(Thanh tra)- Những điểm lưu ý trên thẻ BHYT từ năm 2018 cũng như một số quy định mới về BHXH từ ngày 01/01/2018 đã được BHXH Việt Nam thông tin tại Hội nghị thông tin định kỳ sáng 6/2.
Theo BHXH Việt Nam, từ năm 2018, trường hợp thẻ BHYT ghi chưa đúng họ tên, ngày sinh, giới tính như: Tờ khai của người tham gia, cơ quan BHXH có trách nhiệm điều chỉnh và đổi thẻ BHYT, người tham gia không phải cung cấp các giấy tờ để chứng minh.
Trường hợp thẻ BHYT cũ còn giá trị sử dụng và đã đổi quyền lợi theo đối tượng có mức hưởng cao hơn, nếu được đổi thẻ cấp theo mã số BHXH (thẻ BHYT mới) không ghi đúng mức hưởng như thẻ cũ, người tham gia BHYT cần liên hệ ngay với cơ quan BHXH nơi cấp thẻ mới để điều chỉnh theo thẻ đã cấp trước đó mà không phải cung cấp thêm giấy tờ chứng minh.
Trường hợp thẻ BHYT cấp theo mã số BHXH có thời điểm tham gia đủ 05 năm liên tục ghi chưa đúng, người tham gia cung cấp thêm thông tin về tên, địa chỉ của các đơn vị nơi đã có quá trình tham gia trước đó hoặc thẻ cũ (nếu còn lưu giữ) cho cơ quan BHXH nơi cấp thẻ.
Cơ quan BHXH có trách nhiệm chủ động kiểm tra lại danh sách, dữ liệu quản lý thu và kết hợp thêm với thông tin người tham gia có thể cung cấp để điều chỉnh dữ liệu và in thẻ BHYT mới cho người tham gia ngay trong ngày theo hướng dẫn tại Công văn số 238/BHXH-CNTT ngày 22/01/2018 của BHXH Việt Nam.
Để thông tin trên thẻ BHYT chính xác, đầy đủ giúp đảm bảo quyền lợi chính đáng của người tham gia BHYT, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh rà soát đảm bảo đồng bộ dữ liệu cấp mã số BHXH đúng quy trình trước khi in, đổi thẻ BHYT mới.
Hạn chế tối đa các trường hợp thẻ cũ đã bổ sung thời điểm đủ 05 năm liên tục và chuyển đổi quyền lợi, khi đổi thẻ BHYT mới yêu cầu người tham gia bổ sung thêm hồ sơ.
Trường hợp được BHXH Việt Nam phát hiện mã số BHXH cấp chưa đúng quy trình, dẫn đến trùng lặp thông tin hộ gia đình và nhân thân của người tham gia, ảnh hưởng đến quyền lợi BHYT, cơ quan BHXH phải liên hệ trực tiếp với người tham gia và đơn vị quản lý đối tượng để bổ sung, hoàn thiện chính xác thông tin định danh cho người tham gia theo đúng quy định của BHXH Việt Nam.
Trường hợp cá nhân tham gia theo nhiều đối tượng khác nhau, cơ quan BHXH rà soát, xác định và phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin BHXH Việt Nam đảm bảo chỉ cấp 1 thẻ BHYT duy nhất theo đối tượng đầu tiên được xếp theo thứ tự các đối tượng quy định tại Điểm 2, Khoản 7 Điều 1 Luật số 46/2014/QH13 sửa đổi, bổ sung Luật BHYT.
Đồng thời, thông tin cho đơn vị đã lập Danh sách trùng để điều chỉnh giảm. Trường hợp sơ xuất để xảy ra cấp trùng thẻ BHYT phải thực hiện giảm dữ liệu giá trị sử dụng thẻ đó ngay khi phát hiện.
Những quy định mới về BHXH thực hiện từ 01/01/18
Về đối tượng tham gia: Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng; Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ.
Về tiền lương tháng đóng BHXH đối với người thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định:
Khoản 2 Điều 89 Luật BHXH năm 2014 quy định “Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động”.
Khoản 3 Điều 30 Thông tư số 59/TT-BLĐTBXH ngày 29/12/2015 của BLĐTBXH quy định các khoản bổ sung khác thực hiện theo điểm a khoản 3 Điều 4 Thông tư số 47/2015/TT-BLĐTBXH ngày 16/11/2015 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, gồm: Các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.
Như vậy, các khoản bổ sung không xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động, trả thường xuyên hoặc không thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương gắn với quá trình làm việc, kết quả thực hiện công việc của người lao động (điểm b khoản 3 Điều 4) không là căn cứ để đóng BHXH.
Cách tính tỷ lệ % hưởng lương hưu:
Đối với người hưởng lương hưu từ ngày 01/01/2018 trở đi:
Đối với nam giới: Tính bằng 45% mức bình quân tiền lương, thu nhập tháng cho 16 năm đóng BHXH nếu nghỉ hưu vào năm 2018; nghỉ hưu vào năm 2019 là 17 năm; nghỉ hưu vào năm 2020 là 18 năm: nghỉ hưu vào năm 2021 là 19 năm; nghỉ hưu từ năm 2022 trở đi là 20 năm đóng BHXH. Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng BHXH tính thêm 2% mức bình quân thu nhập tháng, mức tối đa là 75%;
Đối với nữ giới: Tính bằng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho 15 năm đóng BHXH. Sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH, tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
Hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện:
Từ ngày 01/01/2018, người tham gia BHXH tự nguyện được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, cụ thể:
+ Bằng 30% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo;
+ Bằng 25% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo;
+ Bằng 10% đối với các đối tượng khác.
Ví dụ: Mức chuẩn hộ nghèo hiện nay là 700.000 đồng/tháng và mức đóng 22% hàng tháng trên chuẩn nghèo là 154.000đ. Như vậy, mức hỗ trợ 30% sẽ bằng: 154.000 x 30% = 46.200đ; mức hỗ trợ 25% là 38.500đ; mức hỗ trợ 10% là 15.400đ.
Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ sẽ xem xét điều chỉnh mức hỗ trợ tiền đóng cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho phù hợp.
Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia BHXH tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).
Điều chỉnh tiền lương, thu nhập tháng đã đóng BHXH theo chỉ số giá tiêu dùng: Đối với người thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, người bắt đầu tham gia BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định từ ngày 01/01/2016 trở đi và người tham gia BHXH tự nguyện
Đối tượng nêu trên hưởng lương hưu, BHXH một lần và trợ cấp tuất một lần từ ngày 01/01/2018 trở đi thì tiền lương, thu nhập tháng đóng BHXH được điều chỉnh theo bảng dưới đây (Thông tư số 32/2016/TT-BLĐ ngày 29/12/2017 của BLĐTBXH quy định mức điều chỉnh tiền lương và thu nhập tháng đã đóng BHXH năm 2018):
| Năm | Trước 1995 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| Mức điều chỉnh | 4,56 | 3,87 | 3,66 | 3,54 | 3,29 | 3,15 | 3,20 | 3,21 | 3,09 | 3,00 | 2,78 | 2,57 | 2,39 |
| Năm | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | |
| Mức điều chỉnh | 2,21 | 1,79 | 1,68 | 1,54 | 1,30 | 1,19 | 1,11 | 1,07 | 1,06 | 1,04 | 1,00 | 1,00 | |
Xử lý trách nhiệm hình sự đối với vi phạm pháp luật BHXH theo quy định mới của Bộ luật Hình sự, gồm: Điều 214 (Tội gian lận BHXH, BHTN), Điều 215 (Tội gian lận BHYT) và Điều 216 (Tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động).
Trần Kiên
