Trong hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Lâm Đồng có nhiều tiềm năng và dư địa phát triển. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn không ít dự án với quy mô vốn lớn đang gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, liên quan đến quy hoạch, thủ tục và tổ chức thực hiện.

Những tồn tại này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ từng dự án, mà còn tác động trực tiếp đến khả năng huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực. Khi các vướng mắc chưa được tháo gỡ kịp thời, nhiều dự án phải kéo dài thời gian triển khai, làm chậm nhịp vận hành của dòng vốn và ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng chung.

Trao đổi với Phóng viên Báo Thanh tra về kịch bản tăng trưởng năm 2026, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên chia sẻ: Để đạt mục tiêu tăng trưởng, cần tập trung tháo gỡ các rào cản đang ảnh hưởng đến quá trình triển khai các dự án trên địa bàn tỉnh. Cách tiếp cận được xác định là đi vào thực chất, từ rà soát, hoàn thiện quy định đến giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư.

Những vướng mắc trong triển khai dự án

Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tế là một khoảng cách lớn. Theo rà soát, toàn tỉnh có 359 dự án ngoài ngân sách gặp khó khăn, với tổng vốn đăng ký khoảng 245.000 tỷ đồng, nhưng mới chỉ 22 dự án được tháo gỡ.

Để cụ thể hóa yêu cầu này, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo thành lập 6 tổ công tác chuyên trách, trực tiếp rà soát, xử lý các khó khăn, vướng mắc theo từng nhóm lĩnh vực. Các tổ công tác được phân công rõ phạm vi, nhiệm vụ, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng thành viên, nhằm bảo đảm việc tháo gỡ được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.

Trong đó, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên trực tiếp phụ trách Tổ công tác số 1, tập trung xử lý các dự án trọng điểm, phức tạp, có tác động lớn đến tăng trưởng. Cách làm này cho thấy nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và thực thi, đưa việc tháo gỡ đi vào từng dự án cụ thể.

Nhìn thẳng vào vấn đề, ông Lê Trọng Yên nhấn mạnh: “Nếu không xử lý dứt điểm các tồn tại này, mục tiêu tăng trưởng sẽ rất khó đạt. Mỗi dự án chậm tiến độ không chỉ là một nút thắt, mà là một phần nguồn lực đang bị đình trệ".

Theo phân tích, nổi lên rõ nhất là các vướng mắc liên quan đến đất đai, rừng và quy hoạch khoáng sản. Nhiều dự án không thể triển khai do chưa hoàn tất thủ tục giao đất, chuyển mục đích sử dụng hoặc bị chồng lấn với quy hoạch bô xít, titan. Đây là nhóm vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nên việc xử lý đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, không thể giải quyết đơn lẻ.

Bên cạnh đó là các vướng mắc về thủ tục đầu tư và tiến độ thực hiện. Không ít dự án đã hết thời hạn nhưng chưa được gia hạn hoặc chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, dẫn đến tình trạng kéo dài qua nhiều năm. Một nhóm khác liên quan đến kết luận thanh tra, buộc phải xử lý thận trọng nhưng nếu kéo dài sẽ tiếp tục làm lãng phí nguồn lực.

Đáng chú ý, yếu tố từ phía nhà đầu tư cũng được chỉ ra rõ ràng. “Có những dự án chậm tiến độ không chỉ do vướng cơ chế, mà còn do nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính hoặc chưa tích cực phối hợp", ông Yên thẳng thắn. Điều này cho thấy, việc tháo gỡ không thể chỉ là trách nhiệm một phía, mà cần sự vào cuộc đồng bộ từ cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Rà soát và tháo gỡ

Trước thực trạng đó, cách tiếp cận điều hành đã có sự thay đổi rõ rệt. Không còn dừng ở các báo cáo tổng hợp, Lâm Đồng lựa chọn đi thẳng vào một “khối nghẽn” cụ thể: 54 dự án ngoài ngân sách được đưa vào diện rà soát, tháo gỡ trọng điểm.

Khi toàn bộ các dự án này được “mổ xẻ” lại từ đầu, một thực tế lộ rõ: Vướng mắc không nằm ở từng dự án riêng lẻ, mà ở sự chồng lấn của nhiều lớp pháp lý kéo dài nhiều năm.

Trong số này, phần lớn vướng đất đai, rừng và quy hoạch khoáng sản; một nhóm gặp khó khăn trong điều chỉnh chủ trương đầu tư; một số liên quan kết luận thanh tra; và đặc biệt là nhóm dự án năng lượng. Trong đó, 21 dự án năng lượng với tổng vốn hơn 42.000 tỷ đồng đang bị “kẹt” ở nhiều khâu.

