệ thống trong tổ chức và hoạt động thanh tra. Tiếp đó, hàng loạt nghị định quan trọng như Nghị định 216/2025/NĐ-CP, Nghị định 273/2025/NĐ-CP… ra đời để hướng dẫn chi tiết thi hành luật. Trong bối cảnh đó, Thông tư 29/2019/TT-BCA, ban hành từ thời điểm Luật Thanh tra 2010 còn hiệu lực, đã trở nên không còn phù hợp, đặc biệt ở các nội dung liên quan đến thẩm quyền, trách nhiệm, quy trình và cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra.

Việc ban hành Thông tư 106/2025/TT-BCA vì thế là tất yếu, thể hiện sự chủ động của Bộ Công an trong việc cập nhật hệ thống pháp luật mới, đồng thời đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước về an ninh, trật tự trong bối cảnh mới.

Nếu Thông tư 29/2019/TT-BCA chỉ đề cập đến việc thực hiện kết luận thanh tra trong lực lượng Công an Nhân dân, thì Thông tư 106/2025/TT-BCA đã mở rộng thêm phạm vi điều chỉnh tới cả việc thực hiện quyết định xử lý về thanh tra cũng như trách nhiệm thực hiện là của các cơ quan, tổ chức, cá nhân nói chung (cả trong và ngoài lực lượng Công an Nhân dân). Điều này mang ý nghĩa hết sức quan trọng, mọi biện pháp xử lý sau thanh tra, từ yêu cầu khắc phục, thu hồi tài sản, chấn chỉnh tổ chức, đến xử lý trách nhiệm, đều nằm trọn trong khuôn khổ điều chỉnh của thông tư.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi, Thông tư 106/2025/TT-BCA lần đầu tiên liệt kê đầy đủ đối tượng áp dụng, gồm 8 nhóm chủ thể từ sĩ quan, hạ sĩ quan, cơ quan thanh tra các cấp, đối tượng thanh tra đến người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp… Việc phân định rõ ràng các chủ thể này giúp xóa bỏ tình trạng “mơ hồ trách nhiệm”, vốn là một trong những nguyên nhân khiến việc thực hiện kết luận thanh tra đôi khi kéo dài hoặc chưa đi vào thực chất.

Một điểm mới quan trọng khác là Thông tư 106/2025/TT-BCA đã tái cấu trúc toàn bộ chương về theo dõi, đôn đốc và kiểm tra. Quy trình được chia thành các bước rõ ràng, xác định đối tượng theo dõi, hình thức theo dõi, tiêu chí đôn đốc, căn cứ kiểm tra, nội dung kiểm tra, thời hạn báo cáo, xử lý kết quả kiểm tra…

Quy định chặt chẽ này không chỉ giúp lực lượng thanh tra Công an Nhân dân nâng cao chất lượng giám sát hậu thanh tra, mà còn tạo cơ sở để đánh giá trách nhiệm từng cấp, từng khâu trong chuỗi thực thi. Qua đó, bảo đảm rằng kết luận thanh tra được thực hiện thực chất, triệt để và có hiệu quả.