Quy định 11 quy định rõ, Ban Nội chính Trung ương chủ trì, phối hợp với Ban Dân vận Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương tham mưu, giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện quy định; định kỳ báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Ảnh: H.G

Trao đổi với PV Báo Thanh tra, ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương nhấn mạnh, Quy định này là bước tiến rất mới, tuy ngắn, nhưng rất cụ thể, dễ hiểu. Đặc biệt, lần đầu tiên có chế tài xử lý trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy khi để xảy ra khiếu nại (KN), tố cáo (TC) đông người, vượt cấp…

Không thể “trốn” trách nhiệm

Theo Quy định 11, người đứng đầu cấp ủy cấp tỉnh, cấp huyện tiếp dân ít nhất 1 ngày trong 1 tháng. Ở cấp xã, người đứng đầu cấp ủy tiếp dân ít nhất 2 ngày trong 1 tháng.

“Vụ việc nổi cộm, phức tạp, kéo dài, có nhiều người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc ý kiến các cơ quan, tổ chức đơn vị còn khác nhau; vụ việc có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội” thì người đứng đầu cấp ủy phải tiếp dân đột xuất.

2 trường hợp xử lý trách nhiệm.

Theo Quy định 11, người đứng đầu cấp uỷ bị xem xét xử lý trách nhiệm trong các trường hợp sau:

- Thiếu trách nhiệm hoặc buông lỏng trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc tiếp dân, đối thoại, xử lý, giải quyết phản ánh, kiến nghị, KN, TC của dân.

- Vi phạm quy định của Đảng, Nhà nước về tiếp dân, đối thoại, xử lý, giải quyết phản ánh, kiến nghị, KN, TC dẫn đến tình trạng đơn, thư kéo dài, vượt cấp, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Vấn đề đặt ra, pháp luật hiện hành đã quy định rõ trách nhiệm tiếp công dân của người đứng đầu. Song thực tế, vẫn còn tình trạng “đùn đẩy trách nhiệm”, “lười” tiếp công dân, thậm chí theo báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có tỉnh, tỷ lệ tiếp dân của chủ tịch tỉnh so với quy định là 0%.

Vậy Quy định 11 có thể khắc phục được tình trạng này? Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương nhận định, Quy định 11 là bước tiến rất mới, tuy ngắn, nhưng rất cụ thể, dễ hiểu. Đặc biệt, lần đầu tiên trong công tác tiếp dân có chế tài xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy khi để xảy ra KN, TC đông người, vượt cấp, vi phạm pháp luật, gây mất an ninh, trật tự.

“Người đứng đầu không thể lấy lý do chung chung hay bất kỳ lý do nào khác để thoái thác nhiệm vụ hoặc trốn tránh trách nhiệm như trước đây. Bên cạnh đó, còn có sự kiểm tra, giám sát của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Nội chính Trung ương vào cuộc thì sẽ rất khả thi”, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương nói.

Bản thân là người làm công tác tiếp dân lâu năm, ông Điệp cho hay, ông thấy nhiều trường hợp người dân khiếu kiện nhiều năm chỉ mong 1 lần được gặp chủ tịch tỉnh nhưng vẫn không gặp được.

“Khi những bức xúc ở địa phương không được giải quyết, đối thoại kịp thời thì người dân sẽ kéo lên Trung ương và khi đó uy tín của cán bộ, uy tín của cả hệ thống sẽ giảm xuống”, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương nêu.

Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương trao đổi với người dân. Ảnh: NLĐ

 “Né” tiếp dân, cán bộ tài đến mấy, người dân cũng không phục

Theo ông Điệp, khi cán bộ không đủ tư cách, uy tín với dân thì cũng nên xem xét để luân chuyển, hoặc không cho tham gia chức vụ trực tiếp đối thoại, tiếp dân nữa. Cán bộ tự thấy mình không đủ sức để tham gia tiếp công dân và cũng thấy bản thân không được tín nhiệm thì cũng nên chuyển công tác để làm một công việc khác tốt hơn.

“Người đứng đầu không trực tiếp đối thoại với dân, né tránh dân thì bản thân cán bộ đó dù có tài đến mấy, người dân cũng không phục. Dân bỏ phiếu bầu cán bộ để phục vụ họ mà cán bộ không gặp gỡ thì làm sao giải quyết công việc cho dân được”, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương nhấn mạnh.

