Chiều 21/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Báo cáo của Tổng Kiểm toán Nhà nước về công tác năm 2026 và dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027.

Trình bày báo cáo, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh năm 2026, Kiểm toán Nhà nước tiếp tục triển khai toàn diện, đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kiểm toán.

Kiểm toán Nhà nước đã chuyển 13 vụ việc sang cơ quan điều tra

Tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán từ 74 báo cáo kiểm toán đã phát hành đến ngày 30/8/2026, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị xử lý gần 80.000 tỷ đồng và 4,7 tỷ USD.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa. Ảnh: quochoi.vn

“Kết quả kiến nghị xử lý tài chính có thể nói là điểm sáng trong 8 tháng đầu năm. Chúng tôi đã thực hiện xử lý kiến nghị tài chính hoàn thành 73% với tài sản VND, so với cùng kỳ năm ngoái chỉ là 58%. Với tài sản bằng ngoại tệ, USD gần 85%”, ông Nghĩa nói.

Cơ quan kiểm toán cũng kiến nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan sai phạm phát hiện qua hoạt động kiểm toán.

Đáng chú ý, theo ông Nghĩa, tính đến hôm nay, Kiểm toán Nhà nước đã chuyển hồ sơ của 13 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang Cơ quan điều tra để điều tra, làm rõ.

Đồng thời, Kiểm toán Nhà nước đã có văn bản kiến nghị, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng, các bộ, ngành xử lý các vi phạm, khuyết điểm, yếu kém, tháo gỡ vướng mắc, bất cập về chính sách, pháp luật.

Đề cập dự kiến kế hoạch năm 2027, ông Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, Kiểm toán Nhà nước quán triệt phương châm “độc lập, khách quan, thủ pháp, liêm chính, trách nhiệm, an toàn và uy tín” nhằm nâng cao hơn nữa kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ, phát huy vai trò, vị thế và uy tín trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

Dự kiến kiểm toán dự án sân bay Gia Bình, vành đai 3 TPHCM

Tổng số nhiệm vụ kiểm toán năm 2027 dự kiến là 139 nhiệm vụ kiểm toán; đồng thời đảm bảo kiểm toán quyết toán ngân sách bộ, cơ quan Trung ương, địa phương.

Trong đó, Kiểm toán Nhà nước dự kiến kiểm toán một số chuyên đề, chủ đề kiểm toán có quy mô lớn, phạm vi toàn ngành.

Đơn cử, là kiểm toán việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính tại các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương.

Việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2025-2026 đối với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương cũng dự kiến nằm trong kế hoạch kiểm toán.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng và chương trình, dự án, Kiểm toán Nhà nước dự kiến thực hiện 31 cuộc, trong đó có nhiều dự án lớn, quan trọng quốc gia được lãnh đạo Đảng, Nhà nước giao, như Dự án Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình; Dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 3 TPHCM.

Kiểm toán Nhà nước cũng dự kiến thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính, các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước và 9 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, 5 tổ chức tài chính, ngân hàng.

Không tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng thời điểm

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027.

Cơ quan thẩm tra đề nghị kế hoạch kiểm toán năm 2027 cụ thể hóa nguyên tắc “6 rõ” trong từng nhiệm vụ (gồm rõ mục tiêu, đối tượng, phạm vi, trọng tâm, trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm đầu ra).

Với quy mô 139 nhiệm vụ kiểm toán, trong đó nhiều chuyên đề có phạm vi rộng, theo cơ quan thẩm tra, Kiểm toán Nhà nước cần tiếp tục rà soát theo hướng giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông; không tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng một thời điểm.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra đối với kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động.

Đối với kiểm toán đầu tư xây dựng, chương trình, dự án, theo cơ quan thẩm tra, cần chú trọng kiểm toán huy động nguồn lực, khả năng hấp thụ vốn, tiến độ, kết quả đầu ra; kiểm toán hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với các dự án đã có đủ thời gian và dữ liệu.

Còn với doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng cần tập trung kiểm toán hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, hiệu suất sử dụng tài sản, hiệu quả đầu tư và các khoản chi có nguy cơ thất thoát, lãng phí.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra đề nghị đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu và kiểm toán từ xa; hạn chế yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp lại thông tin, dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm toán và giảm chi phí tuân thủ.