(Thanh tra) - Luật mới được Quốc hội thông qua quy định người tiêu dùng có quyền trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường.
Sáng 13/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường với 457/457 đại biểu có mặt tán thành. Luật này có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.
Một trong những điểm mới của luật là bổ sung hành vi bị nghiêm cấm. Theo đó, luật đã bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi “cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường, hệ thống quản trị dữ liệu đo lường”.
Luật sửa đổi cũng quy định rõ cấm giả mạo vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường; tẩy xóa, sửa chữa trái phép nội dung của vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường được cung cấp.
Một trong những nội dung mới khác của luật là quản lý và khai thác dữ liệu đo lường trên môi trường số.
Kết quả đo có thể được phát hành dưới dạng chứng thư điện tử hoặc được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu khác. Điều kiện, giá trị pháp lý của chứng thư điện tử, thông điệp dữ liệu về kết quả đo thực hiện theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử và pháp luật dân sự.
Tổ chức, cá nhân có quyền được giải trình, yêu cầu kiểm tra lại, đính chính dữ liệu không chính xác liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Luật cũng nêu rõ người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường theo quy định của pháp luật.
Liên quan quy định về xử lý vi phạm, luật mới quy định rõ tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về đo lường thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định của pháp luật về đo lường thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Việc xử phạt vi phạm hành chính về đo lường được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo quy định của pháp luật.
“Trường hợp có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch thì tổ chức, cá nhân đã thu phải hoàn trả theo quy định của pháp luật”, luật được Quốc hội thông qua nêu rõ.
Trường hợp có căn cứ xác định phương tiện đo, phần mềm phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả đo để thu tiền có trách nhiệm rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả theo quy định của pháp luật.
Báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi đại biểu Quốc hội bấm nút biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân, mỗi hoạt động của mọi doanh nghiệp.
“Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng, để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.
Theo Bộ trưởng, trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới.
Vì vậy, đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Sau khi luật được Quốc hội thông qua, Bộ trưởng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo khẩn trương xây dựng, kịp thời ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy định chi tiết.
Đồng thời, chỉ đạo các bộ, cơ quan liên quan ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, đảm bảo khi luật có hiệu lực thi hành có các văn bản hướng dẫn đồng bộ, không để khoảng trống pháp lý trong tổ chức thực hiện.
Bộ trưởng nhấn mạnh hiệu quả thi hành luật cần được đánh giá bằng những kết quả cụ thể: người dân được bảo vệ tốt hơn trước gian lận đo lường, doanh nghiệp giảm được chi phí tổn thất trong sản xuất, cơ quan quản lý phát hiện và xử lý vi phạm kịp thời.
