(Thanh tra) - Quốc hội (QH) quyết chưa bổ sung quy định về xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc vào Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN - sửa đổi) mà thực hiện như quy định của pháp luật hiện hành.
Sáng ngày 20/11, với 452/465 đại biểu (ĐB) tán thành, QH biểu quyết thông qua Luật PCTN - sửa đổi với 10 chương, 96 điều quy định về phòng ngừa, phát hiện tham nhũng; xử lý tham nhũng và hành vi khác vi phạm pháp luật về PCTN.
Trước khi biểu quyết thông qua toàn dự luật, QH biểu quyết riêng 3 điều khoản luật gồm: Điều 30 - Cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập; Điều 64 - Xử lý vi phạm trong hoạt động thanh tra, kiểm toán; Điều 80 - Áp dụng các biện pháp phòng, chống tham nhũng trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước.
Riêng vấn đề xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc, QH quyết chưa bổ sung quy định vào luật sửa đổi mà thực hiện như quy định của pháp luật hiện hành.
Theo đó, nếu cơ quan có thẩm quyền chứng minh được tài sản do tham nhũng mà có thì tiến hành thu hồi hoặc tịch thu theo quy định của pháp luật tương ứng; nếu chứng minh được có dấu hiệu trốn thuế thì xử lý theo quy định của pháp luật về thuế.
Để tăng cường việc xử lý đối với loại tài sản, thu nhập này, Điều 31 Luật PCTN (sửa đổi) bổ sung quy định về chuyển vụ việc có dấu hiệu vi phạm được phát hiện trong quá trình kiểm soát tài sản, thu nhập đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Với người có nghĩa vụ kê khai mà kê khai không trung thực, giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực thì Luật mới đã quy định việc xử lý nghiêm khắc hơn so với pháp luật hiện hành.
Người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND thì sẽ bị xóa tên khỏi danh sách những người ứng cử; người được dự kiến bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử giữ chức vụ thì không được bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử vào chức vụ đã dự kiến; người có nghĩa vụ kê khai khác thì bị xử lý kỷ luật từ cảnh cáo trở lên, nếu đã được quy hoạch vào chức danh lãnh đạo, quản lý thì còn bị đưa ra khỏi danh sách quy hoạch.
Không có phương án nào nhận được sự ủng hộ của quá 50% tổng số ĐBQH
Trong quá trình thảo luận Luật PCTN sửa đổi, về xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc có nhiều ý kiến khác nhau.
Nhiều ý kiến ĐBQH tán thành với phương án xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc thông qua trình tự xem xét, giải quyết tại Tòa án.
Nhiều ý kiến tán thành với phương án xử lý thông qua thu thuế; nhiều ý kiến đề nghị giữ như quy định của pháp luật hiện hành, theo đó tài sản, thu nhập này sẽ bị xử lý khi cơ quan có thẩm quyền chứng minh được là do phạm tội, vi phạm pháp luật mà có.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga
Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật PCTN (sửa đổi) trước khi QH biểu quyết thông qua, theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga, Uỷ ban Thường vụ (UBTV) QH nhận thấy, việc xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc là vấn đề mới, lần đầu tiên chúng ta đặt vấn đề xử lý đối với loại tài sản, thu nhập này.
Trong khi tài sản, thu nhập của người dân, cán bộ, công chức, viên chức được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, Nhà nước ta chưa kiểm soát được thu nhập của toàn xã hội và pháp luật chưa quy định đánh thuế đối với tài sản thì việc xác định tính hợp lý của nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm để đánh thuế hoặc thu hồi là vấn đề rất phức tạp.
Mặt khác, đây là vấn đề lớn, có liên quan đến quyền sở hữu tài sản - quyền cơ bản của công dân theo Hiến pháp nên cần được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng.
Vì vậy, để bảo đảm thận trọng, UBTVQH đã chỉ đạo Tổng Thư ký Quốc hội gửi phiếu thăm dò ý kiến các vị ĐBQH về nội dung này.
Kết quả, có 209/456 ý kiến đại biểu, chiếm 43,09% tổng số ĐBQH tán thành phương án xem xét, giải quyết tại Tòa án; 156/456 ý kiến đại biểu, chiếm 32,16% tổng số ĐBQH tán thành với phương án thu thuế; 40 ý kiến đại biểu đề nghị giữ như quy định của Luật PCTN hiện hành và 51 đại biểu không thể hiện chính kiến hoặc có ý kiến khác.
“Như vậy, không có phương án nào nhận được sự ủng hộ của quá 50% tổng số ĐBQH”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga báo cáo.
UBTVQH nhận thấy, do chưa đạt được sự đồng thuận, thống nhất cao nên nội dung này cần được tiếp tục nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, khi đã đủ điều kiện chín muồi, phù hợp thực tiễn, bảo đảm tính khả thi thì mới nên quy định vào Luật.
Luật PCTN sửa đổi có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2019.
Hương Giang
