Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: QT

Ông Đoàn Duy Khương, Phó Chủ tịch VCCI cho biết, những chính sách, pháp luật về thuế và hải quan đã thay đổi theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho DN. Tuy nhiên, một số quy định trong chính sách thuế và hải quan thay đổi nhanh chóng khiến DN gặp khó. Thậm chí, nhiều DN cho biết có nhiều nghị định, thông tư về thuế vừa ra đã chỉnh sửa bổ sung, văn bản ra lúc nào DN cũng không biết.

“Điều đó khiến cho nhiều DN nắm bắt không kịp các thay đổi về thủ tục, chính sách thuế nói riêng và thay đổi pháp luật liên quan đến sản xuất kinh doanh nói chung. Do quy định, hướng dẫn về các loại thuế còn dàn trải ở nhiều thông tư, nghị định của các năm khác nhau, khiến DN lúng túng trong việc áp dụng luật thuế”, ông Khương nói. 

Qua khảo sát, đánh giá, lấy ý kiến từ cộng đồng DN, VCCI đã phản ánh một số nội dung khó khăn, vướng mắc mà DN còn gặp và một số ý kiến, kiến nghị đến Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan xem xét nghiên cứu sửa đổi cho phù hợp.

 Tiếp tục cải cách hành chính về thuế và hải quan. Ảnh: TQ

Đối với ngành Thuế, chậm quyết toán thuế để thực hiện giải thể DN. Thời gian từ khi ban hành chính sách tới khi có hiệu lực thi hành thường ngắn; công tác tập huấn còn hạn chế dẫn tới DN không kịp cập nhật và không đủ thời gian điều chỉnh hoạt động kinh doanh.

Công nghệ thông tin đôi khi vẫn chưa theo kịp yêu cầu. Tình trạng thông báo thuế sai vẫn còn xảy ra do lỗi hệ thống phần mềm… gây khó khăn trong quá trình thực thi, tạo rủi ro cho cả người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế. Ngoài ra, đôi lúc, ở một vài nơi, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ của cán bộ công chức ngành Thuế vẫn khiến DN e ngại...

Đối với ngành Hải quan, ba nhóm thủ tục hải quan được các hiệp hội và Liên minh Hợp tác xã đánh giá phiền hà nhất là giải quyết khiếu nại, xử lý vi phạm hành chính và thủ tục thông quan. Các phiền hà chính vẫn là thời gian giải quyết quá dài và yêu cầu cung cấp thêm nhiều loại thông tin, giấy tờ không cần thiết...

Quy định về mã hồ sơ vẫn được các DN phản ánh còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho DN; sự thiếu đồng bộ giữa chữ ký số và yêu cầu thực tế khi phải hoàn chỉnh hồ sơ hải quan; việc kiểm tra sau thông quan vẫn còn tình trạng kéo dài, chồng chéo, gây mất thời gian của DN...

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết, mặc dù những chính sách, pháp luật về thuế đã thay đổi theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho DN, tuy nhiên, vẫn còn có những DN cho rằng, họ vẫn còn gặp những vướng mắc với thủ tục thuế.

Rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa xuất khẩu còn 70 giờ, hàng hóa nhập khẩu còn 90 giờ. Ảnh: TQ

“DN khai thác tài nguyên khoáng sản gặp khó ở thay đổi tại Luật 106/2016OH13 và Thông tư 130/2016/TT-BTC ngày 12/8/2016 về khai thác khoáng sản. Theo đó, tại Điểm C Điều 1 Thông tư 130 quy định DN sản xuất sản phẩm là tài nguyên, khoáng sản (bao gồm cả trực tiếp khai thác hoặc mua về để chế biến) có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản xuất sản phẩm trở lên khi xuất khẩu thì thuộc đối tượng được hoàn thuế nhưng trên thực tế rất nhiều DN gặp khó trong việc xác định tỉ lệ 51%, nhiều DN không biết xác định ra sao nên quá trình hoàn thuế gặp nhiều khó khăn” - bà Cúc nói.

Đại diện cộng đồng DN, VCCI kiến nghị, Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, sửa đổi các văn bản luật và dưới luật theo hướng tiếp cận thực tiễn hoạt động của DN và thể chế bằng văn bản. 

Có các giải thích rõ ràng về quy trình, thủ tục xuyên suốt quá trình giải quyết thủ tục hành chính từ Trung ương đến cấp cục, chi cục, tránh hiện tượng khi tiếp cận các thủ tục hành chính, DN còn nhận thấy khó hiểu, khó thực hiện. Các biểu mẫu cũng không nên thay đổi quá nhiều nếu không thực sự cần thiết phải thay đổi thì giữ ổn định trong thời gian nhất định. 

Ghi nhận những ý kiến kiến nghị của cộng đồng DN, Thứ trưởng Bộ Tài chính - bà Vũ Thị Mai cho biết, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các giải pháp hỗ trợ, tạo thuận lợi cho DN như:

Tập trung cải thiện thể chế; đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực tài chính, trọng tâm là lĩnh vực thuế, hải quan, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, khuyến khích khởi nghiệp, phát triển DN, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh.

Trước mắt phấn đấu đạt mục tiêu môi trường kinh doanh bằng mức trung bình ASEAN-4; rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa xuất khẩu còn 70 giờ, hàng hóa nhập khẩu còn 90 giờ; triển khai hóa đơn điện tử, hoàn thuế điện tử đạt tối thiểu 70% về số thủ tục và 70% về số hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng điện tử.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để những cải cách thủ tục hành chính đi vào thực tế, tạo thuận lợi cho DN, người nộp thuế. 

Tiếp tục tăng cường đối thoại với DN; tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ và tư vấn pháp luật về thuế, để nâng cao nhận thức và tính tuân thủ pháp luật về thuế trong cộng đồng...

Trần Quý