Hoàn thiện cơ chế thanh tra, kiểm tra đối với tổ hợp tác, hợp tác xã. Ảnh: H.T

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 92/2024/NĐ-CP về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đang được lấy ý kiến đã bổ sung nhiều quy định nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với khu vực kinh tế tập thể. Các quy định mới không chỉ làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý sau đăng ký, bảo đảm hoạt động của các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là việc sửa đổi Điều 8 về trách nhiệm quản lý nhà nước đối với đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Theo đó, Bộ Tài chính được giao trách nhiệm kiểm tra, giám sát cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong quá trình thực hiện nghiệp vụ đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện, đồng thời nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính ở cơ sở.

Tăng cường trách nhiệm thanh tra, kiểm tra từ Trung ương đến địa phương

Dự thảo cũng xác định rõ trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Theo đó, các cơ quan này có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành các điều kiện đầu tư kinh doanh, điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của pháp luật. Đây là cơ sở quan trọng nhằm bảo đảm các chủ thể có yếu tố nước ngoài hoạt động đúng quy định, góp phần giữ vững môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch và lành mạnh.

Ở địa phương, dự thảo giao UBND cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực trên địa bàn thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành các điều kiện đầu tư kinh doanh và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài trong các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Đồng thời, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác đăng ký kinh doanh, quản lý nhà nước đối với hợp tác xã sau đăng ký thành lập và công tác thanh tra, kiểm tra, theo dõi tình hình hoạt động của các đơn vị này.

Siết chặt cơ chế phát hiện và xử lý vi phạm trong đăng ký, hoạt động hợp tác xã

Bên cạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra theo chức năng quản lý nhà nước, dự thảo còn bổ sung nhiều cơ chế nhằm phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm trong quá trình đăng ký và hoạt động của tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Theo quy định sửa đổi tại Điều 24, trường hợp phát hiện nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký thành lập hoặc đăng ký thay đổi là không trung thực, không chính xác, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ thông báo cho cơ quan thuế và cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để phối hợp quản lý, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, giấy chứng nhận đăng ký được cấp trên cơ sở hồ sơ có nội dung kê khai không trung thực, không chính xác sẽ bị thông báo không còn hiệu lực và công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Đây là biện pháp tăng cường tính răn đe, góp phần ngăn ngừa các hành vi gian lận trong đăng ký kinh doanh.

Dự thảo cũng quy định chặt chẽ hơn về trình tự, thủ tục thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã và Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện. Trường hợp phát hiện hồ sơ giả mạo, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có trách nhiệm thông báo hành vi vi phạm, phối hợp với cơ quan thuế và các cơ quan Nhà nước có liên quan để xử lý theo quy định. Đối với các trường hợp vi phạm khác theo Luật Hợp tác xã, người đại diện theo pháp luật phải thực hiện giải trình trước khi cơ quan có thẩm quyền xem xét thu hồi giấy chứng nhận đăng ký.

Việc bổ sung các quy định về thanh tra, kiểm tra, giám sát và phối hợp xử lý vi phạm trong dự thảo Nghị định cho thấy định hướng tăng cường quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế tập thể theo hướng công khai, minh bạch, hiệu quả. Đồng thời, các quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, tạo môi trường thuận lợi để các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã phát triển ổn định, bền vững theo đúng quy định của pháp luật.