Thanh Hóa tổ chức hội nghị trực tuyến toàn tỉnh về tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB) và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Ảnh: Văn Thanh

“Chốt” tiến độ bằng lộ trình cụ thể

Chiều 23/4, tại hội nghị trực tuyến toàn tỉnh về tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB) và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh đã đưa ra thông điệp điều hành rõ ràng: Không thể tiếp tục triển khai theo cách chung chung, mà phải “đi đến từng dự án, từng mốc việc”.

Theo đó, từng sở, ngành, địa phương được yêu cầu chủ động xây dựng lộ trình giải ngân chi tiết, sát thực tế, trong đó, xác định rõ thời gian, khối lượng và trách nhiệm của từng đơn vị liên quan. Việc kiểm tra, giám sát cũng phải thực hiện thường xuyên, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.

Sự quyết liệt này được đặt ra trong bối cảnh quy mô vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh Thanh Hóa lên tới hơn 16.294 tỷ đồng, bao gồm cả phần vốn kéo dài từ năm trước. Đến giữa tháng 4, tỉnh Thanh Hóa đã phân bổ chi tiết gần 14.807 tỷ đồng, đạt hơn 90% kế hoạch.

Tuy nhiên, một phần vốn vẫn chưa thể giao do nhiều dự án chưa hoàn tất thủ tục đầu tư, chưa đủ điều kiện theo quy định. Đây được xem là “điểm nghẽn đầu vào” ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai và giải ngân.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu Sở Tài chính khẩn trương tham mưu phân bổ 100% kế hoạch vốn, tránh tình trạng vốn “nằm chờ”, kéo lùi tiến độ chung. Với các dự án đã hoàn thành, yêu cầu đặt ra là phải giải ngân dứt điểm, không để tồn đọng.

GPMB chậm, vật liệu thiếu: “nút thắt kép”

Không chỉ giải ngân chậm, công tác GPMB cũng đang là lực cản lớn đối với tiến độ đầu tư công. Năm 2026, toàn tỉnh Thanh Hóa phải thực hiện GPMB gần 2.800 ha cho 667 dự án. Tuy nhiên, đến ngày 22/4, diện tích hoàn thành mới đạt khoảng 21% kế hoạch.

Đáng lo ngại, có tới 59/129 xã, phường chưa có diện tích GPMB hoàn thành. Nguyên nhân được chỉ ra khá điển hình nhưng chưa được xử lý dứt điểm như: Hồ sơ đất đai thiếu, thất lạc; khó xác định nguồn gốc sử dụng đất; người dân chưa đồng thuận do đơn giá bồi thường; năng lực cán bộ cơ sở còn hạn chế.

Những vướng mắc này không chỉ làm chậm GPMB mà còn kéo theo hệ lụy trực tiếp đến tiến độ thi công và giải ngân vốn.

Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng tiếp tục là một “nút thắt” khác. Trước thực tế này, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu rà soát cụ thể khó khăn tại từng dự án, báo cáo để xử lý kịp thời. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì nghiên cứu việc niêm yết giá, quản lý mỏ khoáng sản nhằm từng bước tháo gỡ nguồn cung vật liệu.

Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là yêu cầu hoàn thành rà soát tiến độ thi công và GPMB trước ngày 19/5/2026. Đây được xem là “mốc kiểm tra” quan trọng để tỉnh Thanh Hóa có cơ sở điều hành sát thực tế hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Cùng với đó, các địa phương phải tăng cường phối hợp với ban quản lý dự án, bảo đảm đồng bộ giữa GPMB và thi công; các nhà thầu phải huy động tối đa nhân lực, thiết bị, thi công liên tục, đáp ứng tiến độ đề ra.