Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm, có chuyển biến. Ảnh: Vũ Hiếu

Chiều 25/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.

Công tác dân nguyện phải cho người dân thấy Quốc hội luôn lắng nghe

Ủy ban Dân nguyện và Giám sát khoá XVI có 35 thành viên. Trong đó, Thường trực Ủy ban gồm: Chủ nhiệm, 4 Phó Chủ nhiệm, 5 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban.

Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, nỗ lực rất lớn của Ủy ban trong thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị Ủy ban thẳng thắn nhận diện những điểm nghẽn căn bản hiện nay như dữ liệu dân nguyện chưa được khai thác đầy đủ làm đầu vào cho giám sát và còn phân tán.

Trong khi đó, cơ chế hậu giám sát, theo đến cùng trách nhiệm cần được siết chặt; chuyển đổi số chưa tạo đột phá; phối hợp liên cơ quan có lúc chưa đồng bộ; nguồn lực và năng lực chuyên sâu chưa theo kịp yêu cầu mới.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đã đến lúc Ủy ban không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, tổng hợp, chuyển đơn, theo dõi, báo cáo, mà phải trở thành cơ quan tham mưu chiến lược, nơi phát hiện sớm vấn đề, cảnh báo chính sách, điều hòa hoạt động giám sát và theo đến cùng trách nhiệm thực thi.

Quán triệt dân nguyện và giám sát phải gắn chặt với nhau, theo Chủ tịch Quốc hội, hoạt động của Ủy ban cần chuyển mạnh từ “làm hành chính sang tư duy phân tích, dự báo và kiến nghị chính sách”.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát. Ảnh: Vũ Hiếu

“Mỗi kiến nghị phải có căn cứ, có địa chỉ trách nhiệm, có giải pháp và có cơ chế theo dõi đến cùng”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Lưu ý cần đổi mới công tác dân nguyện theo hướng thực chất, trách nhiệm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu báo cáo dân nguyện hằng tháng phải được nâng tầm.

Báo cáo này không chỉ dừng ở thống kê số đơn, số lượt tiếp công dân, số kiến nghị đã chuyển, mà phải chỉ ra xu hướng nổi lên, lĩnh vực bức xúc, địa bàn phức tạp, cơ quan chậm giải quyết, vụ việc có nguy cơ trở thành điểm nóng.

 “Công tác dân nguyện phải cho người dân thấy Quốc hội luôn lắng nghe, theo dõi, giám sát và thúc đẩy giải quyết”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm và cơ chế báo cáo lại

Ông đồng thời yêu cầu nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm, có chuyển biến.

Theo đó, Ủy ban tham mưu để hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung vào các vấn đề lớn như điểm nghẽn thể chế, tổ chức thực thi, phân bổ nguồn lực, kỷ luật công vụ, chất lượng dịch vụ công.

"Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn thực hiện, chỉ số kiểm đếm và cơ chế báo cáo lại; không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng", Chủ tịch Quốc hội quán triệt.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu chuẩn bị thật tốt hai đề án lớn về giám sát gồm:  Đề án về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND và Đề án của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga. Ảnh: Lâm Hiển

Theo Chủ tịch Quốc hội, hai đề án phải trả lời rõ giám sát để làm gì, giám sát vào đâu, giám sát bằng công cụ nào, theo dõi sau giám sát ra sao, trách nhiệm của cơ quan chịu giám sát được xác lập thế nào.

“Tinh thần là giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, siết chặt kỷ luật thực thi, bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Một yêu cầu quan trọng được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là chuyển đổi số phải trở thành đột phá trong công tác dân nguyện và giám sát.

Ông đề nghị hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư, giám sát giải quyết kiến nghị cử tri và hoạt động giám sát. Hệ thống dữ liệu phải dùng được, kết nối được, phân tích được, cảnh báo được, truy vết trách nhiệm được và phục vụ chỉ đạo, điều hành được.

Ủy ban cũng cần nghiên cứu từng bước ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong phân loại đơn thư, phát hiện vấn đề lặp lại, nhận diện xu hướng bức xúc xã hội, hỗ trợ lựa chọn nội dung giám sát.

“Đây là yêu cầu để chuyển từ xử lý sự vụ sang phòng ngừa “từ sớm, từ xa”, theo Chủ tịch Quốc hội.

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ dân nguyện và giám sát có bản lĩnh, kỹ năng và tư duy chính sách; chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, đào tạo chuyên sâu, tăng cường sử dụng chuyên gia, nhà khoa học, xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, dân chủ, đổi mới sáng tạo.