Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - ông Vũ Hồng Thanh. Ảnh: internet

Tránh tùy tiện

Quy hoạch được rà soát theo định kỳ 5 năm để điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Cơ quan quyết định hoặc phê duyệt quy hoạch có thẩm quyền quyết định việc điều chỉnh quy hoạch.

Luật quy định rõ, việc điều chỉnh quy hoạch không được làm thay đổi mục tiêu của quy hoạch trừ các trường hợp được quy định trong luật.

Cụ thể, gồm các trường hợp sau: có sự điều chỉnh mục tiêu của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực làm thay đổi mục tiêu của quy hoạch; có sự thay đổi, điều chỉnh địa giới hành chính làm ảnh hưởng đến tính chất, quy mô không gian lãnh thổ của quy hoạch; do tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu, chiến tranh làm thay đổi mục tiêu, định hướng, tổ chức không gian lãnh thổ của quy hoạch.

“Điều này để bảo đảm nguyên tắc và kỷ luật trong hệ thống quy hoạch quốc gia”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho rằng, việc quy định các căn cứ để điều chỉnh quy hoạch vừa cần bảo đảm linh hoạt khi xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình phát triển vừa phải chặt chẽ để tránh tùy tiện trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện. Việc điều chỉnh phải tuân thủ các điều kiện và trình tự, thủ tục, thẩm quyền đã quy định trong luật.

Về cơ bản, cấp có thẩm quyền quyết định và phê duyệt quy hoạch có quyền điều chỉnh quy hoạch thấp hơn trước mà không cần phải chờ điều chỉnh quy hoạch cao hơn khi phát sinh các điều kiện trên thực tế, bảo đảm nguyên tắc không làm ảnh hưởng đến quy hoạch cấp cao hơn.

Không bổ sung quy hoạch “vùng trời”, “lòng đất”

Hệ thống quy hoạch quốc gia gồm: Quy hoạch cấp quốc gia; quy hoạch vùng; Quy hoạch tỉnh; Quy hoạch đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt; Quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn.

Như vậy, Luật Quy hoạch không bổ sung "quy hoạch vùng trời", "quy hoạch không gian ngầm dưới lòng đất" vào hệ thống quy hoạch dù có ý kiến đề nghị vì đã được bao hàm trong các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia.

Ông Vũ Hồng Thanh giải thích rõ, Luật Biên giới quốc gia đã khẳng định biên giới quốc gia của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam.

Các khái niệm quy hoạch trong hệ thống quy hoạch quốc gia đều được định nghĩa theo hướng là việc phân vùng và liên kết vùng, chia sẻ sử dụng không gian mang tính chiến lược và thống nhất, trong đó có không gian biển, không gian mặt đất, không gian ngầm dưới đất, không gian trong lòng biển, không gian đáy biển, không gian dưới đáy biển và không gian vùng trời của lãnh thổ quốc gia.

Riêng đối với vùng trời ở một độ cao nhất định còn chịu sự điều chỉnh của các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Quy hoạch đô thị, nông thôn phải phù hợp với quy hoạch quốc gia, vùng, tỉnh

Ngoài ra, để đảm bảo tính hệ thống, toàn diện của Luật Quy hoạch, khoản 4 Điều 6 quy định quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn phải phù hợp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh. Điều 28 về quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn quy định nội dung, việc lập, thẩm định, phê duyệt, thực hiện, điều chỉnh quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị, pháp luật về xây dựng.

Việc công bố, công khai quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn thực hiện theo quy định của Luật Quy hoạch, pháp luật về quy hoạch đô thị và pháp luật về xây dựng.

Luật cũng quy định rõ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch Thủ đô sau khi có ý kiến của Quốc hội.

Các quy định của Luật này về lập, thẩm định quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2018. Chính phủ bảo đảm kinh phí lập, thẩm định quy hoạch theo quy định của pháp luật về đầu tư công và pháp luật về ngân sách Nhà nước.

Ngoài ra, để thi hành luật, có 25 bộ luật và luật cần sửa đổi, bổ sung được giao Chính phủ rà soát, sửa đổi theo hướng dùng 1 luật sửa nhiều luật và kiến nghị Quốc hội bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018.

Thảo Nguyên