Theo quy định tại Điều 6 Luật KN, các hành vi bị nghiêm cấm trong KN và giải quyết KN: cản trở, gây phiền hà cho người thực hiện quyền KN; đe doạ, trả thù, trù dập người KN; thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết KN; không giải quyết KN; làm sai lệch các thông tin, tài liệu, hồ sơ vụ việc KN; cố ý giải quyết KN trái pháp luật; ra quyết định giải quyết KN không bằng hình thức quyết định; bao che cho người bị KN; can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết KN; cố tình KN sai sự thật; kích động, xúi giục, cưỡng ép, dụ dỗ, mua chuộc, lôi kéo người khác tập trung đông người KN, gây rối an ninh trật tự công cộng; lợi dụng việc KN để tuyên truyền chống Nhà nước, xâm phạm lợi ích của Nhà nước; xuyên tạc, vu khống, đe dọa, xúc phạm uy tín, danh dự của cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm giải quyết KN, người thi hành nhiệm vụ, công vụ khác; vi phạm quy chế tiếp công dân; vi phạm các quy định khác của pháp luật về KN và giải quyết KN.

Theo quy định tại Điều 12 Luật KN, người KN có quyền tự mình KN. Trường hợp người KN là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự thì người đại diện theo pháp luật của họ thực hiện việc KN.

Trường hợp người KN ốm đau, già yếu, có nhược điểm về thể chất hoặc vì lý do khách quan khác mà không thể tự mình KN thì được ủy quyền cho cha, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột, con đã thành niên hoặc người khác có năng lực hành vi dân sự đầy đủ để thực hiện việc KN; nhờ luật sư tư vấn về pháp luật hoặc ủy quyền cho luật sư KN để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trường hợp người KN là người được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật thì được nhờ trợ giúp viên pháp lý tư vấn về pháp luật hoặc ủy quyền cho trợ giúp viên pháp lý KN để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình; tham gia đối thoại hoặc ủy quyền cho người đại diện hợp pháp tham gia đối thoại; được biết, đọc, sao chụp, sao chép, tài liệu, chứng cứ do người giải quyết KN thu thập để giải quyết KN, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật Nhà nước; yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đang lưu giữ, quản lý thông tin, tài liệu liên quan tới nội dung KN cung cấp thông tin, tài liệu đó cho mình trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày có yêu cầu để giao nộp cho người giải quyết KN, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật Nhà nước.

Người KN được yêu cầu người giải quyết KN áp dụng các biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn hậu quả có thể xảy ra do việc thi hành quyết định hành chính bị KN; đưa ra chứng cứ về việc KN và giải trình ý kiến của mình về chứng cứ đó; nhận văn bản trả lời về việc thụ lý giải quyết KN, nhận quyết định giải quyết KN; được khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm; được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật; KN lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án theo quy định của Luật Tố tụng Hành chính; rút KN.

Luật cũng quy định nghĩa vụ của người KN. Theo đó, người KN có các nghĩa vụ KN đến đúng người có thẩm quyền giải quyết; trình bày trung thực sự việc, đưa ra chứng cứ về tính đúng đắn, hợp lý của việc KN; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan cho người giải quyết KN; chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày và việc cung cấp thông tin, tài liệu đó; chấp hành quyết định hành chính, hành vi hành chính mà mình KN trong thời gian KN, trừ trường hợp quyết định, hành vi đó bị tạm đình chỉ thi hành theo quy định tại Điều 35 của Luật này; chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết KN đã có hiệu lực pháp luật.

Bên cạnh đó, người KN thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Điều 13  Luật KN quy định, người bị KN có các quyền đưa ra chứng cứ về tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị KN; được biết, đọc, sao chụp, sao chép các tài liệu, chứng cứ do người giải quyết KN thu thập để giải quyết KN, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật Nhà nước; yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đang lưu giữ, quản lý thông tin, tài liệu liên quan tới nội dung KN cung cấp thông tin, tài liệu đó cho mình trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày có yêu cầu để giao cho người giải quyết KN, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật Nhà nước; nhận quyết định giải quyết KN lần hai.

Tham gia đối thoại hoặc ủy quyền cho người đại diện hợp pháp tham gia đối thoại; chấp hành quyết định xác minh nội dung KN của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền giải quyết KN; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung KN, giải trình về tính hợp pháp, đúng đắn của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị KN khi người giải quyết KN hoặc cơ quan, đơn vị kiểm tra, xác minh yêu cầu trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày có yêu cầu; chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết KN đã có hiệu lực pháp luật; sửa đổi hoặc hủy bỏ quyết định hành chính, chấm dứt hành vi hành chính bị KN; bồi thường, bồi hoàn thiệt hại do quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật của mình gây ra theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

B.B.Đ