(Thanh tra) - Giai đoạn 2026-2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu mỗi năm hỗ trợ trên 15 doanh nghiệp (DN) nâng cao năng suất, chất lượng, phấn đấu đến năm 2030, tối thiểu 70 DN được thụ hưởng chính sách. Cùng với đó, tỉnh sẽ xây dựng ít nhất 3 mô hình điểm áp dụng đồng bộ các giải pháp cải tiến để nhân rộng trong toàn nền kinh tế địa phương.
Không nói chung chung về “đổi mới” hay “chuyển đổi số”, kế hoạch tổng thể nâng cao năng suất, chất lượng giai đoạn 2026-2030 của tỉnh Khánh Hòa đưa ra các chỉ tiêu định lượng cụ thể: Mỗi năm hỗ trợ trên 15 DN, đến năm 2030 hoàn thành hỗ trợ tối thiểu 70 DN và hình thành ít nhất 3 mô hình/dự án điểm để nhân rộng.
Đây được xem là bước chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang tiếp cận có trọng tâm, có đo lường và có khả năng lan tỏa.
Từ mục tiêu tăng trưởng đến “lõi” năng suất
Theo kế hoạch, Khánh Hòa đặt mục tiêu tốc độ tăng năng suất lao động (giá so sánh) bình quân đạt 11%/năm trong giai đoạn 2026-2030. Đáng chú ý, tỷ trọng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP bình quân hằng năm phải đạt trên 55%.
Nói cách khác, tăng trưởng của tỉnh trong giai đoạn tới không chỉ dựa vào mở rộng vốn hay lao động, mà phải dựa nhiều hơn vào cải tiến công nghệ, quản trị, đổi mới sáng tạo và chất lượng sản phẩm.
Trong cấu trúc đó, DN là chủ thể trung tâm. Nếu DN không thay đổi cách quản trị, không chuẩn hóa quy trình, không nâng chuẩn chất lượng, mục tiêu TFP trên 55% sẽ khó thành hiện thực.
Kế hoạch xác định rõ, hằng năm hỗ trợ trên 15 DN tham gia và triển khai các giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng, đến năm 2030 hoàn thành hỗ trợ tối thiểu 70 DN.
Với chu kỳ 5 năm (2026-2030), bình quân mỗi năm khoảng 14-15 DN được lựa chọn, nhưng chỉ tiêu “trên 15 DN/năm” cho thấy tỉnh đặt mục tiêu cao hơn mức tối thiểu toán học để bảo đảm hoàn thành 70 DN vào cuối kỳ.
Đối tượng ưu tiên gồm: DN sản xuất sản phẩm chủ lực, DN tham gia chuỗi giá trị, DN nhỏ và vừa, DN khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực trụ cột của tỉnh như du lịch - dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và kinh tế biển.
Hỗ trợ không chỉ dừng ở tập huấn lý thuyết. Nội dung bao gồm: Tư vấn áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến và công cụ cải tiến năng suất; hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; hỗ trợ thử nghiệm, kiểm định, đánh giá sự phù hợp; hỗ trợ ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kết nối truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn hóa, mở rộng thị trường.
Điểm đáng chú ý là cơ chế này gắn với hệ thống nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp tỉnh, qua đó DN không chỉ được “khuyến khích” mà còn được hỗ trợ thông qua đề tài, dự án cụ thể có nghiệm thu, có sản phẩm đầu ra.
Hình thành 3 mô hình điểm để nhân rộng
Thay vì chia nhỏ nguồn lực cho nhiều DN mà khó tạo hiệu ứng rõ nét, Khánh Hòa lựa chọn hướng xây dựng mô hình điểm.
Theo kế hoạch, năm 2026 sẽ lựa chọn DN phù hợp để triển khai mô hình/dự án điểm áp dụng đồng bộ các giải pháp cải tiến năng suất. Từ năm 2027 tổ chức triển khai, đánh giá kết quả và đến năm 2028 hình thành tối thiểu 3 mô hình/dự án điểm để nhân rộng.
Các mô hình này dự kiến được lựa chọn theo tiêu chí: Thuộc ngành, lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn; có vai trò dẫn dắt trong chuỗi giá trị; có khả năng nhân rộng; phù hợp điều kiện thực tiễn và nguồn lực của tỉnh.
Việc “nhân rộng” không chỉ mang nghĩa truyền thông, mà phải được đo bằng chỉ số cụ thể như cải thiện năng suất lao động bao nhiêu phần trăm, giảm chi phí bao nhiêu, tăng doanh thu hay mở rộng thị trường ra sao sau khi áp dụng các giải pháp năng suất, chất lượng.
Nếu 3 mô hình điểm thực sự tạo ra kết quả định lượng rõ ràng, đây sẽ là cơ sở thuyết phục các DN khác tự nguyện tham gia thay vì chỉ hưởng ứng theo phong trào.
Song song với hỗ trợ DN, tỉnh đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ chuyên gia năng suất theo TCVN 13751:2023.
Cụ thể, năm 2026 đào tạo lý thuyết cho 30 học viên, năm 2027 đào tạo thực hành tại DN và cấp chứng chỉ, đến năm 2028 có ít nhất 15 người được cấp chứng nhận chuyên gia năng suất, hình thành lực lượng nòng cốt của tỉnh.
Đây là bước đi mang tính nền tảng. Bởi nếu không có đội ngũ tư vấn tại chỗ, am hiểu đặc thù ngành nghề địa phương, việc nâng cao năng suất, chất lượng sẽ phụ thuộc vào chuyên gia ngoài tỉnh với chi phí cao và thiếu tính liên tục.
Điều kiện để tránh “hỗ trợ hình thức”
Chính sách hỗ trợ DN luôn đối diện nguy cơ hình thức nếu thiếu cơ chế đo lường và giám sát.
Trong kế hoạch lần này, Khánh Hòa yêu cầu tính toán, phân tích hằng năm các chỉ tiêu năng suất lao động, tốc độ tăng TFP và tỷ trọng đóng góp của TFP vào GRDP; báo cáo trước ngày 15/12 hằng năm để phục vụ điều hành.
Việc gắn chỉ tiêu năng suất, chất lượng với chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội giúp chính sách không bị tách rời thực tiễn.
Mục tiêu 70 DN và 3 mô hình điểm vì thế không chỉ là con số hành chính. Nếu được triển khai thực chất, đây có thể trở thành “đòn bẩy” để tái cấu trúc tăng trưởng theo chiều sâu, giúp kinh tế Khánh Hòa dựa nhiều hơn vào chất lượng thay vì mở rộng quy mô thuần túy.
