Ông Vũ Ngọc - Giám đốc Vận hành 9Pay

Thanh toán không còn là "khâu cuối" của giao dịch

Nếu nhìn lại hơn 10 năm trước, Việt Nam vẫn là nền kinh tế mà tiền mặt chiếm ưu thế. Thanh toán điện tử chủ yếu diễn ra trong hệ thống ngân hàng và mới phục vụ một bộ phận người dùng. Tuy nhiên, sự phát triển của internet, điện thoại thông minh, thương mại điện tử cùng chiến lược chuyển đổi số quốc gia đã tạo nền tảng cho làn sóng Fintech đầu tiên bứt phá.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Vũ Ngọc, Giám đốc Vận hành 9Pay, cho rằng thị trường thanh toán số Việt Nam đã trải qua ba giai đoạn rõ nét. Đầu tiên là quá trình hình thành hệ sinh thái với sự xuất hiện của các ví điện tử, cổng thanh toán và ngân hàng số. Tiếp đó là giai đoạn bùng nổ thanh toán không tiền mặt từ năm 2020, khi đại dịch Covid-19 buộc người dân phải linh hoạt, thay đổi thói quen thanh toán và giao dịch trực tuyến.

Và hiện nay, Fintech đang bước sang vai trò mới: trở thành đơn vị kiến trúc hạ tầng, giải pháp, trải nghiệm, có đóng góp sâu vào kinh tế số. Các dịch vụ tài chính được tích hợp sâu vào thương mại điện tử, logistics, bán lẻ, xuất nhập khẩu hay một mã QR tại các cửa hàng đầu ngõ.

“Điều thay đổi lớn nhất là thanh toán không còn là một quy trình hậu cần (back-end) mà đã trở thành một năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp” .

Cũng theo COO của 9Pay, trước đây doanh nghiệp thường chỉ quan tâm đến việc giao dịch có hoàn tất hay không. Ngày nay, một hệ thống thanh toán phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu: tốc độ xử lý, mức độ an toàn, khả năng quản trị dòng tiền, tối ưu chi phí vận hành và mở rộng sang thị trường quốc tế. Đặc biệt, trong bối cảnh thương mại điện tử, logistics và xuất nhập khẩu phát triển mạnh, thanh toán trở thành "đường cao tốc" của nền kinh tế số, nơi tốc độ luân chuyển dòng tiền quyết định tốc độ luân chuyển của hàng hóa, dịch vụ và vốn.

Hạ tầng thanh toán được xây từ những bài toán rất nhỏ

Theo ông Vũ Ngọc, nhiều người vẫn nghĩ Fintech chỉ là các ứng dụng chuyển tiền. Thực tế, giá trị lớn nhất của Fintech nằm ở việc giải quyết những "điểm nghẽn" trong nền kinh tế.

Hộ kinh doanh nhỏ, tiểu thương hay người dân ở các khu vực du lịch thường không cần những giải pháp tài chính phức tạp. Điều họ cần là một phương thức thanh toán đơn giản, chi phí hợp lý, dễ tiếp cận và nhận tiền ngay. Đó là lý do 9Pay phát triển các giải pháp như Loa TingTing, hay 9PayPOS, giúp tiểu thương số hóa việc nhận thanh toán và quản lý dòng tiền. Một quán ăn, cửa hàng tạp hóa hay ngay cả người bán hàng rong cũng có thể tham gia nền kinh tế số mà chi phí chỉ khoảng 3.000 đồng mỗi ngày, tương đương một cốc trà đá.

Ở cấp độ doanh nghiệp, bài toán lại nằm ở việc làm sao để dòng tiền được vận hành liền mạch. Với giải pháp cổng thanh toán, 9Pay giúp kết nối người mua và người bán trên môi trường số, giúp giao dịch diễn ra nhanh chóng, ổn định, minh bạch và an toàn. Với dịch vụ thu hộ - chi hộ, doanh nghiệp có thể tự động hóa quá trình đối soát, quản lý dòng tiền và vận hành tài chính, từ đó giảm đáng kể chi phí và nguồn lực cho các công việc thủ công.

