Việt Nam cần những chiến lược mới để duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh. Ảnh: TQ

Báo cáo Huy động tư nhân tham gia vào các giải pháp hoạch định, xây dựng chính sách giao thông vận tải, hậu cần của Việt Nam: Một số lựa chọn cho Việt Nam cho rằng: Nếu các cơ quan chịu trách nhiệm về lập kế hoạch và hoạch định chính sách thu hút sự tham gia của các bên trong ngành vận tải hàng hóa một cách có hệ thống sẽ giúp tăng cường năng lực cạnh tranh thương mại.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các bên liên quan trong khu vực kinh tế tư nhân - đối tượng sử dụng cuối cùng hạ tầng giao thông vận tải và đồng thời là đối tượng hưởng lợi chính của các chính sách công hướng tới thuận lợi hóa thương mại và giảm chi phí kho vận - sẽ cung cấp thông tin phản hồi tốt về quan hệ cung cầu, qua đó giúp cải thiện công tác hoạch định chính sách công trong ngành vận tải và kho vận, báo cáo cho biết.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, mức độ sử dụng các doanh nghiệp tư nhân nhằm hiểu rõ hơn thị trường trong quá trình hoạch định chính sách và kế hoạch hóa dịch vụ vận tải và kho vận còn hạn chế.

"Nếu các cơ quan trung ương và địa phương như: Bộ Giao thông Vận tải và các sở giao thông vận tải hợp tác với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nội địa và chuỗi xuất - nhập khẩu một cách cụ thể hơn, minh bạch hơn và dễ lường hơn, thì Việt nam sẽ xây dựng được một hệ thống kho vận tốt hơn trong quá trình chuyển tiếp sang một giai đoạn tăng cường năng lực cạnh tranh kho vận mới của một nước thu nhập trung bình" - ông Luis C. Blancas, Chuyên gia cao cấp về giao thông của WB đồng thời là tác giả báo cáo nói.

Malaysia, Thái Lan, Mỹ và Anh, những nước hàng đầu trong bảng xếp hạng chỉ số thành tích kho vận của WB có rất nhiều kinh nghiệm về thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân vào quá trình lập kế hoạch và chính sách của các cơ quan nhà nước nhằm hỗ trợ tăng cường dịch vụ kho vận. Đó là những bài học kinh nghiệm quí báu về những cách làm hay và những sai lầm cần tránh mà Việt Nam có thể học hỏi.

Trước đây, các doanh nghiệp vận tải tư nhân Việt Nam đã từng cộng tác với các cơ quan Chính phủ nhằm thuận lợi hóa thương mại nhưng chưa bao giờ hợp tác trong các vấn đề lâu dài như lập kế hoạch phát triển hạ tầng, hoạch định chính sách ngành như cải thiện cung cấp dịch vụ, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và cắt giảm phát thải khí nhà kính nhằm giảm tác động biến đổi khí hậu.

Báo cáo của WB cho rằng tăng cường hợp tác công-tư sẽ giúp cải thiện năng lực cạnh tranh kho vận trong các lĩnh vực nêu trên và đề xuất xây dựng một cơ chế pháp lí về công tác công-tư và công-công và cung cấp đủ nguồn lực để các cơ chế đó thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Ngoài ra, cần thực hiện một số bước quan trọng khác như quản lí kì vọng của các doanh nghiệp tư nhân, đảm bảo tất cả các bên liên quan trong chuỗi cung ứng đều có đại diện tham gia, và tuân thủ các thông lệ về họp hành như đi họp đúng giờ, nhanh chóng ra biên bản cuộc họp và trong đó phải ghi rõ phân công trách nhiệm và xác định các bước cần làm tiếp theo.

Ngoài ra, báo cáo cũng kêu gọi lôi kéo sự tham gia của khu vực tư nhân trong toàn bộ quá trình lập kế hoạch và chính sách thay vì chỉ trong một vài công đoạn nào đó và đây sẽ là biện pháp giúp duy trì sự tham gia lâu dài.

Báo cáo được soạn dựa trên một cuộc khảo sát các doanh nghiệp vận tải tư nhân tại Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy cần lôi kéo khu vực tư nhân tham gia hơn nữa và quá trình kế hoạch hóa và hoạch định chính sách kho vận nhưng hiện nay đòi hỏi này vẫn chưa được thỏa mãn. Những người được phỏng vấn rất mong muốn tạo ra một cơ chế đối thoại và hợp tác theo thông lệ quốc tế.

Trần Quý