Theo ông Lê Trọng Yên, vướng mắc lớn nhất không nằm ở năng lực nhà đầu tư, mà ở sự chồng lấn quy hoạch khiến dòng vốn xã hội bị nghẽn lại. Từ nhận diện này, tỉnh xác định rõ hướng xử lý: Không thể tháo gỡ từng dự án riêng lẻ, mà phải xử lý từ “gốc” là quy hoạch.

Theo đó, Lâm Đồng đang kiến nghị Trung ương phân định lại ranh giới giữa khu vực khoáng sản và năng lượng tái tạo, coi đây là điều kiện tiên quyết để “mở khóa” dòng vốn. “Quan điểm của tỉnh là không đánh đổi tài nguyên, nhưng cũng không để nguồn lực xã hội bị lãng phí", ông Yên nhấn mạnh.

Không chỉ dừng ở định hướng, cách làm cũng thay đổi. Thay vì “nghe và ghi nhận”, các tổ công tác trực tiếp xuống hiện trường, kiểm tra từng dự án, đối thoại với doanh nghiệp để xác định chính xác điểm nghẽn. Những vướng mắc không còn nằm trên giấy, mà được “mổ xẻ” tại chỗ.

Đáng chú ý, trong các cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên liên tục yêu cầu: “Phải bám sát từng dự án, tháo gỡ khó khăn theo đúng quy định pháp luật". Đi cùng với đó là yêu cầu siết kỷ cương: “Các sở, ngành phải nghiên cứu kỹ quy định, không để hồ sơ kéo dài".

Và đặc biệt, ông nhấn mạnh trách nhiệm hai chiều: “Những trường hợp không phối hợp, không bảo đảm năng lực thì phải xử lý theo quy định".

Từ cách làm này, mỗi dự án không còn là một hồ sơ tồn đọng, mà trở thành một nhiệm vụ cụ thể, có tiến độ, có người chịu trách nhiệm. Đây là bước chuyển quan trọng từ xử lý thủ tục sang xử lý thực chất.

Khơi thông nguồn lực, tái thiết niềm tin

Một điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Lâm Đồng là không tách rời giữa tháo gỡ chủ trương và tổ chức thực hiện. Thực tế cho thấy, nếu chỉ dừng ở việc “gỡ” mà không có cơ chế triển khai đồng bộ, dự án vẫn có nguy cơ tiếp tục chậm tiến độ.

Nhận diện rõ điều này, tỉnh xác định nguyên tắc tháo gỡ phải đi liền với hành động. Ngay khi các vướng mắc lớn được tháo, các thủ tục liên quan sẽ được xử lý song song, thay vì tuần tự như trước, nhằm rút ngắn tối đa thời gian đưa dự án vào vận hành.

Cùng với đó là việc siết chặt kỷ luật thực thi. Trách nhiệm không còn dàn trải, mà được gắn cụ thể cho từng cơ quan, từng cá nhân. Nguyên tắc xử lý cũng được xác lập rõ ràng: Không hợp thức hóa sai phạm, nhưng cũng không để doanh nghiệp làm đúng bị thiệt thòi.

"Điều quan trọng hơn là cách tiếp cận này đã làm thay đổi bản chất điều hành, từ bị động sang chủ động, từ xử lý thủ tục sang xử lý thực chất. Không thể trông chờ vào dự án mới, mà phải khơi thông những nguồn lực đang bị ách tắc", Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên nhấn mạnh.

Mỗi dự án được tháo gỡ không chỉ là một công trình được tiếp tục, mà là một phần nguồn lực được đưa trở lại guồng quay: Đất đai được sử dụng, vốn đầu tư được vận hành, lao động được tạo việc làm. Đối với Lâm Đồng, nơi có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và năng lượng, hiệu ứng này càng rõ nét.

Nhưng ở góc độ dài hạn, ý nghĩa lớn hơn nằm ở niềm tin thị trường. Khi các dự án kéo dài nhiều năm được xử lý dứt điểm, môi trường đầu tư sẽ trở nên minh bạch, ổn định hơn. Đây chính là yếu tố quyết định để thu hút dòng vốn mới.

Trong hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, điều Lâm Đồng cần không chỉ là những dự án mới, mà là khả năng đánh thức và vận hành hiệu quả những nguồn lực đang sẵn có. Khi các vướng mắc từng bước được tháo gỡ, dòng vốn được khơi thông, các dự án được đưa vào quỹ đạo triển khai, nền kinh tế sẽ có thêm lực đẩy thực chất và bền vững.

Quan trọng hơn, đó cũng là quá trình tái thiết kỷ luật thực thi, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao năng lực điều hành. Nếu duy trì được nhịp độ này, Lâm Đồng không chỉ tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, mà còn từng bước định hình một mô hình phát triển chủ động, minh bạch và hiệu quả trong giai đoạn tới.