Thanh toán xuyên biên giới mở ra dư địa tăng trưởng mới

Bên cạnh sự phát triển của thanh toán trong nước, thanh toán xuyên biên giới đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành.

Sự phục hồi của du lịch quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới và kinh tế nền tảng đang làm gia tăng nhu cầu kết nối thanh toán giữa các quốc gia. Theo ông Vũ Ngọc, doanh nghiệp và người tiêu dùng ngày càng kỳ vọng trải nghiệm thanh toán quốc tế cũng phải nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện như một giao dịch nội địa.

Xu hướng này đang thúc đẩy nhiều quốc gia xây dựng hạ tầng thanh toán thời gian thực và kết nối QR xuyên biên giới. Trong lĩnh vực du lịch, các giải pháp QR quốc tế giúp du khách sử dụng ứng dụng thanh toán quen thuộc ngay khi đến Việt Nam, đồng thời tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp lưu trú, bán lẻ và dịch vụ tiếp cận dòng khách quốc tế.

"Lợi thế cạnh tranh trong tương lai sẽ không thuộc về doanh nghiệp có nhiều phương thức thanh toán nhất, mà thuộc về doanh nghiệp có khả năng kết nối dòng tiền nhanh nhất giữa các thị trường” -  COO 9Pay nhận định. 

Fintech Việt đang mở rộng triển khai các giải pháp thanh toán xuyên biên giới

Đó là lý do 9Pay phát triển các giải pháp hỗ trợ thanh toán quốc tế 9Remit, giúp dòng tiền được luân chuyển nhanh hơn, minh bạch hơn, hạn chế các khoản phí phát sinh ngoài dự kiến và hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch tài chính cũng như vòng quay vốn.

"Cửa sổ cơ hội" để Fintech Việt bứt phá

Theo đánh giá của ông Vũ Ngọc, Fintech Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh với nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh châu Á đang là khu vực dẫn đầu toàn cầu về đổi mới thanh toán.

Nếu so với các thị trường tiên phong như Trung Quốc, Ấn Độ hay Singapore, khoảng cách của fintech Việt Nam hiện nay không nằm ở tốc độ tiếp cận công nghệ, mà chủ yếu ở quy mô hệ sinh thái, khả năng khai thác dữ liệu và mức độ kết nối xuyên biên giới.

Trong nhiều năm qua, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành đã liên tục thúc đẩy chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Việc phát triển hạ tầng định danh điện tử, hệ thống thanh toán nhanh, VietQR, cùng với việc hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho Fintech đang tạo nền tảng quan trọng để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo nhưng vẫn đảm bảo an toàn hệ thống.

Từ góc độ của 9Pay, ông Vũ Ngọc cho rằng giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn nằm ở việc cung cấp một phương thức thanh toán đơn lẻ, mà là khả năng xây dựng hệ sinh thái thanh toán mở, kết nối ngân hàng, ví điện tử, doanh nghiệp và các dịch vụ số trên cùng một nền tảng. Đặc biệt, trong lĩnh vực du lịch và thương mại, thanh toán QR xuyên biên giới sẽ là động lực quan trọng giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng quốc tế, đồng thời tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số khu vực.

Theo ông Vũ Ngọc, trong 5 năm tới, Việt Nam hoàn toàn có khả năng trở thành một trong những trung tâm fintech năng động nhất Đông Nam Á. Điều kiện để hiện thực hóa mục tiêu đó là tiếp tục đầu tư vào hạ tầng thanh toán thời gian thực, khai thác dữ liệu một cách an toàn, thúc đẩy hợp tác giữa ngân hàng và fintech, đồng thời phát triển các giải pháp có khả năng mở rộng ra thị trường khu vực.