Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, việc tổ chức, sắp xếp lại bộ máy Nhà nước, nói chung chưa thực sự khoa học, còn cồng kềnh, chưa tinh gọn, nên hoạt động chưa hiệu quả, chồng chéo, lãng phí nguồn lực.

Chiều 27/5, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước về đổi mới cơ chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập làm việc với TP Hà Nội.

Sau 10 năm, chưa có đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ hoàn toàn

Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội, đến nay, đã thực hiện sắp xếp, kiện toàn các đơn vị sự nghiệp trực thuộc sở, ban, ngành giảm từ 401 đơn vị xuống còn 280 đơn vị.

Các đơn vị sự nghiệp công lập cấp huyện giảm từ 206 đơn vị còn 96 đơn vị.

Công tác quản lý, tổ chức các hoạt động của mộ số đơn vị sự nghiệp công lập còn hạn chế, chưa sử dụng hiệu quả nguồn lực tài sản, ngân sách, nhân lực của đơn vị cho hoạt động chuyên môn nghiệp vụ.

“Một số đơn vị sự nghiệp công lập còn trông chờ, ỉ lại vào ngân sách Nhà nước, chưa phát huy tính chủ động, sáng tạo”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Doãn Toản cho biết.

Với việc thực hiện cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, Hà Nội báo cáo, sau 10 năm, đến năm 2016 có hơn 2.590 đơn vị được giao tự chủ (trong đó, có 70 đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên; hơn 1.350 đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; hơn 1.170 đơn vị do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên).

Tổng số người làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ là hơn 145.890 người.

Đáng chú ý, so với năm 2011, số lượng đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ bảo đảm chi thường xuyên chỉ tăng thêm được 15 đơn vị. Trong khi, số đơn vị Nhà nước phải bảo đảm chi thường xuyên lại tăng 33 đơn vị. Số người làm việc tăng hơn 34.310 người.

Nghe vậy, Phó Thủ tướng liên tiếp đặt một loạt câu hỏi, số lượng cán bộ lãnh đạo đôi dư sau khi sắp xếp, kiện toàn các đơn vị sự nghiệp trực thuộc sở, ban, ngành, huyện như thế nào?

“Tại sao thực hiện thí điểm cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công tập thành công ty cổ phần còn hạn chế, trong khi một tỉnh như Bắc Kạn làm được?”, ông hỏi tiếp: Tại sao vẫn chưa có đơn vị sự nghiệp công lập nào tự chủ toàn hoàn? Tại sao tăng người?

Chỉ tăng biên chế ngành y tế, giáo dục

Giải thích việc tăng biên chế, ông Nguyễn Doãn Toản cho biết trong giai đoạn 2011 - 2016, UBND TP giao tăng thêm 29.168 biên chế so với năm 2011 trong đó tăng biên chế của các lĩnh vực y tế và giáo dục là 28.364 biên chế.

Toàn cảnh buổi làm việc

Theo đó, UBND đã tuyển dụng 16.278 giáo viên hợp đồng vào biên chế theo lộ trình tới năm 2015 đủ về số lượng, trình độ chuyên môn theo chuẩn.

“Các ngành khác, Hà Nội thực hiện nghiêm túc chủ trương tinh giản biên chế, năm 2014, 2015, không giao biên chế tăng thêm cho các tổ chức ngoài ngành y tế, giáo dục”, ông Toản nhấn mạnh.

Cũng theo ông Toản, TP đã lựa chọn 5 đơn vị để chuyển sang công ty cổ phần. Tuy nhiên, do chưa có ban hành danh mục các đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi thành công ty cổ phần được Thủ tướng phê duyệt nên TP chưa đủ cơ sở pháp lý để triển khai.

Còn Giám đốc Sở Nội vụ Trần Huy Sáng cho biết, qua sắp xếp Hà Nội đã giảm 231 cấp trưởng, 116 cấp phó trưởng phòng. Việc sắp xếp các đơn vị của Hà Nội không xảy ra đơn thư khiếu nại.

Thông tin rõ thêm, theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung, sau khi sắp xếp, kiện toàn các đơn vị sự nghiệp công lập, TP chọn những người có năng lực thì bổ nhiệm tiếp. Những người còn lại cho giữ nguyên mức lương trong thời gian 24 tháng, với các phó phòng thì cho giữ nguyên chức vụ nhưng không tham gia điều hành.

“Trong thời gian 24 tháng đó nếu đơn vị nào có nhu cầu liên quan đến bổ nhiệm thì chọn trong số này để bổ nhiệm. Việc được khai thông về công tác tư tưởng nên họ cũng thoải mái”, ông Chung cho biết.

Còn chồng chéo, lãng phí nguồn lực

Đánh giá Hà Nội đã có những bước đi phù hợp, sắp xếp tại tổ chức bộ máy quyết liệt mà làm rất “êm”, bài bản, có lớp lang, không có thắc mắc, được đồng tình ủng hộ cao nhưng Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu rõ, mức độ tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập của TP vẫn còn hạn chế.

Phó Thủ tướng phát biểu tại buổi làm việc

Theo Phó Thủ tướng, việc tổ chức, sắp xếp lại bộ máy nhà nước, nói chung chưa thực sự khoa học, còn cồng kềnh, chưa tinh gọn, nên hoạt động chưa hiệu quả, chồng chéo, lãng phí nguồn lực. Cho nên, số lượng người trong các đơn vị sự nghiệp công lập ngày càng tăng, nhất là trong lĩnh vực y tế, giáo dục.

“Số lượng viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước gấp 7 - 8 lần số lượng công chức trong các cơ quan hành chính Nhà nước từ Trung ương đến địa phương”, ông nhấn mạnh, “tổng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước chiếm đến 67%".

Theo ông, mục tiêu đổi mới cơ chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập là làm sao tăng chất lượng dịch vụ công để phục vụ người dân, doanh nghiệp; đồng thời với sắp xếp, tinh giản bộ máy, mạng lưới, giảm được số người hưởng lương từ ngân sách.

“Chúng ta tinh gọn bộ máy, cơ cấu lại thu chi ngân sách, mới tạo điều kiện để cải cách tiền lương”, Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng yêu cầu Hà Nội tiếp tục hoàn thiện báo cáo để làm căn cứ cho Ban chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện Đề án trình Trung ương.

Đặc biệt, Hà Nội cần đánh giá kỹ thêm về xu hướng xã hội hóa giáo dục ở các cấp mầm non, phổ thông hay việc sắp xếp lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng ngành, lĩnh vực hay theo địa bàn để giảm đầu mối, giảm định biên và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Trưởng Ban Chỉ đạo cũng lưu ý, trong chủ trương đầu tư, quản lý không được phân biệt các đơn vị sự nghiệp “công” hay “tư” mà phải “đối xử” công bằng, cạnh tranh lành mạnh.

Thảo Nguyên