Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, trường hợp tố cáo đã đươc giải quyết hết rồi, đúng trình tự, thủ tục rồi thì phải có điểm dừng. Ảnh: TN

Lo tố cáo triền miên

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, Dự án Luật Tố cáo (sửa đổi) quy định Thủ tướng Chính phủ, Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng Viện KSND Tối cao, Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo cao nhất. Nếu chưa quy định việc chấm dứt giải quyết tiếp đối với trường hợp đã được cơ quan có thẩm quyền cao nhất giải quyết là không phù hợp.

“Thực tế nhiều vụ việc tố cáo đã được cơ quan có thẩm quyền cao nhất giải quyết, nhưng người dân vẫn tiếp tục tố cáo, dẫn đến tố cáo kéo dài, gây khó khăn, lúng túng cho các cơ quan Nhà nước và gây bất ổn cho xã hội. Vì vậy, Dự luật cần quy định rõ điểm dừng của tố cáo gắn với điểm dừng của thẩm quyền giải quyết tố cáo”, ông Nguyễn Khắc Định nói.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhận định, sau khi Quốc hội cho ý kiến lần đầu Dự án Luật tại kỳ họp 3, Ban Soạn thảo đã làm việc rất nghiêm túc, tiếp thu nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội. Tuy nhiên, tố cáo rất phức tạp nên cần tiếp tục thảo luận cho ý kiến, để giải quyết căn cơ, thấu đáo các vấn đề từ tố cáo mạo danh, nặc danh, bảo vệ người tố cáo, có điểm dừng hay không có điểm dừng…

“Một cơ quan đã giải quyết đầy đủ các hành vi tố cáo rồi, theo đúng thẩm quyền, thủ tục rồi nhưng vẫn đi tố cáo triền miên hết năm này đến năm kia, nhất là vào những dịp đất nước có các sự kiện như bầu cử, đại hội…”, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần phải có điểm dừng.

Trường hợp, cơ quan có thẩm quyền chưa giải quyết hết các nội dung tố cáo và người dân vẫn tố cáo thì phải thụ lý giải quyết. “Người ta tố cáo 10 hành vi mà chúng ta mới giải quyết được 8 hành vi thì phải thụ lý giải quyết. Còn đã giải quyết hết rồi, đúng trình tự, thủ tục rồi thì phải có điểm dừng”, ông Uông Chu Lưu nhấn mạnh lại một lần nữa.

Giải quyết không khách quan, vi phạm vẫn tồn tại

Giải trình, Chính phủ cho hay, Luật Tố cáo hiện hành không quy định về điểm dừng trong giải quyết tố cáo. Trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo không giống như giải quyết khiếu nại, vì tố cáo là việc cá nhân báo cho cơ quan có thẩm quyền về những hành vi vi phạm pháp luật và các cơ quan có trách nhiệm thụ lý, giải quyết.

“Nếu việc giải quyết không khách quan, vi phạm pháp luật hoặc hành vi vi phạm vẫn tồn tại hoặc không được xem xét giải quyết kịp thời thì tố cáo được tiếp tục xem xét, giải quyết. Do đó, Dự thảo không quy định về điểm dừng trong giải quyết tố cáo”, Tờ trình của Chính phủ nêu rõ.

Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho rằng, cần nghiên cứu đầy đủ các khía cạnh để giải trình việc Dự thảo không quy định điểm dừng thuyết phục hơn. “Số liệu dẫn 60% là tố cáo sai. Tôi vừa đi giám sát 6 tỉnh thấy, có tỉnh tố cáo sai đến 80%, tỉnh thấp nhất cũng có 70% tố cáo sai. Vì vậy, tố cáo sai gây mất thời gian, ảnh hưởng đến an ninh trật tự, ảnh hưởng công việc chung”, bà Nguyễn Thanh Hải lý giải.

Dẫn thực tế 80% đơn tố cáo là sai cứ để đó không giải quyết, người tố cáo sai cũng không bị xem xét trách nhiệm, cơ quan giải quyết lại không thông báo, dẫn đến chuyển đơn tố cáo lòng vòng, theo Trưởng ban Dân nguyện, cần xây dựng cơ sở dữ liệu để khai thác nắm được sự việc. “Nhiều khi đi giám sát địa phương cũng trăn trở. Địa phương nói đã giải quyết, kết luận sai rồi, nhưng chúng tôi không có nguồn dữ liệu để nắm được việc này”, bà Nguyễn Thanh Hải nói.

Trong những năm qua, dù rất nỗ lực, các cơ quan Nhà nước mới chỉ giải quyết được 87,4% tổng số đơn tố cáo có danh. Tính riêng 6 tháng đầu năm 2017, đã có đến hơn 9.900 đơn tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính Nhà nước. Chưa kể, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có xu hướng gia tăng cả về số vụ việc, đoàn đông người và tiếp tục diễn biến phức tạp gay gắt.

“Thiết kế” tổng thể các quy định về bảo vệ người tố cáo

Tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã “thiết kế” lại tổng thể Chương VI (Dự án Luật Tố cáo) về bảo vệ người tố cáo; người cung cấp thông tin; người thân thích của người tố cáo, của người cung cấp thông tin (gồm vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, cha mẹ (cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi) bên vợ hoặc bên chồng) trong quá trình giải quyết tố cáo.

Theo đó, quy định cụ thể, thời hạn bảo vệ; quyền và nghĩa vụ của người được bảo vệ; các cơ quan có thẩm quyền bảo vệ; kinh phí bảo vệ; trình tự, thủ tục bảo vệ; các biện pháp bảo vệ cụ thể về bí mật thông tin; tài sản, tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự, quyền công dân tại nơi cư trú; vị trí công tác, việc làm…

Thảo Nguyên