Sở hữu hệ thống sông, kênh, rạch dày đặc; Đồng Tháp xây dựng nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai để bảo vệ an toàn tài sản, tính mạng cho Nhân dân. Ảnh: Đan Quế

"Số hóa" năng lực dự báo, cảnh báo sớm và giám sát thiên tai

Đồng Tháp là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề bởi nhiều loại hình thiên tai như lũ, ngập lụt, sạt lở bờ sông, hạn hán, xâm nhập mặn, giông, lốc, sét và triều cường.

Khu vực thượng lưu sông Tiền thường xuyên đối mặt với lũ, giông, lốc và sạt lở bờ sông nghiêm trọng; trong khi khu vực hạ lưu sông Tiền lại chịu tác động dồn dập từ bão, áp thấp nhiệt đới, triều cường, hạn hán và xâm nhập mặn.

Để không bị động trước thiên tai, Kế hoạch phòng, chống thiên tai 2026 - 2030 của tỉnh Đồng Tháp đặt trọng tâm vào việc hiện đại hóa trang thiết bị và đẩy mạnh chuyển đổi số trong khâu theo dõi, phân tích.

Tỉnh chủ trương ứng dụng đồng bộ các công nghệ hiện đại như hệ thống thông tin địa lý (GIS), công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh và thiết bị bay không người lái (UAV) để nâng cao hiệu quả theo dõi, giám sát diễn biến sạt lở bờ sông, ngập úng và đánh giá rủi ro thiên tai trên diện rộng.

Bên cạnh đó, các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và chuỗi khối (Blockchain) sẽ được nghiên cứu, ứng dụng sâu rộng trong dự báo định lượng mưa, dự báo lũ và ngập lụt.

Đặc biệt, Đồng Tháp sẽ triển khai Đề án ứng dụng Internet vạn vật (IoT) và mạng LoRaWAN trong quan trắc, giám sát và dự báo tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu gắn liền với phát triển nông nghiệp thông minh. Đồng thời, hệ thống thông tin và mô hình số hỗ trợ ra quyết định điều hòa, phân bổ nguồn nước cũng sẽ được vận hành nhằm chủ động ứng phó với nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn.

Đồng Tháp xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông và báo cáo điện tử

Một trong những hạn chế lớn trong công tác phòng, chống thiên tai trước đây là sự phân tán thông tin. Khắc phục điều này, Đồng Tháp quyết tâm xây dựng, cập nhật và hoàn thiện cơ sở dữ liệu số dùng chung về thiên tai, sụt lún, sạt lở bờ sông, hạn mặn và các công trình phòng, chống thiên tai.

Số hóa trong phòng chống thiên tai bao gồm cả những phân tích, dự báo sớm để góp phần vào phát triển kinh tế, đặc biệt là ngành du lịch của Đồng Tháp. Ảnh: Đan Quế

Dữ liệu này sẽ được kết nối, chia sẻ liên thông giữa các cơ quan, đơn vị từ cấp tỉnh đến cơ sở, phục vụ hiệu quả cho công tác chỉ đạo, điều hành và hỗ trợ ra quyết định kịp thời khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

Cùng với đó, việc xây dựng hệ thống thông tin báo cáo điện tử sẽ giúp thông tin chỉ đạo từ Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp được truyền tải nhanh chóng, chính xác đến lực lượng làm nhiệm vụ và người dân.

Không chỉ ứng dụng công nghệ trong khâu quản lý, điều hành, Đồng Tháp còn đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng.

Thông tin dự báo, cảnh báo sớm sẽ được "số hóa" để truyền tải trực tiếp, đa kênh đến người dân, nhất là tại các khu vực xung yếu ven sông, vùng sâu, vùng xa.

Ngoài ra, kế hoạch của Đồng Tháp đã đề ra nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu, nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng ứng dụng công nghệ số cho đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống thiên tai cũng như lực lượng xung kích cấp xã.