Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội Đào Ngọc Dung tiếp, giải đáp những thắc mắc của công dân. Ảnh nguồn: molisa.gov.vn

Nhiều trường hợp Bộ trưởng, Chủ tịch phải giao cấp phó tiếp dân

Theo Luật Tiếp công dân, các Bộ, ngành đều ban hành Quy chế tiếp công dân, quy định tiếp công dân của Bộ trưởng, trong đó, quy định Bộ trưởng tiếp công dân định kỳ ít nhất 1 ngày trong 1 tháng; tiếp công dân đột xuất trong những trường hợp vụ việc gay gắt, phức tạp, có nhiều người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc ý kiến của các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn khác nhau. 

Tuy nhiên, trên thực tế tại các bộ, ngành, nhiều trường hợp, Bộ trưởng không thể tiếp công dân định kỳ theo đúng quy định của Luật Tiếp công dân (1 ngày/tháng) mà phân công cho cấp Phó tiếp công dân.

Bộ trưởng thường giao Thanh tra Bộ giúp Bộ trưởng tiếp công dân để tiếp nhận các khiếu nại (KN), tố cáo (TC), kiến nghị (KN), phản ánh (PA) thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ. Việc tổ chức tiếp công dân thường xuyên của Bộ được thực hiện trong các ngày làm việc của cơ quan Bộ tại phòng tiếp công dân.

Việc tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất của Bộ trưởng được thực hiện căn cứ vào yêu cầu, đề nghị của công dân, Thanh tra Bộ, Văn phòng Bộ hoặc các Vụ chức năng bố trí lịch tiếp.

Tại nhiều địa phương cũng vậy! Khoản 5 Điều 12; khoản 5 Điều 13 Luật Tiếp công dân quy định Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải tiếp công dân định kỳ ít nhất 1 ngày trong 1 tháng; Chủ tịch UBND cấp huyện phải tiếp công dân định kỳ ít nhất 2 ngày trong 1 tháng. Nhưng trong nhiều trường hợp, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, huyện cũng không thể tiếp công dân định kỳ theo đúng quy định mà cũng phải phân công cho các Phó Chủ tịch UBND tiếp công dân để kịp thời giải quyết các vướng mắc của công dân. 

Điều đáng nói, Luật Tiếp công dân không quy định người đứng đầu được ủy quyền trong công tác tiếp công dân. Khoản 4, Điều 24 Luật chỉ quy định, “trường hợp không thể thực hiện việc tiếp công dân theo lịch đã công bố do có lý do chính đáng thì có thể lùi lịch tiếp công dân sang thời gian khác”.

Tổng kết 3 năm thi hành Luật Tiếp công, Thanh tra Chính phủ và nhiều bộ, ngành, địa phương cho rằng, các quy định này khó khả thi, đã gây khó khăn cho công tác tiếp công dân của người đứng đầu, nhất là đối với Bộ trưởng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện vì các chức danh này phải quản lý, điều hành rất nhiều công việc quan trọng khác.

Hướng đến được ủy quyền tiếp dân, trừ trường hợp phức tạp

Thời gian qua, tình hình công dân đến các cơ quan nhà nước để KN, TC, PA, KN có xu hướng giảm, nhưng vẫn còn diễn biến phức tạp và gay gắt ở một số bộ, ngành, địa phương, nhất là những thời điểm diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng.

“Tiếp công dân có ý nghĩa rất quan trọng trong giải quyết KN, TC; làm tốt công tác này là một trong các giải pháp hữu hiệu góp phần giải quyết các bức xúc, tâm tư của người dân ngay từ cơ sở, khắc phục tình trạng KN,TC vượt cấp, kéo dài”, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội lưu ý.

Để nâng cao chất lượng tiếp công dân, Thanh tra Chính phủ cho rằng, người có thẩm quyền, trách nhiệm phải nắm chắc tình hình, chủ động tiếp công dân, giải quyết kịp thời đúng pháp luật các vụ việc KN, TC, KN, PA; nâng cao chất lượng và kịp thời giải quyết các vụ việc KN, TC thuộc thẩm quyền mới phát sinh.

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các cấp, Thủ trưởng các cơ quan hành chính nhà nước, người đứng đầu cơ quan, đơn vị vẫn phải bố trí thời gian tiếp công dân, trực tiếp gặp và đối thoại với công dân, kịp thời giải quyết đúng chính sách, pháp luật các vụ việc KN, TC.

Các vụ việc KN, TC đông người, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, Chủ tịch UBND tỉnh, TP trực thuộc Trung ương phải trực tiếp chỉ đạo, phân công trách nhiệm cho cơ quan tham mưu tiến hành kiểm tra, rà soát, tổ chức đối thoại và thống nhất phương án giải quyết, sau đó xem xét, ra quyết định giải quyết và công khai quyết định giải quyết, tổ chức thực hiện triệt để quyết định giải quyết…

Ở góc độ hòan thiện pháp luật, theo Thanh tra Chính phủ, cần nghiên cứu sửa đổi Luật Tiếp công dân theo hướng người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị được ủy quyền cho cấp phó tiếp công dân định kỳ trong trường hợp bận công tác đột xuất, trừ trường hợp phức tạp thì Chủ tịch UBND phải trực tiếp tiếp công dân (nhưng vẫn phải đảm bảo số lượng tiếp công dân tối thiểu trong 01 năm của người đứng đầu) để bảo đảm tính khả thi. Đồng thời đảm bảo quyền lợi của công dân khi muốn gặp trực tiếp lãnh đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị để KN, TC, phản ánh, kiến nghị.

Thảo Nguyên