Ông Điệp nói thêm, “người dân không cần tiếng nói cao sang, nên hãy gần gũi họ, nói tiếng nói của họ, giải quyết công việc của họ thì khi đó mới tạo được sự đồng thuận, người dân mới ủng hộ. Một khi đã tạo được lòng tin ở dân thì việc gì cũng thành công”.

Vậy cần làm gì để Quy định 11 đi vào cuộc sống? Ông Điệp cho rằng, ngoài phải thực hiện nghiêm quy định còn có trách nhiệm chính trị của cấp ủy, người đứng đầu, đó là trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân và cái tâm của cán bộ.

“Để thuận tiện nhất, nên chăng các cơ quan tham mưu nên chọn những vụ việc cần thiết bí thư cấp ủy, chủ tịch trực tiếp tiếp dân, cùng sự có mặt của Mặt trận, các cơ quan của Đảng vào cuộc; không chỉ giải quyết bằng quy định hành chính, quyết định giải quyết KN mà còn bằng chỉ đạo…

Qua đó, tính công khai, minh bạch giữa chính quyền với cơ quan Đảng, giữa người dân với cơ quan giám sát tốt hơn. Người dân cũng sẽ giám sát được cấp ủy, chính quyền địa phương”, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương đề xuất.

Cũng theo ông Điệp, với sự giám sát của người dân, cơ quan truyền thông thì sẽ đánh giá được cán bộ tiếp dân có thực tâm, thực sự vì quyền lợi chính đáng của người dân hay chỉ “tiếp cho xong, để tích điểm”.

Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương tin tưởng, khi đã có quy định cụ thể, ngoài chế tài “cứng”, còn có dư luận, người dân, cơ quan truyền thông giám sát thì các vụ việc KN, TC, đặc biệt là những vụ việc KN, TC đông người, bức xúc kéo dài sẽ được cấp ủy tham gia một cách cụ thể hơn, có chỉ đạo rốt ráo hơn và không thể đổ trách nhiệm cho nhau được, càng không có việc chuyển đơn lòng vòng hay tiếp cho xong.

Người đứng đầu cấp ủy phải làm gì?

Quy định 11 quy định rõ, người đứng đầu cấp uỷ có trách nhiệm thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo, yêu cầu của cấp uỷ, người đứng đầu cấp uỷ cấp trên trong công tác tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý, giải quyết phản ánh, kiến nghị, KN,TC của dân.

Trực tiếp thực hiện việc tiếp dân, kịp thời đối thoại với dân khi cần thiết và xử lý, giải quyết các phản ánh, kiến nghị, KN,TC của dân theo thẩm quyền. Đồng thời, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, đôn đốc người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức, cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền chấp hành quy định về công tác này.

Người đứng đầu cấp ủy phải ban hành và tổ chức thực hiện nội quy, quy chế tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phân công một cơ quan, đơn vị trực thuộc chịu trách nhiệm tiếp nhận, xử lý thông tin, báo cáo và theo dõi, tổng hợp, tham mưu cho người đứng đầu cấp uỷ lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý, giải quyết kiến nghị, phản ánh, KN,TC của dân trên địa bàn; bố trí địa điểm, điều kiện vật chất, kỹ thuật cần thiết, thuận lợi cho người dân đến phản ánh, kiến nghị, KN,TC.

Thông báo thời gian, địa điểm tiếp dân trên trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức (nếu có) và trụ sở làm việc của người đứng đầu cấp uỷ hoặc địa điểm tiếp dân; định kỳ hàng tháng, quý I, 6 tháng, 9 tháng, năm hoặc đột xuất, Bí thư cấp uỷ cấp tỉnh báo cáo với Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Nội chính Trung ương, Ban Dân vận Trung ương báo cáo tình hình, kết quả tiếp dân và xử lý, giải quyết phản ánh, kiến nghị, KN,TC của dân; Bí thư cấp uỷ cấp huyện báo cáo với Bí thư cấp uỷ cấp tỉnh, Ban Nội chính, Ban Dân vận cấp uỷ cấp tỉnh; Bí thư cấp uỷ cấp xã báo cáo với Bí thư và Ban Dân vận cấp uỷ cấp huyện…

Hương Giang