Dự án cao tốc Đồng Đăng- Trà Lĩnh. Ảnh: VGP

Trong thời gian qua, ngành Giao thông vận tải đã rất nỗ lực triển khai đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đạt kết quả rất quan trọng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh của đất nước. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345 km đường bộ cao tốc, tuy nhiên có khoảng 2.801 km đường cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ (trong đó có 653 km đường cao tốc 2 làn xe; 2.148 km đường cao tốc 4 làn xe), chưa bảo đảm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ùn tắc giao thông. Vì vậy, việc nghiên cứu đầu tư nâng cấp hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ là cần thiết, đã được Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo từ nhiệm kỳ trước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định 3 đột phá chiến lược về phát triển hạ tầng, thể chế, nguồn nhân lực, trong đó mục tiêu đến năm 2030 đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc. Tại Thông báo số 225/TB-VPCP ngày 30/4/2026 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo "tập trung đầu tư các tuyến cao tốc, đến năm 2030 có trên 5.000 km đường bộ cao tốc, ưu tiên mở rộng các tuyến cao tốc 2 làn xe, từng bước mở rộng cao tốc 4 làn xe hạn chế (ưu tiên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông) theo quy hoạch". 

Do đó, Bộ Xây dựng làm việc cụ thể với Bộ Tài chính để thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, xác định thứ tự ưu tiên trên cơ sở cân đối nguồn lực, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư, trong đó cần nghiên cứu cơ chế, chính sách phù hợp để huy động vốn đầu tư ngoài ngân sách Nhà nước theo ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ tại Văn bản số 4853/VPCP-CN ngày 27/5/2026. 

Phó Thủ tướng lưu ý trong quá trình nghiên cứu cần: (i) Tính toán, đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư, hạch toán kinh tế xã hội, chỉ đầu tư khi dự án có hiệu quả cụ thể và phải xác định được khả năng thu hồi vốn. Các cơ quan tư vấn, cơ quan thẩm định và cơ quan quyết định đầu tư phải chịu trách nhiệm về nội dung này; (ii) Rà soát kỹ đơn giá, định mức kinh tế kỹ thuật để xác định tổng mức đầu tư, dự toán chi phí xây dựng công trình phù hợp, hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát trong đầu tư; (iii) Rà soát, xác định các giải pháp kỹ thuật, đánh giá kỹ các dự án đầu tư như cầu cạn, hầm… để bảo đảm hạn chế tối đa tác động xấu đến môi trường, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân, gây sạt lở, lũ lụt mùa mưa bão; đồng thời bảo đảm tính toán hiệu quả của cả vòng đời dự án; (iv) Việc bố trí vốn ngân sách nhà nước thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 27/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 23/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư; đẩy nhanh tiến độ xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Bộ Xây dựng đôn đốc các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Phú Thọ, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Đồng Tháp, An Giang khẩn trương có ý kiến gửi Bộ Xây dựng để tổng hợp, thực hiện báo cáo, đề xuất phương án đầu tư cụ thể, trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/6/2026./.